Research Article

PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE

Volume: 8 Number: 14 June 30, 2021
EN TR

PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE

Öz

Çalışmada, hidroelektrik santral (HES)’in gerçek bir santral göz önünde bulundurularak HES prototip cihazın tasarımı, imalatı ve kontrol yazılımı gerçekleştirilmiştir. Dünya’da endüstriyel olarak birçok sistemde ve enerji üretim tesislerinde kullanılmakta olan PLC (Programmable Logic Controller) ve SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) ile kontrol kumanda sistemi gerçekleştirilmiştir. Afyonkarahisar ili Dinar ilçesinde yer alan 3 MW kurulu güce sahip HES santralinin çalışma şartları SCADA ortamına aktarılıp, prototip cihazında görüntülenmiştir. Eğitim aracı ve materyali tasarımı yapılan HES Prototip cihazın üzerinde üretilen elektrik enerjisi, türbin çark açıklık yüzde değerleri ve suyun yüksekliğini ölçen veriler yer almaktadır. Akışkan debisi ve suyun devir sayısında değişimi, üretilen gerilim SCADA ekranı üzerinde gösterilmiştir. Böylece öğrencilerin santrale gitmeden, elektrik enerjisinin üretimindeki süreçleri kapsayan; elektromekanik kumanda sistemi, türbin ve jeneratör bölümü gerçekleştirilen HES cihazın prototip ile eğitimlerini uygulamalı olarak dersleri işleyebilecektir. Çalışmada, HES prototip cihazın mekanik tasarım ve imalatı, elektrik-elektronik sistem tasarımı ve montajı, PLC ve SCADA kontrol sistemleri ile prototip cihazın performans testi ve kontrolü için özgün yazılım geliştirilmiştir. Çalışma ile HES prototip cihaz ülkemizde yer alan eğitim kurumlarında elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım derslerine temel altyapısı oluşturulmuştur. Ayrıca, gerçekleştirilen HES prototip santralin web üzerinden kontrol edilmesi ile COVID-19 gibi hastalıkların sebep olduğu pandemi sürecinde kontrol yazılımın eğitim (uzaktan eğitim) ve sanayi uygulamalarında kullanılabilirliğini artıracaktır.

Anahtar Kelimeler

PLC , SCADA , Hidroelektrik Santral , HES , Tasarım , İmalat , 3B yazıcı

References

  1. [1] Ulu TM, Adıyaman ilinin yenilenebilir enerji potansiyelinin belirlenmesi üzerine bir değerlendirme, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 2021; 33(1): 263-274.
  2. [2] Adıyaman Ç, “Türkiye'nin Yenilenebilir Enerji Politikaları”, Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, (2012).
  3. [3] Koç E, Kaya K, Enerji kaynakları–yenilenebilir enerji durumu. Mühendis ve Makine 2015; 56(668): 36-47.
  4. [4] Karaaslan A, Aydın S, Yenilenebilir enerji kaynaklarının çok kriterli karar verme teknikleri ile değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi 2020; 34:4 1351-1375.
  5. [5] Unsur C, Kale HESin enerji üretimine katkısı Güneysu/Rize. Türk Hidrolik Dergisi 2021; 5(1): 18-24.
  6. [6] Karagöl ET, Kavaz İ, “Kaya gazı devrimi: küresel enerji piyasalarındaki yansımaları ve Türkiye’deki geleceği”. In Icpess International Congress On Politic, Economic And Social Studies. Sarajevo,13-14, 2017.
  7. [7] Birok E, “Yüksek Mertebeden Teorik Bir Sistemin S7-300/400 Tipi Plc İçin Sayısal Benzetim İle Dijital PID Kontrolör Tasarımı”, Yüksek lisans tezi, Kocaeli üniversitesi, Fen bilimleri enstitüsü, 2013.
  8. [8] Güner E, Nadar A, Tör OB, Küçük hidrolik santralleri için geliştirilen bir “SCADA” sistemi: HESKON. Elektrik Mühendisleri Odası 2005; 1:1-6.
  9. [9] Mahouti P, 3 boyutlu yazıcı teknolojisi ile bir mikroşerit yama antenin maliyet etkin üretimi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 2019; 7(3): 473-479.
  10. [10] Hopkinson N, Hague R, Dickens P, Introduction to rapid manufacturing, rapid manufacturing: an ındustrial revolution for the digital age (First edition). Hoboken: John Wiley & Sons 1-2, 2006.
APA
Polat, Ö., Bulut, M. C., Dönmez, İ., & Özsoy, K. (2021). PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 8(14), 253-267. https://izlik.org/JA63TB73ZB
AMA
1.Polat Ö, Bulut MC, Dönmez İ, Özsoy K. PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2021;8(14):253-267. https://izlik.org/JA63TB73ZB
Chicago
Polat, Özkan, Mustafa Can Bulut, İsacan Dönmez, and Koray Özsoy. 2021. “PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 8 (14): 253-67. https://izlik.org/JA63TB73ZB.
EndNote
Polat Ö, Bulut MC, Dönmez İ, Özsoy K (June 1, 2021) PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 8 14 253–267.
IEEE
[1]Ö. Polat, M. C. Bulut, İ. Dönmez, and K. Özsoy, “PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE”, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 14, pp. 253–267, June 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA63TB73ZB
ISNAD
Polat, Özkan - Bulut, Mustafa Can - Dönmez, İsacan - Özsoy, Koray. “PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 8/14 (June 1, 2021): 253-267. https://izlik.org/JA63TB73ZB.
JAMA
1.Polat Ö, Bulut MC, Dönmez İ, Özsoy K. PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2021;8:253–267.
MLA
Polat, Özkan, et al. “PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 8, no. 14, June 2021, pp. 253-67, https://izlik.org/JA63TB73ZB.
Vancouver
1.Özkan Polat, Mustafa Can Bulut, İsacan Dönmez, Koray Özsoy. PLC VE SCADA ENTEGRASYONLU HIDROELEKTRIK SANTRALIN PROTOTIP TASARIMI, İMALATI VE 3B YAZICI ILE TÜRBIN ÜRETIMI MAKALE. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 2021 Jun. 1;8(14):253-67. Available from: https://izlik.org/JA63TB73ZB