Research Article

KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Number: 53 August 12, 2026
EN TR

KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Abstract

Bu araştırma, Merle vd., (2023) tarafından geliştirilen Kanıta Dayalı Uygulamalara Yönelik Öğretmen Tutumları Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmasını ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Kanıta dayalı uygulamalar (KDU), özel eğitimde öğretimsel kararların bilimsel kanıtlar, uygulayıcı deneyimi ve öğrenci özelliklerinin bütünleşik değerlendirilmesi ile alınmasını sağlayan, etkili öğretim için temel bir yaklaşımdır. Bu araştırma, betimsel araştırma deseniyle yürütülmüş olup ölçek uyarlama sürecinde çeviri–geri çeviri, uzman görüşü, dil eşdeğerliği ve pilot uygulama adımları izlenmiştir. Kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen 210 özel eğitim öğretmeni katılımcı grubu olarak yer almıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin iki faktörlü (Çekicilik ve Uygunluk) yapısının Türk kültüründe geçerli olduğunu göstermiştir. AFA’da iki faktörlü model varyansın %55,5’ini açıklamış, DFA’da model uyum indeksleri (CFI = .946, TLI = .921, SRMR = .048) yüksek düzeyde bulunmuştur. Madde 7’nin çıkarılması model uyumunu artırmıştır. Ölçeğin Cronbach’s Alpha katsayısı α = .916 olarak hesaplanmış, madde-toplam korelasyonları kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Bulgular, ölçeğin öğretmenlerin KDU’ya yönelik tutumlarını güvenilir biçimde ölçebileceğini ortaya koymaktadır. Araştırmada, Türkiye’de özel eğitim alanında KDU kullanımının yaygınlaştırılması, öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitim programlarının geliştirilmesi ve uygulama sınırlılıklarını azaltacak yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği vurgulammıştır. Ölçek, hem akademik araştırmalar hem de eğitimde yasal düzenlemelerin şekillendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak önerilmiştir

Keywords

References

  1. Aydın, O., İftar, E. T., & Rakap, S. (2019). Bilimsel-Dayanaklı Uygulamaları Belirlemede “Tek-Denekli Deneysel Araştırmaların Niteliksel Göstergeleri” Yönergesi’nin Matematik Becerileri Öğretimi Örneğinde Ele Alınışı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(3), 597-628.
  2. Bekret, D. (2019). Kanıt temelli güncel olayların sosyal bilgiler dersinde kullanımına yönelik bir eylem araştırması (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi).
  3. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). The Guilford Press.
  4. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136–162). Sage.
  5. Byrne, B. M. (2013). Structural equation modeling with EQS: Basic concepts, applications, and programming. Routledge.
  6. Comrey, A., & Lee, H. (1992). A first course in factor analysis (2nd edn.) Lawrence Earlbaum associates. Publishers: Hillsdale, New Jersey.
  7. Cook, B. G., & Cook, L. (2013). Unraveling evidence-based practices in special education. The Journal of Special Education, 47(2), 71–82. https://doi.org/10.1177/0022466911420877
  8. Cook, B. G., Tankersley, M., & Landrum, T. J. (2009). Determining evidence-based practices in special education. Exceptional Children, 75(3), 365–383. https://doi.org/10.1177/001440290907500307

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Learning Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 12, 2026

Submission Date

September 1, 2025

Acceptance Date

July 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 53

APA
Alpdoğan, Y., & Sazak Duman, E. (2026). KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 53, 106-135. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1776014
AMA
1.Alpdoğan Y, Sazak Duman E. KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(53):106-135. doi:10.14520/adyusbd.1776014
Chicago
Alpdoğan, Yusuf, and Elif Sazak Duman. 2026. “KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 53: 106-35. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1776014.
EndNote
Alpdoğan Y, Sazak Duman E (August 1, 2026) KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 53 106–135.
IEEE
[1]Y. Alpdoğan and E. Sazak Duman, “KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 53, pp. 106–135, Aug. 2026, doi: 10.14520/adyusbd.1776014.
ISNAD
Alpdoğan, Yusuf - Sazak Duman, Elif. “KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 53 (August 1, 2026): 106-135. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1776014.
JAMA
1.Alpdoğan Y, Sazak Duman E. KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;:106–135.
MLA
Alpdoğan, Yusuf, and Elif Sazak Duman. “KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 53, Aug. 2026, pp. 106-35, doi:10.14520/adyusbd.1776014.
Vancouver
1.Yusuf Alpdoğan, Elif Sazak Duman. KANITA DAYALI UYGULAMALARA YÖNELİK ÖĞRETMEN TUTUMLARI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Aug. 1;(53):106-35. doi:10.14520/adyusbd.1776014