ROMANTİK İLİŞKİ KALİTESİNDE NESNE İLİŞKİLERİ, ZİHİNSELLEŞTİRME VE AFFETME: BÜTÜNLEŞTİRİCİ BİR KURAMSAL DERLEME
Abstract
Alanyazındaki çalışmalar, doyum verici bir evlilik ya da romantik ilişkinin bireylerin hem fiziksel hem de psikolojik sağlıklarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Yakın ilişkilerin niteliği yalnızca kişilerarası doyum açısından değil, aynı zamanda bireylerin yaşam kalitesi, psikolojik iyi oluşu ve stresle başa çıkma süreçleri açısından da önemli sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle romantik ilişki kalitesini etkileyen bireysel ve ilişkisel değişkenlerin belirlenmesi psikoloji alanında önemli bir araştırma konusu olarak ele alınmaktadır. Mevcut çalışmalar, nesne ilişkilerinin niteliğinin, zihinselleştirme kapasitesinin ve affetme eğiliminin romantik ilişki kalitesi ile anlamlı biçimde ilişkili olduğunu göstermektedir. Nesne ilişkileri, bireylerin erken dönem bakım veren deneyimleri sonucunda geliştirdikleri kendilik ve öteki temsillerini ifade ederken; zihinselleştirme kapasitesi bireyin hem kendi hem de başkalarının davranışlarını altta yatan zihinsel durumlar açısından anlayabilme becerisi olarak tanımlanmaktadır. Affetme ise romantik ilişkilerde ortaya çıkan incinme ve çatışmaların ardından ilişkisel onarımın gerçekleşmesine katkı sağlayan önemli bir psikolojik süreç olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte söz konusu değişkenlerin romantik ilişki kalitesi bağlamında birlikte ele alındığı kuramsal çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, nesne ilişkileri, zihinselleştirme ve affetme kavramlarını romantik ilişki kalitesi bağlamında birlikte değerlendirerek bütünleştirici bir kuramsal çerçeve sunmaktır. Elde edilen kuramsal çıkarımların, romantik ilişki ve evlilik kalitesini artırmaya yönelik klinik müdahalelerde odaklanılması gereken alanların belirlenmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords
References
- Aalgaard, R. A., Bolen, R. M., & Nugent, W. R. (2016). A literature review of forgiveness as a beneficial intervention to increase relationship satisfaction in couples therapy. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 26(1), 46-55.
- Akkuş, K. (2024). Yalnızlığın psikolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
- Allemand, M., Amberg, I., Zimprich, D., & Fincham, F. D. (2007). Trait forgiveness, relationship satisfaction, and episodic forgiveness. Journal of Social and Clinical Psychology, 26(2), 199–217. https://doi.org/10.1521/jscp.2007.26.2.199
- Allen, J. G., Fonagy, P., & Bateman, A. W. (2013). Klinik uygulamada zihinselleştirme. (S. Yelkener, Çeviri). İstanbul: İklim Ofset.
- Amato, P. R., & Previti, D. (2003). People's reasons for divorcing: Gender, social class, the life course, and adjustment. Journal of Family Issues, 24(5), 602-626.
- Aşçıoğlu-Önal, A., & Yalçın, I. (2017). Forgiveness of others and self-forgiveness: The predictive role of cognitive distortions, empathy, and rumination. Eurasian Journal of Educational Research, 17(68), 99–122. http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2017.68.6
- Atılgan, I. (2020). Üniversite öğrencilerinin romantik ilişkiler ile ilgili akılcı olmayan inançlarının nesne ilişkileri-gerçeği değerlendirme boyutları ve ilişki doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
- Baethge, C., Goldbeck-Wood, S., & Mertens, S. (2019). SANRA—a scale for the quality assessment of narrative review articles. Research Integrity and Peer Review, 4, Article 5. https://doi.org/10.1186/s41073-019-0064-8
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Applied and Developmental Psychology (Other)
Journal Section
Review Article
Authors
Gizem Gedik
*
0000-0001-7368-2653
Türkiye
Publication Date
August 12, 2026
Submission Date
March 6, 2026
Acceptance Date
August 4, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 53