Kutadgu Bilig’e Göre Yönetici ve Nitelikleri
Abstract
Sözlü veya yazılı edebi ürünler milletlerin zengin bilgi kaynaklarının başında gelmektedir. İslamiyet sonrası ilk Türk eserlerinden olan Kutadgu Bilig, Türk kültürü için bir ebedilik vasıtasıdır. Türklerdeki sosyal hayat, din, düşünüş, hükümdarlık anlayışı, devlet felsefesi… gibi daha birçok kültürel kodu bu eserde bulmak mümkündür. Kutadgu Bilig sayılan bu yönleriyle birlikte geçmişi bilmek, anlamak ve geleceğe yöntem önermek açısından da birçok bilimsel çalışmanın nesnesi olmuştur. Bu çalışmada amaç Kutadgu Bilig’in devlet yöneticisi açısından incelenmesidir. Çalışmada Kutadgu Bilig’in XII, XVII, XVIII, XXI, XXIII, XXIV, XXV, XXVI, XXVII, XLI, XLII ve XLIII bölümleri hükümdar tasarımı ve devlet anlayışı bakımından incelenmiştir. Ancak ele alınan konuya göre eserin diğer bölümlerinden de yararlanılmıştır. Yönetici özelliklerinin sunulmasında eserden alıntılara yer verilmiştir. Kutadgu Bilig’de tasvir edilen hükümdar tipi bilgilidir, güçlüdür, savaşçıdır, siyaset bilgisiyle devletini en iyi şekilde idare ederek hem halkını mutlu eder hem de ülkesinin sınırlarını genişletir. Ancak Karahanlılar Devleti döneminde İslamiyet’in kabul edilmiş olması nedeniyle hükümdar tasvirlerinde dinin etkisi de gözlenmektedir. Türk devlet ve hâkimiyet anlayışı dikkate alındığında hükümdar tipinin sahip olduğu özelliklerin aslında bir yöneticinin sahip olması beklenilen özellikler olduğu görülmektedir. Ancak Türklerde yerleşik hayata geçilmesi ile birlikte bozkır tipi alp tipinin yerini daha sistematik bir yönetim anlayışının aldığı görülmektedir.
Keywords
References
- Açık, T. (2016). “Kutadgu Bilig’de Devlet Yönetimi.” Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1): 419-438.
- Akyüz, H. (2002). Kutadgu Bilig’de Sosyo Pedagojik ve Siyasal Söylem. Erzurum: Eser Ofset.
- Banarlı, N. S. (1987). Resimli Türk Edebiyatı Tarihi I-II. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
- Banarlı, N. S. (2004). Resimli Türk Edebiyâtı Târihi. (I. Cilt). İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
- Caferoğlu, A. (2000). Türk Dili Tarihi II, Ankara: TDK Yayınları.
- Doğan, N. (2002). “Kutadgu Bilig’in Devlet Felsefesi.” Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12): 127-158.
- Ergin, M. (2011). Orhun Abideleri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
- Has Hâcib, Y. (1985). Kutadgu Bilig. Çev. Reşit Rahmeti Arat. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 20, 2018
Submission Date
March 30, 2017
Acceptance Date
February 20, 2018
Published in Issue
Year 2018 Number: 28
Cited By
Liderlik Tarzı Ekseninde Türk Yönetim Anlayışına Din Etkisi: Kutadgu Bilig Ve Kanun-I Şehinşahî Karşılaştırması
Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi
https://doi.org/10.33712/mana.1157044GÜNÜMÜZ BAZI TOPLUM DİNAMİKLERİNİN İZLERİNİ ORHUN YAZITLARINDA TESPİT ETMEK
Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1087931Kazâ Kelimesinin Semantik Tahlili ve "… Hz. Peygamber Döneminde Hayız Olduğumuzda Orucu Kazâ Etmekle Emredildik. Namazı Kazâ Etmekle Emredilmezdik" Hadisinin Değerlendirilmesi
İslami İlimler Dergisi
https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1264717Kutadgu Bilig’de Devlet, Toplum ve Yönetim Anlayışı
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.51290/dpusbe.1337992Yusuf Has Hâcib'in "Kutadgu Bilig" Adlı Eserinin Değerler Açısından İncelenmesi
Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.48174/buaad.1443383Hilkat Garibeleri: Osmanlı Toplumunda Doğum Anomalisi ile Dünyaya Gelenler
Osmanli Mirasi Arastirmalari Dergisi
https://doi.org/10.17822/omad.1485492ATATÜRK’ÜN YAKIN ÇEVRESİNE VERDİĞİ SOYADLARININ SEÇİLMİŞ ÖRNEKLER ÜZERİNDEN ETİMOLOJİK ANALİZİ
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.16953/deusosbil.1615345