KEDİLERDE YEME İLAVE EDİLEN CRANBERRY (VACCINIUM SUBG. OXYCOCCUS) EKSTRAKTININ ÜRİNER SİSTEM HASTALIKLARINDA TEDAVİ EDİCİ ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Öz
Bu çalışma, kedilerde üriner sistem hastalıklarının tedavisinde standart medikal tedaviye ek olarak verilen cranberry (Vaccinium subg. oxycoccus) ekstraktının terapötik etkilerini klinik, hematolojik, biyokimyasal ve idrar analizi parametreleriyle değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 10 sağlıklı kedi (Kontrol Grubu), 10 üriner sistem hastalıklı ve standart medikal tedavi uygulanan kedi (Negatif Kontrol Grubu) ile 10 üriner sistem hastalıklı ve standart medikal tedaviye ek olarak 50 mg/kedi/gün dozunda cranberry ekstraktı verilen kedi (Pozitif Kontrol Grubu) olmak üzere toplam 30 kedi dâhil edilmiştir. Tüm hayvanlarda 1. ve 6. günlerde klinik muayeneler (vücut sıcaklığı, nabız, solunum), hematolojik analizler (lökosit, nötrofil, eozinofil, lenfosit, monosit, eritrosit, hemoglobin, hematokrit, trombosit), biyokimyasal parametreler (kan üre azotu, serum kreatinin) ve idrar analizleri (lökosit, kan, pH, dansite, keton, glukoz, kreatinin, protein) değerlendirilmiştir. Başlangıç lökosit ve monosit düzeyleri Pozitif Kontrol Grubunda sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Grup içi analizlerde, Pozitif Kontrol Grubunda lökosit (p=0.002), nötrofil (p=0.009), eozinofil (p=0.044) ve monosit (p=0.012) düzeylerinde tedavi sonrası anlamlı azalmalar saptanmıştır. Serum kreatinin düzeyleri yalnızca Pozitif Kontrol Grubunda anlamlı derecede azalmıştır (p=0.025). İdrar protein düzeyleri de yalnızca Pozitif Kontrol Grubunda anlamlı olarak düşmüştür (p=0.002). Pozitif Kontrol Grubunda vücut sıcaklığı anlamlı artış göstermiştir (p=0.038). Sonuç olarak, cranberry ekstraktının standart tedaviye ek olarak kullanımı, kedilerde serum kreatinin ve idrar protein düzeylerini anlamlı ölçüde iyileştirmiş ve yangısal yanıtı baskılamıştır. Bu bulgular, cranberry ekstraktının böbrek koruyucu ve anti-inflamatuar potansiyelini düşündürmektedir. Ancak, rutin klinik kullanım öncesinde daha kapsamlı, plasebo kontrollü ve kör çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
cranbery, kedi, üriner sistem hastalıkları, Vaccinium subg. oxycoccus
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Bartges, J. W. (2004). Diagnosis of urinary tract infections. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 34(4), 923–933.
- Bartges, J. W., & Callens, A. J. (2015). Urolithiasis. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 45(4), 747–768.
- Buffington, C. A. T., Westropp, J. L., Chew, D. J., & Bolus, R. R. (2006). Risk factors associated with clinical signs of lower urinary tract disease in indoor-housed cats. Journal of the American Veterinary Medical Association, 228(5), 722–725.
- Carvajal-Campos, A., Trebossen, L., Jeusette, I., Mayot, G., Torre, C., Fragua, V., Fernandez, A., & Di Martino, P. (2024). The effect of consumption of cranberry (Vaccinium macrocarpon) on Escherichia coli adherence to feline uroepithelial cells in a blind randomised cross-over trial in cats. Journal of Veterinary Research, 68(4), 583–587.
- Colombino, E., Cavana, P., Martello, E., Devalle, V., Miniscalco, B., Ravera, N., Zanatta, R., Capucchio, M. T., & Biasibetti, E. (2022). A new diet supplement formulation containing cranberry extract for the treatment of feline idiopathic cystitis. Natural Product Research, 36(11), 2884–2887.
- Daniels, M., Bartges, J. W., Raditic, D. M., Marsden, S., Cox, S. K., & Callens, A. J. (2018). Evaluation of three herbal compounds used for the management of lower urinary tract disease in healthy cats: A pilot study. Journal of Feline Medicine and Surgery, 20(12), 1094–1099.
- De Llano, D. G., Esteban-Fernández, A., Sánchez-Patán, F., Martín-Álvarez, P. J., Moreno-Arribas, M. V., & Bartolomé, B. (2015). Anti-adhesive activity of cranberry phenolic compounds and their microbial-derived metabolites against uropathogenic Escherichia coli in bladder epithelial cell cultures. International Journal of Molecular Sciences, 16(6), 12119–12130.
- Defauw, P. A., Van de Maele, I., Duchateau, L., Polis, I. E., Saunders, J. H., & Daminet, S. (2011). Risk factors and clinical presentation of cats with feline idiopathic cystitis. Journal of Feline Medicine and Surgery, 13(12), 967–975.
- Dorsch, R., Teichmann-Knorrn, S., & Lund, H. S. (2019). Urinary tract infection and subclinical bacteriuria in cats: A clinical update. Journal of Feline Medicine and Surgery, 21(11), 1023–1038.
- Elashmony, S. M., Alhindi, Y., Merzeban, D. H., Mohammed, R. A., Elsayed, A. M., Sofi, M. A., Mahmoud, R. H., Shamardl, H. A., & Shaker, D. E. (2025). Cranberry improves metabolic syndrome-related organ dysfunction in rats by modulating AMPK/SREBP1, ROCK1 and TGF-β1. Scientific Reports, 15(1), 32554.
