Araştırma Makalesi

Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi

Cilt: 9 Sayı: 3 30 Kasım 2023
PDF İndir

Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi

Öz

Türkiye’de uygulamada olan tarımsal destekleme politikaları, Avrupa Birliği’nin (AB) Ortak Tarım Politikası’ndan bağımsız değerlendirilmemektedir. 2000’li yıllardan sonra Türkiye’de yapılan tarımsal reform çalışmalarında AB uyum süreçleri göz önünde bulundurulmuştur. 2007’de dünyada yaşanan ekonomik krizle birlikte tarımsal destekleme genelde de tarımsal politikalarda bir paradigma değişimine sebep olmuştur. Türkiye’nin de dahil olduğu 30 OECD ülkesinin gerçekleştirdiği Dünya Ticaret Örgütü Doha İleri Tarım Müzakereleri’nde dünyada tarım piyasalarının serbestleştirilmesine artan dünya nüfusunu doyurmak için gereken gıdanın nasıl sürdürülebilir şekilde temin edilebileceğine odaklanmak gerektiği vurgulanmış, hedeflenen başlıklardan birisi olarak da adil rekabeti bozucu iç desteklerin azaltılması gerekliliği belirtilmiştir. Ancak gelinen noktada dünyada sürdürülebilir gıda ve tahıl temini problemleri, üreticilere yönelik koruyucu politikaların sorgulanmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, belirtilen tartışmalar altında Türkiye’de uygulanan destekleme politika araçlarından birisi olan fark ödeme desteklerinin tarımsal üretim ve göstergeler üzerindeki etkisi 2002-2020 dönemi için ampirik olarak sınamıştır. Türkiye’nin tamamını kapsayan il düzeyinde panel veri setinin kullanıldığı analizler kapsamında Huber, Eicker ve White tahmincisi kullanılmıştır. Bulgular, Türk Lirası cinsinden fark ödeme desteklemelerinde gerçekleşen %1 birimlik artışın, tarımsal üretim üzerinde %0.74, tarımsal ürün değeri üzerinde %0.60, tarımsal ihracat üzerinde ise %2.23 oranında istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye yol açtığını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma Hüseyin Ataş’ın doktora tez çalışması kapsamında hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. Abay, C., Türkekul, B., Ören, M. N., Gürer, B. ve Özalp, B. (2017). Türkiye’de üreticilerin tarımsal desteklerden faydalanma durumu üzerine inceleme. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 130–136.
  2. Acar, F. ve Eser, L. Y. (2020). Türkiye ve Avrupa Birliği’nden tarımsal mali desteklerin karşılaştırılması. Küresel İktisat ve İşletme Çalışmaları Dergis, 9(18), 163–183.
  3. Acar, M. ve Bulut, E. (2010). AB Ortak Tarım Politikası reformları ışığında Türkiye’de tarımsal destekleme politikaları: eleştirel bir yaklaşım. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, 1–23.
  4. Akder, H. (2006). Doha Gelişme Gündemi ve Türkiye. İktisat Dergisi, Eylül, 15-19.
  5. Akkurt, F., Alıcılar, A. ve Şendil, O. (2002). Sularda bulunan nitratın adsorpsiyon yoluyla uzaklaştırılması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 17(4), 83–91.
  6. Aktaş, E., Altıok, M. ve Songur, M. (2015). Farklı ülkelerdeki tarımsal destekleme politikalarının tarımsal üretim üzerine etkisinin karşılaştırmalı analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(4), 55–74. https://doi.org/10.18037/ausbd.08912
  7. Akyol, M. (2018). Tarımsal teşviklerle tarımsal katma değer arasındaki ilişkinin incelenmesi: yeni endüstrileşen ülkeler için panel eşanlı denklemler sistemi analizi. The Journal of International Scientific Researches, 3(3).
  8. Altıntaş, Y. (2015). Türkiye’de tarımal teşvik uygulamalarının etkinliği: TR83 bölgesi için panel veri analizi, 2005-2013. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarımsal Pazarlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

24 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

21 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ataş, H., Gündüz, S., & Uslu, H. (2023). Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(3), 716-732. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1301502
AMA
1.Ataş H, Gündüz S, Uslu H. Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;9(3):716-732. doi:10.31592/aeusbed.1301502
Chicago
Ataş, Hüseyin, Selim Gündüz, ve Hakan Uslu. 2023. “Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (3): 716-32. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1301502.
EndNote
Ataş H, Gündüz S, Uslu H (01 Kasım 2023) Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 3 716–732.
IEEE
[1]H. Ataş, S. Gündüz, ve H. Uslu, “Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 3, ss. 716–732, Kas. 2023, doi: 10.31592/aeusbed.1301502.
ISNAD
Ataş, Hüseyin - Gündüz, Selim - Uslu, Hakan. “Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9/3 (01 Kasım 2023): 716-732. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1301502.
JAMA
1.Ataş H, Gündüz S, Uslu H. Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;9:716–732.
MLA
Ataş, Hüseyin, vd. “Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 3, Kasım 2023, ss. 716-32, doi:10.31592/aeusbed.1301502.
Vancouver
1.Hüseyin Ataş, Selim Gündüz, Hakan Uslu. Fark Ödeme Desteklerinin Tarımsal Göstergelere Etkisi: Panel Veri Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Kasım 2023;9(3):716-32. doi:10.31592/aeusbed.1301502

Cited By