Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939)
Öz
Tahir Lütfi Tokay, Türkiye’nin ilk Bağdat Elçisidir. Türk-Irak diplomatik, siyasi ve ekonomik ilişkilerinde önemli rol oynamış bir isimdir. Görev yaptığı on yıllık süreçte, Türkiye için hazırlamış olduğu kendi gözlemlerinden oluşan raporlar oldukça önemlidir. Türk-Irak ilişkilerinin gelişmesinde oynadığı rol Türk ve Irak basınında geniş yer tutmuştur. Irak Kralları ile yürütmüş olduğu yakın ilişki onları yakından gözlemleme imkânı sağlamıştır. 1929-1939 yılları arasında Bağdat’ta yürütmüş olduğu faaliyetler, Türk-Irak ilişkilerinin gelişmesine katkı sağlamıştır. Tahir Lütfi Tokay’ın girişimleri ile Irak Kralı Faysal’ın Türkiye’ye yaptığı ziyaret sonucunda iki ülke arasındaki münasebet artarak bu ziyaret sonrasında birçok anlaşma imzalanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti tarafından kendisine verilen yetkiyle, Türkiye-Irak ikili ilişkileri için önemli adımlar olan anlaşmalarda etkin bir rol üstlenmiştir. Türkiye’ye göderdiği raporlarla Sadabat Paktı’na giden süreçte İran-Irak arasındaki ilişkileri konu alan belgeler oldukça önemlidir. Türkiye adına çalıştığı yılların ardından 1939 yılında emekliye ayrılarak ülkesine dönen Tahir Lütfi Tokay, 1942 yılında Ankara’da hayatını kaybetmiştir. Tarama modeli ile doküman analizi kullanılarak yürütülerek hazırlanan bu çalışmada arşiv belgelerinden, süreli yayınlardan ve telif-tetkik eserlerden faydalanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akpınar, D. (2017). Osmanlı’da su projeleri Hindiye barajı, İstanbul: Arı Sanat Yayınları.
- Armaoğlu, F. (2007). 20.Yüzyıl siyasi tarihi, Cilt: I-II, İstanbul: Alkım Yayınevi.
- Aydemir, Ş. S. (1999). Tek adam, Cilt: III, İstanbul: Remzi Yayınevi.
- Aydın, A. (1995). Musul meselesi. İstanbul: Turan Yayıncılık.
- Aydın, M. (2007). Riskler ve fırsatlar kavşağında Irak’ın geleceği ve Türkiye. Ankara: Tepav. Bağdat Elçimiz İstanbul’da. (1935, 20 Temmuz). Cumhuriyet, s.2.
- Bağdat Elçimiz Tahir Lütfi Dolmabahçe Sarayında. (1935, 22 Temmuz). Cumhuriyet, s.2.
- Bağdat’ta Cumhuriyet Bayramı. (1931, 15 Kasım). Cumhuriyet, s.5.
- Balkaya, İ. S. (2007). Irak kralı Faysal’ın Türkiye’ye ziyaretinin basındaki yansımaları, 38. ICANAS (Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, Ankara, Türkiye, 2(650), 567-581.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tarihsel Çalışmalar (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2024
Gönderilme Tarihi
3 Eylül 2024
Kabul Tarihi
26 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 3
APA
Bolat, B., & Çakan, A. (2024). Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(3), 781-800. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1542845
AMA
1.Bolat B, Çakan A. Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;10(3):781-800. doi:10.31592/aeusbed.1542845
Chicago
Bolat, Bengül, ve Aysel Çakan. 2024. “Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939)”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 (3): 781-800. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1542845.
EndNote
Bolat B, Çakan A (01 Kasım 2024) Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 3 781–800.
IEEE
[1]B. Bolat ve A. Çakan, “Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939)”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 3, ss. 781–800, Kas. 2024, doi: 10.31592/aeusbed.1542845.
ISNAD
Bolat, Bengül - Çakan, Aysel. “Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939)”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/3 (01 Kasım 2024): 781-800. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1542845.
JAMA
1.Bolat B, Çakan A. Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;10:781–800.
MLA
Bolat, Bengül, ve Aysel Çakan. “Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939)”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 3, Kasım 2024, ss. 781-00, doi:10.31592/aeusbed.1542845.
Vancouver
1.Bengül Bolat, Aysel Çakan. Türk-Irak İlişkileri Kapsamında İlk Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi Tokay’ın Faaliyetleri (1929-1939). Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Kasım 2024;10(3):781-800. doi:10.31592/aeusbed.1542845