TR
EN
Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi
Öz
Bu çalışmada, havayolu kabin memurlarında teknostres–kariyer stresi–iş-yaşam dengesi ilişkisi bütüncül bir model çerçevesinde incelenmiştir. Araştırma modeli Talep–Kontrol Yaklaşımı ve İş–Aile Sınırları Kuramı temelinde kurgulanmış; teknostresin kariyer stresi ve iş-yaşam dengesi üzerindeki doğrudan etkileri ile kariyer stresi üzerinden dolaylı etkisi eşzamanlı olarak test edilmiştir. Veriler, Türkiye’de sivil havayolu işletmelerinde görev yapan 425 kabin memurundan çevrimiçi anketle toplanmıştır. İş-yaşam dengesi, kariyer stresi ve teknostres düzeyleri geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış ölçeklerle ölçülmüş; AFA/DFA ile ölçüm modelleri doğrulandıktan sonra SPSS/AMOS ve PROCESS Macro Model 4 kullanılarak korelasyon ve aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, teknostresin kariyer stresini artırdığını; kariyer stresinin iş-yaşam dengesini zayıflattığını; teknostresin iş-yaşam dengesini ayrıca doğrudan olumsuz etkilediğini ve bu ilişkide kariyer stresinin kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Sonuçlar, dijital taleplerin kontrol algısını zayıflatarak “yüksek gerilimli iş” koşulları yarattığını ve sınır geçirgenliğini artırarak psikolojik ayrılmayı güçleştirdiğini desteklemektedir. Bulgular doğrultusunda, bildirim/erişim sınırları, kullanıcı dostu sistem tasarımları, yeterlik geliştirme ve teknik destek programları gibi müdahalelere yönelik yönetsel öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgül, A. ve Çevik, O. (2005). SPSS’te işletme yönetimi uygulamaları. Ankara: Mustafa Kitabevi.
- Alam, M. A. (2016). Techno-stress and productivity: Survey evidence from the aviation industry. Journal of Air Transport Management, 50, 62-70.
- Andrews, M. C., Kacmar, K. M. and Kacmar, C. (2013). The interactive effects of behavioral integrity and procedural justice on employee job tension. Journal of Business Ethics, 126(3), 371-379.
- Arlinghaus, A. and Nachreiner, F. (2013). When work calls-Associations between being contacted outside of regular working hours for work-related matters and health. Chronobiology International, 30(9), 1197-1202.
- Arnetz, B. B. and Wiholm, C. (1997). Technological stress: Psychophysiological symptoms in modern offices. Journal of Psychosomatic Research, 43(1), 35-42.
- Apaydın, Ç. (2011). Öğretim üyelerinin işe bağımlılık düzeyi ile iş-yaşam dengesi ve iş-aile yaşam dengesi arasındaki ilişki. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Ayyagari, R., Grover, V. and Purvis, R. (2011). Technostress: Technological antecedents and implications. MIS Quarterly, 35(4), 831-858.
- Bakker, A. B. and Demerouti, E. (2007). The job demands-resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309-328.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İş ve Örgüt Sosyolojisi, Aile Psikolojisi, İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
4 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
1 Kasım 2025
Kabul Tarihi
18 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: Aile Özel Sayısı
APA
Altıntaş, M., & Altıntaş, B. (2026). Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(Aile Özel Sayısı), 318-337. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1815578
AMA
1.Altıntaş M, Altıntaş B. Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12(Aile Özel Sayısı):318-337. doi:10.31592/aeusbed.1815578
Chicago
Altıntaş, Mustafa, ve Burcu Altıntaş. 2026. “Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (Aile Özel Sayısı): 318-37. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1815578.
EndNote
Altıntaş M, Altıntaş B (01 Mart 2026) Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 Aile Özel Sayısı 318–337.
IEEE
[1]M. Altıntaş ve B. Altıntaş, “Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy Aile Özel Sayısı, ss. 318–337, Mar. 2026, doi: 10.31592/aeusbed.1815578.
ISNAD
Altıntaş, Mustafa - Altıntaş, Burcu. “Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12/Aile Özel Sayısı (01 Mart 2026): 318-337. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1815578.
JAMA
1.Altıntaş M, Altıntaş B. Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12:318–337.
MLA
Altıntaş, Mustafa, ve Burcu Altıntaş. “Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy Aile Özel Sayısı, Mart 2026, ss. 318-37, doi:10.31592/aeusbed.1815578.
Vancouver
1.Mustafa Altıntaş, Burcu Altıntaş. Aile ve Denge: Havayolu Kabin Memurlarında İş Yaşam Dengesi, Teknostres ve Kariyer Stresi İlişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;12(Aile Özel Sayısı):318-37. doi:10.31592/aeusbed.1815578