Yaşlanmada Fiziksel Aktivite ve Egzersizin Yeri
Öz
Yaşlılık yaşam sürecinin bir parçasıdır. Yaşamın her döneminde olduğu gibi yaşlanma da, birbirini takip eden birikimli ve kompleks olaylar sonucu meydana geldiğinden yaşlanma durdurulamaz, fakat yavaşlatılabilir. Yaşlanma bir biyolojik olaydır. Her canlı gibi insanın da genetik yapısına ve çevresel koşullarına bağlı olarak ortalama bir yaşam süresi bulunmaktadır. Günümüz bilgi birikimi ve teknolojisiyle birinci etmen olan, insanın genetik yapısını şu anda değiştirmek mümkün değildir. Fakat son yıllarda aktiviteyle meydana gelen değişikliklerin genetik yapı üzerine de etkili olabildiği görüşü sıklıkla ifade edilmektedir. Böylece fiziksel aktiviteyle birlikte gözlenen olumlu değişmeler, yıllar içinde kaçınılmaz olarak gelen yaşlanma sürecini yavaşlatabilir. Öte yandan insanın karakter ve özelliklerinin ortaya çıkmasında temel rol oynayan ikinci etmen olan çevresel koşulları düzenlemek, geliştirmek, daha kaliteli bir yaşam sürecek ortam koşullarını oluşturmak mümkündür. İnsan gerekli önlemleri alarak, projeler hazırlayarak, havası, suyu ve toprağı temiz, yaşama, çalışma ve dinlenme alanları oluşturarak, buralarda sağlıklı mutlu ve uzun bir ömür sürebilir. Bunun yanında çevresel koşullar içerisinde yadsınamaz bir öneme sahip olan beslenme ve yaşına, cinsiyetine çalışma şekline uygun düzenli egzersizler yaparak, sağlığını ve yaşam isteğini artırarak, uzun ve mutlu bir yaşam sürebilir. Özellikle yaşlının vücudunu oluşturan organ ve sistemlerin yapı ve fonksiyonlarında gerileme ve reaksiyon sürelerinde uzamalar başladığından, yapılacak egzersizlerin çeşidi, niteliği ve süresi çok önem taşır. Yapılacak egzersizlerle vücut yapısı ve fonksiyonları korunduğu gibi organ ve sistemlerin koordinasyon içinde verimli çalışması sağlanarak yaşlanma yavaşlatılabilir. Ancak yapılan egzersizlerden yeterince yararlanılabilmesi için, bir spor hekimine başvurarak, yapılacak egzersizin yaşlıyı uygun olması sağlanmalıdır. Burada her yaşlının yapabileceği egzersiz çeşidinin olduğu her zaman bilinmelidir. Yapılacak egzersizler dikkatle seçilip uygun koşullarda yapıldığında, yaşlının bedenen, ruhen ve sosyal yönlerden tam bir iyilik halinde (sağlıklı olma) olmasını sağlar. Özellikle de bağışıklık sistemini güçlendirerek kalp ve damar hastalıkları, şeker hastalığı gibi kronik hastalıklara, kanser ve verem, kolera, veba gibi akut ve bulaşıcı hastalıklara karşı vücudu korur. Günümüzde çevre kirlenmesi, hormon ve antibiyotik kullanımı ile GDO’lu besinlerin piyasaya sürülmesi, büyük sağlık sorunları yaratmaktadır.Bu literatür çalışmasında yaşlı ve yaşlanma tanıtılarak, yaşlanmayı geciktiren önlemler sıralanacak, bunlardan egzersizin önemi ve değeri bir plan dahilinde tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, G. 2006, Gerontoloji, Her Yönüyle Yaşlılık, Palme Yayıncılık, No:400, Ankara
- Akın. G, 2009, Sağlıklı ve dinç kalmanın yolları. V. Ulusal yaşlılık kongresi 07-08 Mayıs 2009, s.2-12, SİVAS
- Akın. G: Adızel, Ö: 2010, Çevre Sağlıklı yaşamın ön koşuludur. Van Gölü Havzası Örneği, III. Van Gölü Havzası Sempozyumu, 9-11 Haziran, 2010, s.499-506, Erciş/Van
- Akın. G; Güleç, E; Sağır, M; Gültekin, T; Bektaş, Y.2005. Yaşlanma ve yaşlanmayı geciktiren çevresel etmenler, İ.Ü. Ulusal Yaşlılık Kongresi, 16-19 Kasım 2005, s.127-137, İzmir
- Aksoydan, E. 2010, Health and nutrition status of elderly in Turkey and other eastern European countries, Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, 30(2): 674-683
- Aslan, D.; Ertem, M. 2012, Yaşlı Sağlığı: Sorunlar ve Çözüm yolları, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği, Hasuder Yayın No: 2012-1, Ankara
- Bek, N. 2008, Fiziksel Aktivite ve Sağlığımız, Sağlık Bakanlığı Yayınları, Ankara
- Bektaş. Y.; Akın, G; Koca, Özer, B, 2009, Yaşlanma sürecinde ve yaşlılıkta egzersizin önemi, V. Ulusal Yaşlılık Kongresi, 07-08 Mayıs 2009; s.29-36, Sivas
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Galip Akın
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
23 Kasım 2017
Kabul Tarihi
23 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 3 Sayı: 2