EN
TR
Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması
Öz
Orman yangınları dünya üzerindeki ekosistemleri etkileyen doğal bir sürecin parçasıdır. Yangın, mikro ölçekli fenomenden geniş peyzaj desenleri ve süreçlerine kadar birden fazla zamansal ve mekânsal ölçekte biyofiziksel süreçleri etkiler. Yöneticiler yangın sonrası karar verme süreçlerini gerçekleştirebilmek için yanan alanların karakterizasyonunu iyi yapabilmelidir. Bu ise hem bitki örtüsü hem de toprakta yangının neden olduğu ekolojik değişimin derecesi olarak kabul edilen ve yangın rejiminin en önemli bileşenlerinden olan yanma derinliğinin tespiti ile mümkündür. Yanma derinliği, yanıcı madde tüketimi derecesinin görsel olarak gözlemlenmesi, yangından sonra tüketilmemiş bitki ve toprak yüzeylerindeki kömürleşme miktarı temelinde sınıflandırılabilir. Bu sınıflandırmalar genellikle yanmamış, az yanmış, orta derecede yanmış ve çok yanmış alanlara ayrılarak yapılır. Bazen yangınlar çok büyük alanlarda meydana gelir ve bu alanlarda zarar tespitleri yapmak çok fazla emek, para ve zaman gerektirebilir. Bu yüzden büyük yangınlar sonrası yangının ekosisteme verdiği zararın derecesi belirlenirken uzaktan algılama yöntemleri sıklıkla kullanılır. Yanma derinliği sınıflandırmaları genellikle optik uzaktan algılama verilerinden türetilen spektral indeksler ile ya da SAR ve LiDAR gibi aktif uzaktan algılama yöntemlerinden elde edilen haritalar ile ifade edilir. Yanma derinliğini sınıflandıran haritalar, orman yangınların toprak, su, ekosistem florası ve faunası, atmosfer üzerindeki etkilerini tanımlayabilir ve yangınlar sonucu ortaya çıkan farklı derecelerde yanmış/ yanmamış alanların sürdürebilir ekolojik bir yaklaşım ile planlanmasında kullanılabilir. Bu çalışmada yanma derinliği kavramı ve yanma derinliği sınıflandırmalarının aşamaları hakkında bilgiler verilmiş, bu konu hakkında bundan sonra yapılacak çalışmalar için literatür özetlenerek konunun iyi ve eksik yönleri tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agee, J. K., 1993, Fire ecology of Pacific Northwest forests, California, ABD, Island press.
- Akkuzu E, Kucuk Ö, Ünal S, Evcin Ö, Ugış A. (2014). Effects of Forest Fires on Mammal Species: A Brief Review. International Forest Fire Conference in Black Sea Region, Kastamonu.
- Albini, F. A., 1976, Estimating wildfire behavior and effects, Intermountain Forest and Range Experiment Station, Utah, ABD, 92.
- Albini, F. A. Reinhardt, E. D., 1995, Modeling ignition and burning rate of large woody natural fuels, International Journal of Wildland Fire, 5 (2): 81-91. https://doi.org/10.1071/WF9950081 Ariza, A., Rey, J. S. de Miguel, S. M., 2019, Comparison of maximum likelihood estimators and regression models for burn severity mapping in Mediterranean forests using Landsat TM and ETM+ data, Revista Cartogr ráfica (98): 145-177. https://doi.org/10.35424/rcarto.i98.145
- Arnett, J. T. T. R., Coops, N. C., Daniels, L. D. Falls, R. W., 2015, Detecting forest damage after a low-severity fire using remote sensing at multiple scales, International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 35: 239-246. https://doi.org/10.1016/j.jag.2014.09.013 Baysal, İ., Bilgili, E. Bașkent, E. Z., 2016, Orman Yangınları ve Orman Amenajman Planları, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 16 (1): 169-180. https://doi.org/10.17475/kujff.48428
- Bendell, J. F., 1974, Effects of fire on birds and mammals, In: Fire and ecosystems, Eds: Kozlowski, T. T., Minnesota, ABD: Academic Press, New York, p.
- Bird, R. B., Bird, D. W., Codding, B. F., Parker, C. H. Jones, J. H., 2008, The ‘‘fire stick farming’’ hypothesis: Australian Aboriginal foraging strategies, biodiversity, and anthropogenic fire mosaics, PNAS, 105 (39): 1- 6. https://doi.org/10.1073/pnas.08047571
- Bond, T. C., Streets, D. G., Yarber, K. F., Nelson, S. M., Woo, J. H. Klimont, Z., 2004, A technology‐based global inventory of black and organic carbon emissions from combustion, Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 109 (D14). https://doi.org/10.1029/2003JD003697
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2023
Gönderilme Tarihi
31 Ekim 2022
Kabul Tarihi
7 Mart 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1
APA
Güney, C. O., Mert, A., & Gülsoy, S. (2023). Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 206-225. https://doi.org/10.35341/afet.1197031
AMA
1.Güney CO, Mert A, Gülsoy S. Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması. Afet ve Risk Dergisi. 2023;6(1):206-225. doi:10.35341/afet.1197031
Chicago
Güney, Coşkun Okan, Ahmet Mert, ve Serkan Gülsoy. 2023. “Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması”. Afet ve Risk Dergisi 6 (1): 206-25. https://doi.org/10.35341/afet.1197031.
EndNote
Güney CO, Mert A, Gülsoy S (01 Mart 2023) Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması. Afet ve Risk Dergisi 6 1 206–225.
IEEE
[1]C. O. Güney, A. Mert, ve S. Gülsoy, “Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması”, Afet ve Risk Dergisi, c. 6, sy 1, ss. 206–225, Mar. 2023, doi: 10.35341/afet.1197031.
ISNAD
Güney, Coşkun Okan - Mert, Ahmet - Gülsoy, Serkan. “Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması”. Afet ve Risk Dergisi 6/1 (01 Mart 2023): 206-225. https://doi.org/10.35341/afet.1197031.
JAMA
1.Güney CO, Mert A, Gülsoy S. Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması. Afet ve Risk Dergisi. 2023;6:206–225.
MLA
Güney, Coşkun Okan, vd. “Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması”. Afet ve Risk Dergisi, c. 6, sy 1, Mart 2023, ss. 206-25, doi:10.35341/afet.1197031.
Vancouver
1.Coşkun Okan Güney, Ahmet Mert, Serkan Gülsoy. Orman Yangınları Sonrası Ekosistem Tabanlı Planlamaya Doğru: Yanma Derinliğinin Sınıflandırılması. Afet ve Risk Dergisi. 01 Mart 2023;6(1):206-25. doi:10.35341/afet.1197031
Cited By
Uzaktan Algılamaya Dayalı Bir Yaklaşımla Arazi Kullanımı Arazi Örtüsü Değişiminin Tespiti: Sentinel-2 Uydu Görüntüleriyle İzmir-Çeşme Yangını Örneği
Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences
https://doi.org/10.35229/jaes.1753001