TR
EN
Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme
Öz
Bu çalışma, afet ve acil cerrahilerde fizyoterapi ve rehabilitasyonun rolünü ve sorumluluklarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Afetler; Türkiye için temelde deprem olarak değerlendirilse de silahlı çatışmalar, patlamalar, sel, heyelan, çığ gibi durumlar da erken rehabilitasyon gerektirebilecek afetler arasındadır. Tüm bu afetler dahilinde, yanıklar, kırıklar, yara enfeksiyonu ve immobilizasyona bağlı ikincil komplikasyonların oluşması muhtemeldir. Fizyoterapi ve rehabilitasyon yaklaşımı hem akut durumda destek vermek hem de afete bağlı kalıcı hale gelebilecek mental ve fiziksel disfonksiyonların önlenmesine katkıda bulunmak için yeterli bilgi donanımını içermektedir. Çalışma kapsamında, Pubmed, Google Scholar gibi akademik veri tabanlarının yanı sıra, konu ile ilişkili kuruluşlar tarafından internet temelli yayınlanmış olan rehberler incelenmiştir. Afetlerde fizyoterapi ve rehabilitasyona başlıca ihtiyaç duyacak durumlar; başta tüm solunum fonksiyon kayıpları, yoğun bakım, yanık, amputasyonlar, kırıklar, edinilmiş beyin travmaları, periferik sinir yaralanmaları ve tüm diğer cilt ve doku yaralanmalarıdır. Fizyoterapi ve rehabilitasyonun temel prensipleri afetlerde de aynı şekilde geçerli olsa da olağanüstü durumlar için daha yetkin ve hazırlıklı personele ihtiyaç vardır. Afet sonrası kurulacak akut sağlık hizmetinde, fizyoterapist ilk saatlerden başlayarak destek verebilecek bir sağlık elemanıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Asplin, G., Carlsson, G., Zidén, L., Kjellby-Wendt, G. (2017). Early coordinated rehabilitation in acute phase after hip fracture- a model for increased patient participation. BMC geriatrics, 17(1), 240. https://doi.org/10.1186/s12877-017-0640-z
- Barnes, S. L., Miller, T. A., Simon, N. G. (2022). Traumatic peripheral nerve injuries: diagnosis and management. Current opinion in neurology, 35(6), 718–727. https://doi.org/10.1097/WCO.0000000000001116
- Curci, C., Pisano, F., Bonacci, E., vd. (2020). Early rehabilitation in post-acute COVID-19 patients: data from an Italian COVID-19 Rehabilitation Unit and proposal of a treatment protocol. European journal of physical and rehabilitation medicine, 56(5), 633–641. https://doi.org/10.23736/S1973-9087.20.06339-X
- Gao, X., Leng, Y., Guo, Y., Yang, J., Cui, Q., Geng, B., Hu, H., Zhou, Y. (2019). Association between earthquake experience and depression 37 years after the Tangshan earthquake: a cross-sectional study. BMJ open, 9(8), e026110. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2018-026110
- Gomez, M., Tushinski, M., Jeschke, M. G. (2017). Impact of Early Inpatient Rehabilitation on Adult Burn Survivors' Functional Outcomes and Resource Utilization. Journal of burn care & research: official publication of the American Burn Association, 38(1), e311–e317. https://doi.org/10.1097/BCR.0000000000000377
- Gosney, J., Reinhardt, J. D., Haig, A. J., Li, J. (2011). Developing post-disaster physical rehabilitation: Role of the World Health Organization liaison sub-committee on rehabilitation disaster relief of the international society of physical and rehabilitation medicine. Journal of rehabilitation medicine, 43(11), 965-968. https://doi: 10.2340/16501977-0890.
- Hashem, M. D., Nelliot, A., Needham, D. M. (2016). Early Mobilization and Rehabilitation in the ICU:Moving Back to the Future. Respiratory care, 61(7), 971–979. https://doi.org/10.4187/respcare.04741
- He, C. Q., Zhang, L. H., Liu, X. F., Tang, P. F. (2015). A 2-year follow-up survey of 523 cases with peripheral nerve injuries caused by the earthquake in Wenchuan, China. Neural regeneration research, 10(2), 252–259. https://doi.org/10.4103/1673-5374.152379
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
22 Şubat 2023
Kabul Tarihi
31 Aralık 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 4
APA
Atalay, E. S., & Ün Yıldırım, N. (2023). Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme. Afet ve Risk Dergisi, 6(4), 1401-1409. https://doi.org/10.35341/afet.1254884
AMA
1.Atalay ES, Ün Yıldırım N. Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme. Afet ve Risk Dergisi. 2023;6(4):1401-1409. doi:10.35341/afet.1254884
Chicago
Atalay, Emre Serdar, ve Necmiye Ün Yıldırım. 2023. “Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme”. Afet ve Risk Dergisi 6 (4): 1401-9. https://doi.org/10.35341/afet.1254884.
EndNote
Atalay ES, Ün Yıldırım N (01 Aralık 2023) Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme. Afet ve Risk Dergisi 6 4 1401–1409.
IEEE
[1]E. S. Atalay ve N. Ün Yıldırım, “Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme”, Afet ve Risk Dergisi, c. 6, sy 4, ss. 1401–1409, Ara. 2023, doi: 10.35341/afet.1254884.
ISNAD
Atalay, Emre Serdar - Ün Yıldırım, Necmiye. “Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme”. Afet ve Risk Dergisi 6/4 (01 Aralık 2023): 1401-1409. https://doi.org/10.35341/afet.1254884.
JAMA
1.Atalay ES, Ün Yıldırım N. Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme. Afet ve Risk Dergisi. 2023;6:1401–1409.
MLA
Atalay, Emre Serdar, ve Necmiye Ün Yıldırım. “Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme”. Afet ve Risk Dergisi, c. 6, sy 4, Aralık 2023, ss. 1401-9, doi:10.35341/afet.1254884.
Vancouver
1.Emre Serdar Atalay, Necmiye Ün Yıldırım. Afet ve Acil Cerrahilerde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon: Geleneksel Derleme. Afet ve Risk Dergisi. 01 Aralık 2023;6(4):1401-9. doi:10.35341/afet.1254884