Derleme

Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar

Cilt: 8 Sayı: 1 10 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar

Öz

Dünya tarihinde, sayısız doğal ve insan kaynaklı afet yaşandığı bilinmektedir. Doğal afetler arasında deprem, sel, fırtına ve iklim değişikliği gibi olaylar bulunurken, insan faaliyetlerinin neden olduğu çevre kirliliği, hava kirliliği, yangın ve ormansızlaşma gibi etkiler de göz ardı edilemez. Bu afetler, trafik kazaları, maden kazaları, elektrik çarpmaları ve aşırı yorgunluk gibi travmatik durumlarla birlikte, depremler gibi doğal afetlerin yıkıcı sonuçlarına yol açabilir. Maddi ve manevi kayıplar, binlerce can kaybı, yaralanmalar, post-travmatik stres bozuklukları ve afetzedelerde görülen Crush Sendromu vakaları bu sonuçlar arasındadır. Crush Sendromu, deprem gibi travmatik durumların ardından en ciddi komplikasyonlardan biridir. Bu sendrom, vücut dokularının ezilmesi veya uzun süren aşırı basınca maruz kalması sonucu ortaya çıkar ve hayati tehlikesi yüksektir. Hemşirelerin tüm alanlarda afet yönetimini etkin şekilde sağlaması ve müdahalede bulunması gereklidir. Deprem sonrası Crush Sendromunun erken tanınması ve uygun hemşirelik bakımının sağlanması için yapılan çalışmalar da önemlidir. Bu sendrom, ödem, şok, böbrek yetmezliği, kalp ve solunum yetmezliği gibi hayati tehlike arz eden komplikasyonlara yol açabilir. Potasyum ve vücut dokusundaki proteinlerin kana karışması, kalp, akciğer, beyin ve böbrek gibi önemli organların hızla etkilenmesine neden olabilir, bu da afetzedeyi hipotansiyon ve solunum yetmezliği gibi ciddi durumlara sürükleyebilir. Tüm hemşirelerin, uzmanlık alanı fark etmeksizin, afet yönetimi ve müdahalesi konusunda etkin bir şekilde görev alabilmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu, hemşirelerin, geçmişte sadece belirli uzmanlık alanlarıyla sınırlı kalmadan afet yönetimine katılımını vurgulayan bir yaklaşımdır. Özellikle deprem sonrası Crush Sendromunun belirtilerinin erken tanınması ve uygun hemşirelik bakımının sağlanması önemlidir. Bu amaçla, 2015-2023 yılları arasındaki literatür, afet hemşirelerinin rolü ve afetlere hazırlık durumuyla ilgili uygun çalışmalar taranarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Angus, D. C., Van der Poll, T. (2013). Severe sepsis and septic shock. The New England journal of medicine, 369(9), 840–851. https://doi.org/10.1056/NEJMra1208623
  2. Ayer, Ç., Bakır, B., Çalık, G., Yurtdaş Depboylu, G., Yalçın, T., Kaner, G. (2023). Afet Sonrası Görülebilecek Klinik Semptomlara Yönelik Beslenme Önerileri. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8 (2), 669-674.
  3. Aykan, E. B., Fidancı, B. E., Yıldız, D. (2022). Assessment of nurses’ preparedness for disasters. International Journal of Disaster Risk Reduction, 68, 102721. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102721.
  4. Baack, S., Alfred, D. (2013). Nurses' preparedness and perceived competence in managing disasters. Journal of nursing scholarship: an official publication of Sigma Theta Tau International Honor Society of Nursing, 45(3), 281–287. https://doi.org/10.1111/jnu.12029
  5. Bektaş Akpınar, N., Ceran, M. (2020). Afetlerle İlgili Güncel Yaklaşımlar Ve Afet Hemşiresinin Rol Ve Sorumlulukları. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 1 (1), 28-40.
  6. Bitek, D. E., Dilek, F., Erol, Ö. (2016). Bir Kaçış Hikayesi: Crush Sendromu ve Hemşirelik Bakımı. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 11(1), 55-59.
  7. CRED. (2022). Annual disaster statistical review. Centre for Research on Epidemiology of Disasters, University of Louvain, Brussels, Belgium, 2022. Source: CRED International Disaster Database. Available from https://www.cred.be/ [April, 2023].
  8. Donaldson, J., Haddad, B., Khan, W. S. (2014). The pathophysiology, diagnosis and current management of acute compartment syndrome. The open orthopaedics journal, 8, 185–193. https://doi.org/10.2174/1874325001408010185

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

4 Nisan 2025

Yayımlanma Tarihi

10 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

20 Eylül 2023

Kabul Tarihi

19 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çolak, E. (2025). Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar. Afet ve Risk Dergisi, 8(1), 70-82. https://doi.org/10.35341/afet.1363413
AMA
1.Çolak E. Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8(1):70-82. doi:10.35341/afet.1363413
Chicago
Çolak, Ecem. 2025. “Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar”. Afet ve Risk Dergisi 8 (1): 70-82. https://doi.org/10.35341/afet.1363413.
EndNote
Çolak E (01 Nisan 2025) Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar. Afet ve Risk Dergisi 8 1 70–82.
IEEE
[1]E. Çolak, “Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar”, Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 70–82, Nis. 2025, doi: 10.35341/afet.1363413.
ISNAD
Çolak, Ecem. “Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar”. Afet ve Risk Dergisi 8/1 (01 Nisan 2025): 70-82. https://doi.org/10.35341/afet.1363413.
JAMA
1.Çolak E. Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8:70–82.
MLA
Çolak, Ecem. “Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar”. Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2025, ss. 70-82, doi:10.35341/afet.1363413.
Vancouver
1.Ecem Çolak. Afet Döneminde Hemşirelik Müdahaleleri: Crush Sendromu ve Afet Hazırlığına Yönelik Uygulamalar. Afet ve Risk Dergisi. 01 Nisan 2025;8(1):70-82. doi:10.35341/afet.1363413