Araştırma Makalesi

Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği

Sayı: 22 15 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği

Öz

Bu çalışma, İstanbul’un en yoğun nüfusa sahip ilçesi olan Esenyurt’ta, acil ulaşım yollarının erişilebilirliğini ve ulaşım güvenliğini Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu’ndan (TÜİK) elde edilen nüfus verileri ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından sağlanan yol ve bina verileri QGIS yazılımında entegre edilerek tek bir CBS veri seti hâline getirilmiş; rota ve izokron analizleri QGIS’e entegre ORS Tools (OpenRouteService) eklentisi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Analiz kapsamında izokron haritaları oluşturularak, afet anında kesintisiz erişim sağlayabilecek en kısa ve en hızlı güzergâh senaryoları değerlendirilmiştir. Aynı başlangıç ve bitiş noktaları için mesafe temelli “en kısa güzergâh” ve süre temelli “en hızlı güzergâh” olmak üzere iki farklı senaryo üretilmiş ve mekânsal sonuçları karşılaştırılmıştır. En kısa güzergâh 5,5 km uzunluğunda olup tali yollar üzerinden ilerlemektedir. En hızlı güzergâh ise 6,8 km uzunluğunda olup ana arterler üzerinden devam etmektedir. Güzergâhlar mahallelerin tamamını kapsamamakla birlikte, geniş bir nüfusun erişimini etkileyebilecek potansiyele sahiptir. Ayrıca, hastaneler ve kavşak noktaları arasındaki bağlantı sürekliliğini güçlendirmeye yönelik dört ağ müdahale stratejisi senaryo temelli olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, mevcut acil ulaşım ağının belirli kesimlerde yetersiz kaldığını ve afet lojistiği kapsamında erişilebilirliğin artırılması amacıyla ilave bağlantı yollarının dâhil edilmesi gerekliliğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD). (2018). Türkiye bina deprem yönetmeliği. Resmî Gazete (18 Mart 2018, Sayı: 30364).
  2. Ajaj, Q. M., Shafri, H. Z. M., Wayayok, A., & Ramli, M. F. (2023). Assessing the impact of Kirkuk cement plant emissions on land cover by modelling gaussian plume with Python and QGIS. The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Science, 26(1), 1–16. https://doi.org/10.1016/j.ejrs.2022.12.001
  3. Al-Thuwaynee, O. F., Melillo, M., Gariano, S. L., Park, H. J., Kim, S.-W., Lombardo, L., Hader, P., Mohajane, M., Quevedo, R. P., & Catani, F. (2023). DEWS: A QGIS tool pack for the automatic selection of reference rain gauges for landslide-triggering rainfall thresholds. Environmental Modelling & Software, 162, 105657. https://doi.org/10.1016/j.envsoft.2023.105657
  4. Atay, M., Alhamad, M., Çetinkaya, C., & Seçkiner, S. (2023). Suriye mülteci kamplarının ve insani yardım depo konumlarının coğrafi bilgi sistemi (CBS) ve doğrusal programlama ile modellenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 38(3), 633–645. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1377216
  5. Avdan, U., Alkış, A. (2011). Doğal afetlere yönelik bütünleşik konumsal veri tabanı modelinin geliştirilmesi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 3(1), 17–26.
  6. Avdar, R., & Avdar, R. (2022). Türkiye’de yaşanan doğa kaynaklı afetlerin sosyo-ekonomik etkileri. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 1–12.
  7. Bin, Y., & Li, Y. (2021). Rapid and auxiliary decision system of earthquake emergency based on QGIS. In 2021 International Conference on Information Technology and Biomedical Engineering (ICITBE). https://doi.org/10.1109/ICITBE54178.2021.00042
  8. Cantemir, E., & İnceoğlu, M. (2024). Esenyurt Cumhuriyet Meydanı’nın kalite açısından değerlendirilmesi. 10th International EMI Entrepreneurship & Social Sciences Congress, Romanya.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Afet ve Acil Durum Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

2 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

16 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Dışkaya, S. (2026). Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği. Afet ve Risk Dergisi, 22. https://doi.org/10.35341/afet.1757150
AMA
1.Dışkaya S. Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(22). doi:10.35341/afet.1757150
Chicago
Dışkaya, Sude. 2026. “Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22. https://doi.org/10.35341/afet.1757150.
EndNote
Dışkaya S (01 Ekim 2026) Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği. Afet ve Risk Dergisi 22
IEEE
[1]S. Dışkaya, “Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği”, Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Eki. 2026, doi: 10.35341/afet.1757150.
ISNAD
Dışkaya, Sude. “Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği”. Afet ve Risk Dergisi. 22 (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.35341/afet.1757150.
JAMA
1.Dışkaya S. Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1757150.
MLA
Dışkaya, Sude. “Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Ekim 2026, doi:10.35341/afet.1757150.
Vancouver
1.Sude Dışkaya. Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Afet Anında Erişilebilirlik ve Ulaşım Güvenliğinin Değerlendirilmesi: Esenyurt İlçesi Örneği. Afet ve Risk Dergisi. 01 Ekim 2026;(22). doi:10.35341/afet.1757150