Öz

Disaster Victim Identification (DVI) processes within the framework of the Turkey Disaster Response Plan (TAMP) hold critical significance at the intersection of forensic and management sciences. Structured according to integrated disaster management principles, these processes are evaluated in light of the operational requirements and challenges encountered following the February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquakes. Structural gaps between the theoretical design of the current plan and field applications have revealed deficiencies in preparedness for large-scale disaster scenarios, coordination failures, and technical data management issues. The designation of the Ministry of Environment, Urbanization, and Climate Change as the main solution partner for the "Disaster Identification and Burial Working Group" in the current administrative structure creates a functional mismatch for managing processes requiring forensic expertise. This situation leads to methodological conflicts between scientific identification protocols and the priority of rapid burial, increasing the risk of legal, social, and inheritance-related rights violations. In accordance with international INTERPOL standards and forensic medicine requirements, identification activities must be administratively separated from burial procedures, and the lead partner of this group should be redefined as the Council of Forensic Medicine under the Ministry of Justice. Revision in TAMP reflecting this division of labor by clearly defining the corresponding roles, responsibilities, and institutional separation.is therefore necessary. To enhance the operational efficiency of TAMP and ensure social justice, a systemic reform is necessary, where institutional roles are redefined based on scientific competence and technical expertise.

Anahtar Kelimeler

• Disaster Management
• Disaster Victim Identification
• Large-Scale Scenarios
• TAMP
• Türkiye National Disaster Response Plan

Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) Kapsamında Afetzede Kimliklendirmesi: Adli Bilimlerin ve Yönetim Biliminin Rolü

Öz

Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) çerçevesinde yürütülen Afetzede Kimliklendirmesi (DVI) süreçleri, adli bilimler ve yönetim bilimlerinin kesişim noktasında kritik bir öneme sahiptir. Bütünleşik afet yönetimi prensipleri doğrultusunda yapılandırılan bu süreçler, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında ortaya çıkan operasyonel gereklilikler ve karşılaşılan güçlükler ışığında değerlendirilmektedir. Mevcut planın teorik kurgusu ile saha uygulamaları arasındaki yapısal boşluklar; büyük ölçekli afet senaryolarına yönelik hazırlık yetersizliklerini, koordinasyon zafiyetlerini ve teknik veri yönetimi sorunlarını gün yüzüne çıkarmıştır. Mevcut idari yapılanmada "Afet Kimliklendirme ve Defin Çalışma Grubu"nun ana çözüm ortağı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın belirlenmiş olması, adli uzmanlık gerektiren süreçlerin yönetimi noktasında işlevsel bir uyumsuzluk yaratmaktadır. Bu durum, bilimsel kimliklendirme protokolleri ile hızlı defin önceliği arasında yöntemsel çatışmalara yol açarak hukuki, sosyal ve miras hukukuna dayalı hak kayıpları riskini artırmaktadır. Uluslararası INTERPOL standartları ve adli tıp disiplininin gereklilikleri uyarınca, kimliklendirme faaliyetlerinin defin işlemlerinden idari olarak ayrıştırılması ve bu grubun ana çözüm ortağının uzmanlık kapasitesi doğrultusunda Adalet Bakanlığı bünyesindeki Adli Tıp Kurumu olarak revize edilmesi gerekmektedir. TAMP’ta söz konusu iş bölümüne uygun görev tanımlarını ve kurumsal ayrışmayı yansıtacak yönde bir revizyon yapılması zorunlu görünmektedir. TAMP’ın operasyonel verimliliğinin artırılması ve toplumsal adaletin tesisi amacıyla, kurumsal rollerin bilimsel yetkinliklere göre yeniden tanımlandığı sistemsel bir reform ihtiyacı ön plana çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afet Yönetimi
• Afetzede Kimliklendirmesi
• Büyük Ölçekli Senaryolar
• TAMP
• Türkiye Afet Müdahale Planı

Kaynakça

1. AFAD. (2019). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani
2. AFAD. (2022). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani
3. AFAD. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Bilgilendirme Raporu. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
4. Rodoplu, Ü. (2023, Şubat). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremi Afet Yönetimi Değerlendirmeleri. https://www.hiasd.org/6-subat-2023-kahramanmaras-depremi-afet-yonetimi-degerlendirmeleri
5. Kuloğlu, M. (2024). Depremlerde Afetzedelerin Kimliklendirilmesi Çalışmaları. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 13(1), 151-172. https://doi.org/10.28956/gbd.1383344
6. Kurt, P., ve Cengiz, S. (2024). Afetlerde Kimliklendirme ve Kahramanmaraş Depremlerinde Kullanılan Yöntemler. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 1011-1032. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1462922
7. Özmen, B., ve Varol, N. (2024). 30 Ekim 2020 İzmir ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin teknik ve yönetsel karşılaştırılması. Afet ve Risk Dergisi, 7(1), 319-328. https://doi.org/10.35341/afet.1448495
8. T.C. Cumhurbaşkanlığı. (2022). Türkiye Afet Müdahale Planı. 15 Eylül 2022 tarih ve 31954 sayılı Resmî Gazete.

9. Varol, N., ve Kaya, Ç. M. (2018). Afet Risk Yönetiminde Transdisipliner Yaklaşım. Afet ve Risk Dergisi, 1(1), 1-8. https://doi.org/10.35341/afet.418307
10. Varol, N., Kılıç Akıncı, S., ve Dağlıoğlu, N. (2025, 24-25 Ekim). TAMP Kapsamında Afetzede Kimliklendirmesi [Konferans bildiri özeti]. ICAS 2025, Bildiri Özleri Kitabı, s. 139. https://icas2025antropolojikongresi.ankara.edu.tr/ozet-kitabi/
11. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2022). Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği. https://www.aile.gov.tr/media/197773/afet-ve-acil-durum-mudahale-hizmetleri-yonetmeligi.pdf
12. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2015). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) ve Afet Yönetim ve Karar Destek Sisteminin (AYDES) uygulamaya alınması. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.https://webdosya.csb.gov.tr/db/yapiisleri/icerikler/tamp_aydes_genelges--20210506174627.pdf
13. INTERPOL. (2023). Disaster Victim Identification Guide. https://www.interpol.int/How-we-work/Forensics/Disaster-Victim-Identification-DVI
14. INTERPOL. (2023a). Disaster victim identification guide (Annexure 3). https://www.interpol.int/content/download/5751/file/DVI_DVI%20Guide%20Annexure%203.pdf
15. INTERPOL. (2023b). Disaster victim identification guide (Annexure 5). https://www.interpol.int/content/download/5753/file/DVI_DVI%20Guide%20Annexure%205.pdf
16. INTERPOL. (2023c). New DVI Guide (Annexure 1). https://www.interpol.int/content/download/5748/file/DVI_DVI%20Guide%20Annexure%201.pdf
17. Ağır, M., ve Hancı, H. (2023). Felaket Kurbanlarının Kimliklendirilmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 763-769.
18. Fundamental Plan for National Resilience (2018). For Building a Strong and Flexible Country https://www.cas.go.jp/jp/seisaku/kokudo_kyoujinka/en/fundamental_plan.pdf
19. Reuters. (2025, 31 Mart). Japan estimates feared megaquake could cause $1.8 trln damage, kill 300,000 people. https://www.reuters.com/business/environment/japan-estimates-feared-megaquake-could-cause-18-trln-damage-kill-300000-people-2025-03-31
20. FEMA. (2023). Threat and Hazard Identification and Risk Assessment (THIRA). https://www.fema.gov/emergency-managers/national-preparedness/goal/risk-capability-assessment
21. CRESA. (2022). Threat and Hazard Identification and Risk Assessment (THIRA) report. https://www.cresa.wa.gov/documents/CRESA-THIRA-2022.pdf
22. Climate Change Post. Coastal flood – Netherlands. https://www.climatechangepost.com/countries/netherlands/coastal-floods/
23. T.C. İçişleri Bakanlığı. (2023). (Depremde Yaşamını Yitirenlerin Kimlikleri Kriminal Tekniklerle Belirleniyor. https://www.icisleri.gov.tr/depremde-yasamini-yitirenlerin-kimlikleri-kriminal-tekniklerle-belirleniyor
24. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022). Görevleri ve Faaliyetleri. https://webdosya.csb.gov.tr/db/edirne/menu/gorevleri-ve-faaliyetleri_20220629105911.pdf
25. Deniz, İ. (2024). Felaket Kurbanlarinin Kimliklendirilmesi ( DVI). [Power Point Slaydı]. Doğu Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi. https://hukuk.emu.edu.tr/Documents/Ders%20Notlar%C4%B1/Adli%20T%C4%B1p/16.%20Ders%20FELAKET%20%20KURBANLARININ%20K%C4%B0ML%C4%B0KLEND%C4%B0R%C4%B0LMES%C4%B0.pdf
26. TMMOB. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Raporu. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği. https://www.tmmob.org.tr/sites/default/files/tmmob_deprem_raporu-part-1.pdf