Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 845 - 856
https://doi.org/10.35341/afet.1676648

Öz

This study aimed to determine whether previous disaster training and/or disaster experience has an impact on disaster preparedness status. This is a cross-sectional study that was conducted on 623 students studying in eight different programs at the Vocational School of Health Services in the 2023-2024 academic calendar. In the study, a questionnaire form consisting of 34 questions and two parts (Personal Information Form and Disaster Preparedness Status Scale) developed by the researchers in line with the literature was used. As a result of the analysis of the obtained data, the reliability coefficient of the survey was found to be α=0.91, and the average Disaster Preparedness Status score was 3.36. A statistically significant relationship was found between the mean Disaster Preparedness Status score of the participants and their age, field of study, perceived income status, having lost a relative as a result of a disaster, having received disaster training, having a disaster plan and having a disaster bag (p<.05). There was also a statistically significant difference between students from the 11 provinces where the 6 February 2023 earthquake occurred (earthquake victims, n=91) and students from other provinces (non-earthquake victims, n=532) (p<.05). A strong correlation (p<.01) was found between disaster preparedness and receiving training, having a disaster plan, and having a disaster bag; a moderate correlation (p<.05) was found with earthquake victimization and losing a loved one in a disaster.

Kaynakça

  • Ağahan, M., Demirbilek, Ö. (2023). Öğretmenlerin afet hazırbulunuşluklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (3), 735–744.
  • Al-Ali, N. M., Ibaid, A. A. (2015). Health-care providers' perception of knowledge, skills and preparedness for disaster management in primary health-care centres in Jordan/Perception des prestataires de soins de sante en matiere de connaissances, de competences et d'etat de preparation a la gestion des catastrophes dans des centres de soins de sante primaires en Jordanie. Eastern Mediterranean health journal, 21(10), 713.
  • Alfuqaha, A. N., Alosta, M. R., Khalifeh, A. H., Oweidat, I. A. (2024). Jordanian nurses’ perceptions of disaster preparedness and core competencies. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 18, e 96. doi https://doi.org/10.1017/dmp.2024.81
  • Amberson, T., Wells, C., Gossman, S. (2020). Increasing disaster preparedness in emergency nurses: a quality improvement initiative. Journal of Emergency Nursing, 46 (5), 654-665.
  • Aras, M., Mumcu, A., Karabey, T. (2021). Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Afet Bilinç Düzeylerinin Belirlenmesi. TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi,1(2):40-9. https://dergipark.org.tr/tr/pub/togusagbilderg/issue/65913/1028837#article_cite
  • Ataman Bor, N. (2024). Determination of General Disaster Preparedness Belief Status of Individuals Living in Hakkari. Resilience, 8 (1), 45-55. https://doi.org/10.32569/resilience.1314976
  • Avcı, G. (2023). Afet eğitiminde afetlere hazırlık: üniversite öğrencileriyle tehlike avı. Afet ve Risk Dergisi, 6 (1), 84-100. https://doi.org/10.35341/afet.1149239
  • Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). New York: John Wiley & Sons.
  • Codeanu, T. A., Celenza, A., Jacobs, I. (2014). Does disaster education of teenagers translate into better survival knowledge, knowledge of skills, and adaptive behavioral change? A systematic literature review. Prehospital and Disaster Medicine, 29 (6), 629–642. https://doi.org/10.1017/S1049023X14001083
  • Chegini, Z., Arab‐Zozani, M., Kakemam, E., Lotfi, M., Nobakht, A., Aziz Karkan, H. (2022). Disaster preparedness and core competencies among emergency nurses: A cross‐sectional study. Nursing open, 9(2), 1294-1302. DOI: https://doi.org/10.1002/nop2.1172
  • Değirmenci, Y., Kuzey, M. Yetişensoy, O. (2019). Sosyal bilgiler ders kitaplarında afet bilinci ve eğitimi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6 (2), 33-46.
  • Erkin, Ö., Aslan, G., Öztürk, M., Çam, B., & Ödek, Ş. (2023). Nurses' general disaster preparedness status and affecting factors. Forbes J Med. 4 (3), 305-14. DOI: https://doi.org/10.4274/forbes.galenos.2023.32659
  • Ertuğrul, B., Ünal. S. D. (2020). Determination of General Disaster Preparedness Beliefs of Students Studying at a Foundation University Health Services Vocational School. Journal of Disaster and Risk, 3(1), 31 - 45. DOI: https://doi.org/10.35341/afet.653911
  • Fuhrmann, S., Stone, L. D., Casey, M. C., Curtis, M. D., Doyle, A. L., Earle, B. D., ... & Schermerhorn, S. M. (2008). Teaching disaster preparedness in geographic education. Journal of Geography, 107(3), 112-120. https://doi.org/10.1080/00221340802458482
  • Günşen, G., Çolak, F. G. (2024). Afet bilincine yönelik hazırlanan stem projelerinin okul öncesi öğretmen adaylarının afet bilinci algı düzeylerine ve stem öz-yeterlikleri üzerine olan etkisinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (59), 276-300. https://doi.org/10.53444/deubefd.1362916
  • Liou, S., Hsiu-Chen, L., Chun-Chih Lin, Tsai, H., & Ching-Yu, C. (2020). An exploration of motivation for disaster engagement and its related factors among undergraduate nursing students in taiwan. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(10), 3542. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph17103542
  • Özdemir, A. (2018). Toplumun afet risk algısı ve afete hazırlıklı olma durumu: Kocaeli ili örneği. Unpublished master’s thesis, Gümüşhane üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gümüşhane. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  • Sever, R., Değirmenci, Y. (2019). Temel kavramlar. R. Sever (Ed.), Afetler ve afet yönetimi (pp. 2-11). Ankara: Pegem Akademi.
  • Şafak, E. (2023). Uluslararası hukukta afet durumunda uygulanacak hukuk kuralları ile ilgili standartları belirleme çalışmaları bağlamında “Uluslararası afet hukuku projesi”. Ankara Barosu Dergisi, 81 (Özel Sayı), 73-98. doi: https://doi.org/10.30915/abd.1380913
  • Şahin, Y., Lamba, M., Öztop, S. (2018). Üniversite öğrencilerinin afet bilinci ve afete hazırlık düzeylerinin belirlenmesi. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 3 (6), 149-159.
  • Şekerci, Y. G., Ayvazoğlu, G. Çekiç, M. (2023). Üniversite öğrencilerinin temel afet bilinci ve farkındalık düzeylerinin saptanması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12 (1), 74 – 81.
  • Şen, G., Ersoy, G. 2(017). Hastane afet ekibinin afete hazırlık konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6 (4), 122-130.
  • Tsai, M. H., Chang, Y. L., Shiau, J. S., Wang, S. M. (2020). Exploring the effects of a serious game-based learning package for disaster prevention education: The case of battle of flooding protection. International Journal of Disaster Risk Reduction, 43, [101393]. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2019.101393
  • Tuncer, N., Sözen, Ş., Sakar, Ş. (2021). Okul öncesi eğitimde deprem farkındalığı: “deprem benden küçüksün” projesi, Tokat ili örneği. Uluslararası Eğitim Spektrumu Dergisi, 3 (1), 1-27.
  • URL 1. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu (Last access: 24.09.2025).
  • URL 2. https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani (Last access:24.09.2025).
  • Uzunyol, B. (2013). 8. Sınıf öğrencilerinin doğal afetler hakkındaki bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Unpublished master's thesis, Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri enstitüsü, Niğde. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  • Yıldız, T., Özge, E. R., Metin, Ö. (2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afet hazırbulunuşluk seviyelerinin incelenmesi. International Journal of Geography and Geography Education, (51), 48-67. https://doi.org/10.32003/igge.1333070

Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 845 - 856
https://doi.org/10.35341/afet.1676648

Öz

This study aimed to determine whether previous disaster training and/or disaster experience has an impact on disaster preparedness status. This is a cross-sectional study that was conducted on 623 students studying in eight different programs at the Vocational School of Health Services in the 2023-2024 academic calendar. In the study, a questionnaire form consisting of 34 questions and two parts (Personal Information Form and Disaster Preparedness Status Scale) developed by the researchers in line with the literature was used. As a result of the analysis of the obtained data, the reliability coefficient of the survey was found to be α=0.91, and the average Disaster Preparedness Status score was 3.36. A statistically significant relationship was found between the mean Disaster Preparedness Status score of the participants and their age, field of study, perceived income status, having lost a relative as a result of a disaster, having received disaster training, having a disaster plan and having a disaster bag (p<.05). There was also a statistically significant difference between students from the 11 provinces where the 6 February 2023 earthquake occurred (earthquake victims, n=91) and students from other provinces (non-earthquake victims, n=532) (p<.05). A strong correlation (p<.01) was found between disaster preparedness and receiving training, having a disaster plan, and having a disaster bag; a moderate correlation (p<.05) was found with earthquake victimization and losing a loved one in a disaster.

Etik Beyan

Etik kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

  • Ağahan, M., Demirbilek, Ö. (2023). Öğretmenlerin afet hazırbulunuşluklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (3), 735–744.
  • Al-Ali, N. M., Ibaid, A. A. (2015). Health-care providers' perception of knowledge, skills and preparedness for disaster management in primary health-care centres in Jordan/Perception des prestataires de soins de sante en matiere de connaissances, de competences et d'etat de preparation a la gestion des catastrophes dans des centres de soins de sante primaires en Jordanie. Eastern Mediterranean health journal, 21(10), 713.
  • Alfuqaha, A. N., Alosta, M. R., Khalifeh, A. H., Oweidat, I. A. (2024). Jordanian nurses’ perceptions of disaster preparedness and core competencies. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 18, e 96. doi https://doi.org/10.1017/dmp.2024.81
  • Amberson, T., Wells, C., Gossman, S. (2020). Increasing disaster preparedness in emergency nurses: a quality improvement initiative. Journal of Emergency Nursing, 46 (5), 654-665.
  • Aras, M., Mumcu, A., Karabey, T. (2021). Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Afet Bilinç Düzeylerinin Belirlenmesi. TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi,1(2):40-9. https://dergipark.org.tr/tr/pub/togusagbilderg/issue/65913/1028837#article_cite
  • Ataman Bor, N. (2024). Determination of General Disaster Preparedness Belief Status of Individuals Living in Hakkari. Resilience, 8 (1), 45-55. https://doi.org/10.32569/resilience.1314976
  • Avcı, G. (2023). Afet eğitiminde afetlere hazırlık: üniversite öğrencileriyle tehlike avı. Afet ve Risk Dergisi, 6 (1), 84-100. https://doi.org/10.35341/afet.1149239
  • Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). New York: John Wiley & Sons.
  • Codeanu, T. A., Celenza, A., Jacobs, I. (2014). Does disaster education of teenagers translate into better survival knowledge, knowledge of skills, and adaptive behavioral change? A systematic literature review. Prehospital and Disaster Medicine, 29 (6), 629–642. https://doi.org/10.1017/S1049023X14001083
  • Chegini, Z., Arab‐Zozani, M., Kakemam, E., Lotfi, M., Nobakht, A., Aziz Karkan, H. (2022). Disaster preparedness and core competencies among emergency nurses: A cross‐sectional study. Nursing open, 9(2), 1294-1302. DOI: https://doi.org/10.1002/nop2.1172
  • Değirmenci, Y., Kuzey, M. Yetişensoy, O. (2019). Sosyal bilgiler ders kitaplarında afet bilinci ve eğitimi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6 (2), 33-46.
  • Erkin, Ö., Aslan, G., Öztürk, M., Çam, B., & Ödek, Ş. (2023). Nurses' general disaster preparedness status and affecting factors. Forbes J Med. 4 (3), 305-14. DOI: https://doi.org/10.4274/forbes.galenos.2023.32659
  • Ertuğrul, B., Ünal. S. D. (2020). Determination of General Disaster Preparedness Beliefs of Students Studying at a Foundation University Health Services Vocational School. Journal of Disaster and Risk, 3(1), 31 - 45. DOI: https://doi.org/10.35341/afet.653911
  • Fuhrmann, S., Stone, L. D., Casey, M. C., Curtis, M. D., Doyle, A. L., Earle, B. D., ... & Schermerhorn, S. M. (2008). Teaching disaster preparedness in geographic education. Journal of Geography, 107(3), 112-120. https://doi.org/10.1080/00221340802458482
  • Günşen, G., Çolak, F. G. (2024). Afet bilincine yönelik hazırlanan stem projelerinin okul öncesi öğretmen adaylarının afet bilinci algı düzeylerine ve stem öz-yeterlikleri üzerine olan etkisinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (59), 276-300. https://doi.org/10.53444/deubefd.1362916
  • Liou, S., Hsiu-Chen, L., Chun-Chih Lin, Tsai, H., & Ching-Yu, C. (2020). An exploration of motivation for disaster engagement and its related factors among undergraduate nursing students in taiwan. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(10), 3542. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph17103542
  • Özdemir, A. (2018). Toplumun afet risk algısı ve afete hazırlıklı olma durumu: Kocaeli ili örneği. Unpublished master’s thesis, Gümüşhane üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gümüşhane. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  • Sever, R., Değirmenci, Y. (2019). Temel kavramlar. R. Sever (Ed.), Afetler ve afet yönetimi (pp. 2-11). Ankara: Pegem Akademi.
  • Şafak, E. (2023). Uluslararası hukukta afet durumunda uygulanacak hukuk kuralları ile ilgili standartları belirleme çalışmaları bağlamında “Uluslararası afet hukuku projesi”. Ankara Barosu Dergisi, 81 (Özel Sayı), 73-98. doi: https://doi.org/10.30915/abd.1380913
  • Şahin, Y., Lamba, M., Öztop, S. (2018). Üniversite öğrencilerinin afet bilinci ve afete hazırlık düzeylerinin belirlenmesi. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 3 (6), 149-159.
  • Şekerci, Y. G., Ayvazoğlu, G. Çekiç, M. (2023). Üniversite öğrencilerinin temel afet bilinci ve farkındalık düzeylerinin saptanması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12 (1), 74 – 81.
  • Şen, G., Ersoy, G. 2(017). Hastane afet ekibinin afete hazırlık konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6 (4), 122-130.
  • Tsai, M. H., Chang, Y. L., Shiau, J. S., Wang, S. M. (2020). Exploring the effects of a serious game-based learning package for disaster prevention education: The case of battle of flooding protection. International Journal of Disaster Risk Reduction, 43, [101393]. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2019.101393
  • Tuncer, N., Sözen, Ş., Sakar, Ş. (2021). Okul öncesi eğitimde deprem farkındalığı: “deprem benden küçüksün” projesi, Tokat ili örneği. Uluslararası Eğitim Spektrumu Dergisi, 3 (1), 1-27.
  • URL 1. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu (Last access: 24.09.2025).
  • URL 2. https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani (Last access:24.09.2025).
  • Uzunyol, B. (2013). 8. Sınıf öğrencilerinin doğal afetler hakkındaki bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Unpublished master's thesis, Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri enstitüsü, Niğde. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  • Yıldız, T., Özge, E. R., Metin, Ö. (2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afet hazırbulunuşluk seviyelerinin incelenmesi. International Journal of Geography and Geography Education, (51), 48-67. https://doi.org/10.32003/igge.1333070
Toplam 28 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Çevre Sağlığı, Halk Sağlığı (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Sevil Özcan 0000-0001-6352-0255

Perihan Öğdüm 0000-0002-5729-9256

Erken Görünüm Tarihi 28 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi 30 Kasım 2025
Gönderilme Tarihi 15 Nisan 2025
Kabul Tarihi 10 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA Özcan, S., & Öğdüm, P. (2025). Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates. Afet ve Risk Dergisi, 8(3), 845-856. https://doi.org/10.35341/afet.1676648
AMA Özcan S, Öğdüm P. Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates. Afet ve Risk Dergisi. Kasım 2025;8(3):845-856. doi:10.35341/afet.1676648
Chicago Özcan, Sevil, ve Perihan Öğdüm. “Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates”. Afet ve Risk Dergisi 8, sy. 3 (Kasım 2025): 845-56. https://doi.org/10.35341/afet.1676648.
EndNote Özcan S, Öğdüm P (01 Kasım 2025) Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates. Afet ve Risk Dergisi 8 3 845–856.
IEEE S. Özcan ve P. Öğdüm, “Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates”, Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy. 3, ss. 845–856, 2025, doi: 10.35341/afet.1676648.
ISNAD Özcan, Sevil - Öğdüm, Perihan. “Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates”. Afet ve Risk Dergisi 8/3 (Kasım2025), 845-856. https://doi.org/10.35341/afet.1676648.
JAMA Özcan S, Öğdüm P. Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8:845–856.
MLA Özcan, Sevil ve Perihan Öğdüm. “Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates”. Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy. 3, 2025, ss. 845-56, doi:10.35341/afet.1676648.
Vancouver Özcan S, Öğdüm P. Investigating The Effects of Disaster Training and Experience on The Disaster Preparedness Status of Health Technician Candidates. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8(3):845-56.