Research Article

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri

Volume: 27 Number: 1 April 18, 2025
EN TR

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri

Abstract

Son dönemlerde dünyanın hızla artan enerji ihtiyacı ağırlıklı olarak fosil kökenli kaynaklardan karşılanmaktadır. Dolayısıyla atmosfere salınan sera gazları ve özellikle karbondioksit dünyanın ortalama sıcaklığını artırarak küresel ısınmaya neden olmaktadır. Çevre ve insan sağlığını tehdit eden küresel ısınmayla mücadelede çeşitli araçlar mevcuttur. Karbon fiyatlandırması bu araçlardan en önemlilerinden biridir. Günümüzde pek çok ülke karbon fiyatlandırma çalışmaları yürütmektedir. Bu kapsamda Avrupa Birliği (AB) ülkeleri de emisyon ticaret sistemi (ETS) ve karbon vergisi uygulamak suretiyle karbon emisyonlarını azaltmayı hedeflemektedir. Ayrıca AB, ETS’nin bir parçası olan sınırda karbon düzenleme mekanizmasına (SKDM) geçişi öngörmektedir. Türkiye’nin AB aday ülke statüsünde bulunması ve mevcut ticaret hacmi dikkate alındığında SKDM’nin özellikle belirli sektörlere etkisi yüksek olacağı tahmin edilmektedir. Bu nedenle çalışmada karbon fiyatlandırması kapsamında AB’nin uygulayacağı SKDM’nin Türkiye’ye olası etkileri incelenmiştir. Bu çalışmada metin/doküman incelemesi yapılmak suretiyle nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. SKDM’nin Türkiye’nin ihracatını olumsuz yönde etkileyebileceği, toplam maliyetlerin belirlenmesi açısından sorun oluşturabileceği, AB’deki ithalatçıların başka ülkelerden yeni tedarikçilere yönelebileceği, rekabet şansının zayıflayacağı, yükselen maliyetler, rekabet gücünün zayıflaması gibi nedenlerle GSYH, büyüme ve istihdam oranlarında çeşitli kısa vadeli etkiler ortaya çıkabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle Türkiye’de karbon vergisi ve/veya ETS seçeneklerinden hangisinin uygulanacağı veya her ikisinin beraber uygulanabilirliğinin netleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Keywords

Project Number

YOK

References

  1. KAYNAKÇA Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2023). Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının Türkiye Ekonomisine Potansiyel Etkileri Raporu. Erişim adresi: https://iklim.gov.tr/db/turkce/haberler/files/20230523%20Impacts%20of%20CBAM%20on%20Turkiye%20phase%202%20report%20FV3%20(2)-sayfalar-1,3,5-16%20(1)%20(1).pdf
  2. BDDK. (2022). Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının Türk Bankacılık Sektörü Kredi Portföyüne Olası Etkileri. Erişim adresi: https://www.bddk.org.tr/KurumHakkinda/EkGetir/18?ekId=368
  3. Carbon Tax Center (2024.). What’s a Carbon Tax?. Erişim adresi: https://www.carbontax.org/whats-a-carbon-tax/
  4. European Commission (2015). EU ETS Handbook. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/clima/system/files/2017-03/ets_handbook_en.pdf
  5. European Commission (2024, November 4). Carbon Border Adjustment Mechanism. Erişim adresi:https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism_en,
  6. European Commission (2024a). The European Green Deal. Erişim adresi: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en
  7. European Commission (2024b). What is the EU ETS?. Erişim adresi: https://climate.ec.europa.eu/eu-action/eu-emissions-trading-system-eu-ets/what-eu-ets_en#our-climate-ambition-for-2030
  8. European Commission (2024c). Development of EU ETS (2005-2020). Erişim adresi: https://ec.europa.eu/clima/eu-action/eu-emissions-trading-system-eu-ets/development-eu-ets-2005-2020_en#national-allocation-plans

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 6, 2025

Publication Date

April 18, 2025

Submission Date

November 29, 2024

Acceptance Date

March 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 1

APA
Saraçoğlu, F., & Kutlu, M. (2025). Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 1-26. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1593438
AMA
1.Saraçoğlu F, Kutlu M. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;27(1):1-26. doi:10.26745/ahbvuibfd.1593438
Chicago
Saraçoğlu, Fatih, and Meltem Kutlu. 2025. “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Ve Türkiye’ye Olası Etkileri”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 27 (1): 1-26. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1593438.
EndNote
Saraçoğlu F, Kutlu M (April 1, 2025) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 27 1 1–26.
IEEE
[1]F. Saraçoğlu and M. Kutlu, “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, pp. 1–26, Apr. 2025, doi: 10.26745/ahbvuibfd.1593438.
ISNAD
Saraçoğlu, Fatih - Kutlu, Meltem. “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Ve Türkiye’ye Olası Etkileri”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 27/1 (April 1, 2025): 1-26. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1593438.
JAMA
1.Saraçoğlu F, Kutlu M. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;27:1–26.
MLA
Saraçoğlu, Fatih, and Meltem Kutlu. “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Ve Türkiye’ye Olası Etkileri”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 27, no. 1, Apr. 2025, pp. 1-26, doi:10.26745/ahbvuibfd.1593438.
Vancouver
1.Fatih Saraçoğlu, Meltem Kutlu. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Türkiye’ye Olası Etkileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025 Apr. 1;27(1):1-26. doi:10.26745/ahbvuibfd.1593438

Cited By