EN
TR
Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma
Abstract
Bir spektrum bozukluğu olarak otizmi anlamaya yönelik her geçen gün artan oranda araştırma yapılmasına rağmen otizmli bireylerin çalışma hayatına ilişkin yapılan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Günümüzde otizmli bireyler iş bulmak ve ailelerinden bağımsız olarak yaşamak konusunda çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır. Bu durum otizmli bireyleri etkilediği gibi ailelerini de etkilemektedir. Ancak doğru miktarda destekle, otizmli bireyler ücretli istihdam da dâhil olmak üzere yaşamın tüm faaliyetlerine katılma yeteneğine sahiptir. Bu fenomonolojik çalışmanın amacı otizmli bireylerin istihdamının aileleri ve kendileri üzerinde etkilerini ailelerin deneyimleri üzerinden ortaya koyarak engelli istihdamı, otizm ve iş yerinde çeşitlilik konularında bilgi birikim düzeyini artırmaktır. Aileleri ile birlikte yaşayan ve aynı zamanda çalışma hayatında yer alan otizmli bireylerin ebeveynleri ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplamda on üç ebeveyn ile yüz yüze görüşmeler sonucu elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları, otizmli bireylerin istihdamının hem otizmli bireyler hem de aileleri üzerinde önemli faydaları olduğunu göstermektedir. Aileler kendilerine daha fazla vakit ayırabilmekte, daha fazla sosyalleşebilmekte, otizmli çocuklarıyla daha nitelikli iletişim kurabilmekte, ayrıca istihdam sonrası çocuklarının geleceğine dair daha az kaygı hissetmektedir. Otizmli bireylerin ise ailelerine olan bağımlılıkları azalmakta, fizyolojik özelliklerinde iyileşmeler olmakta, hayatları düzene girmekte, özgüven ve sosyalleşme düzeylerinde artışlar olmaktadır. Araştırma sonuçları literatürdeki çalışmalar ile karşılaştırılarak tartışılmıştır.
Keywords
References
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th Edition, Washington, DC: American Psychiatric Association.
- Avşaroğlu, S. (2012). Zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan anne-babaların kaygı düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9(1), 533-549.
- Baker, D. L., & Drapela, L. A. (2010). Mostly the mother: Concentration of adverse employment effects on mothers of children with autism. The Social Science Journal, 47(3), 578-592.
- Balcı, A. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler, 12. Baskı, Ankara: Pegem Akademi.
- Baldwin, S., Costley, D., & Warren, A. (2014). Employment activities and experiences of adults with high-functioning autism and Asperger’s disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 44(10), 2440-2449.
- Bircan G. A. (2004). Otistik çocuğa sahip ailelerin aile işlevlerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Ankara, Hacettepe Üniversitesi.
- Cannella, G. S., ve Lincoln, Y. S. (2007). Predatory vs. dialogic ethics: Constructing an illusion or ethical practice as the core of research methods. Qualitative Inquiry, 13(3), 315-335.
- Capo, L. C. (2001). Autism, employment, and the role of occupational therapy. Work, 16(3), 201-207.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
April 18, 2021
Submission Date
June 20, 2020
Acceptance Date
October 22, 2020
Published in Issue
Year 2021 Volume: 23 Number: 1
APA
Efeoğlu, İ. E., & Kılınçarslan, Ö. (2021). Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 37-66. https://izlik.org/JA77ME52HJ
AMA
1.Efeoğlu İE, Kılınçarslan Ö. Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;23(1):37-66. https://izlik.org/JA77ME52HJ
Chicago
Efeoğlu, İbrahim Efe, and Ömür Kılınçarslan. 2021. “Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler Ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 23 (1): 37-66. https://izlik.org/JA77ME52HJ.
EndNote
Efeoğlu İE, Kılınçarslan Ö (April 1, 2021) Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 23 1 37–66.
IEEE
[1]İ. E. Efeoğlu and Ö. Kılınçarslan, “Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 37–66, Apr. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA77ME52HJ
ISNAD
Efeoğlu, İbrahim Efe - Kılınçarslan, Ömür. “Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler Ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 23/1 (April 1, 2021): 37-66. https://izlik.org/JA77ME52HJ.
JAMA
1.Efeoğlu İE, Kılınçarslan Ö. Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;23:37–66.
MLA
Efeoğlu, İbrahim Efe, and Ömür Kılınçarslan. “Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler Ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 23, no. 1, Apr. 2021, pp. 37-66, https://izlik.org/JA77ME52HJ.
Vancouver
1.İbrahim Efe Efeoğlu, Ömür Kılınçarslan. Çalışma Hayatında Otizmli Bireyler ve Aileleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi [Internet]. 2021 Apr. 1;23(1):37-66. Available from: https://izlik.org/JA77ME52HJ