Research Article

Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması

Volume: 24 Number: 1 April 27, 2022
EN TR

Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması

Abstract

Bankacılık operasyon sürecinin birbiriyle ilişkili alt süreçlerden oluşan network sistemlere uyduğu bilinmektedir. Öte yandan, üretim ve aracılık yaklaşımları arasındaki çatışmadan dolayı mevduatın banka operasyon sürecindeki rolüne ilişkin bir fikir birliği bulunmamaktadır. Mevduatın ikili rolünün sorgulanması ile yola çıkılan bu çalışmada, potansiyel derinliğini henüz yansıtmamış ve mevduata yüksek oranda bağımlı olan Türk bankacılık sektörünün etkinliği üzerine kesitsel bir inceleme gerçekleştirmek amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, banka mevduatı bir ara değişken olarak tanımlanmakta ve birinci aşama üretim etkinliğini, ikinci aşama ise aracılık etkinliğini temsil etmek üzere iki-aşamalı bir network VZA (Veri Zarflama Analizi) modelinden yararlanılmaktadır. Türkiye’de faaliyet gösteren 23 mevduat bankasının 2020 yılı verilerinin kullanıldığı analizde, bulgular sektördeki ortalama %26’lık etkinsizliğin çoğunlukla üretim etkinsizliğinden kaynaklandığını ve standart VZA yaklaşımının etkinlik skorlarını olduğundan fazla tahminlediğini ortaya koymaktadır. Buna ek olarak, birinci ve ikinci aşama etkinlik skorlarına göre bankalar dört gruba ayrılmakta, her bir grup ve banka türü için hedef değerler hesaplanmakta ve gruplar arasındaki benzerlikler/farklılıklar hakkında değerlendirmeler yapılmaktadır.

Keywords

References

  1. Alhassan, A.L. ve Tetteh, M.L. (2017). Non-Interest Income and Bank Efficiency in Ghana: A Two-Stage DEA Bootstrapping Approach. Journal of African Business, 18(1), 124-142.
  2. Atan, M. (2003). Türkiye Bankacılık Sektöründe Veri Zarflama Analizi ile Bilançoya Dayalı Mali Etkinlik ve Verimlilik Analizi. Ekonomik Yaklaşım, 14(48), 71-86.
  3. Aysin, M.E. ve Çalmaşur, G. (2020). Türk Bankacılık Endüstrisinde Etkinlik Analizi: Küresel Finans Krizi Sonrası için Bir Uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (29), 79-96.
  4. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (2021). “2020 Faaliyet Raporu”, 14 Temmuz 2021 tarihinde https://www.bddk.org.tr/KurumHakkinda/EkGetir/5?ekId=22 adresinden erişildi.
  5. Banker, R.D., Charnes, A. ve Cooper, W.W. (1984). Some Models for Estimating Technical and Scale Inefficiencies in Data Envelopment Analysis. Management Science, 30(9), 1078-1092.
  6. Behdioğlu, S. ve Özcan, G. (2009). Veri Zarflama Analizi ve Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 301-326.
  7. Budak, H. (2011). Veri Zarflama Analizi ve Türk Bankacılık Sektöründe Uygulaması. Marmara Fen Bilimleri Dergisi, 23(3), 95-110.
  8. Charnes, A., Cooper, W.W. ve Rhodes, E. (1978). Measuring the Efficiency of Decision Making Units. European Journal of Operational Research, 2(6), 429-444.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 27, 2022

Submission Date

September 11, 2021

Acceptance Date

December 23, 2021

Published in Issue

Year 2022 Volume: 24 Number: 1

APA
Dirik, C., & Kandil Göker, İ. E. (2022). Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 386-409. https://izlik.org/JA26KU74KD
AMA
1.Dirik C, Kandil Göker İE. Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2022;24(1):386-409. https://izlik.org/JA26KU74KD
Chicago
Dirik, Ceren, and İlkut Elif Kandil Göker. 2022. “Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim Ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 24 (1): 386-409. https://izlik.org/JA26KU74KD.
EndNote
Dirik C, Kandil Göker İE (April 1, 2022) Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 24 1 386–409.
IEEE
[1]C. Dirik and İ. E. Kandil Göker, “Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 24, no. 1, pp. 386–409, Apr. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA26KU74KD
ISNAD
Dirik, Ceren - Kandil Göker, İlkut Elif. “Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim Ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 24/1 (April 1, 2022): 386-409. https://izlik.org/JA26KU74KD.
JAMA
1.Dirik C, Kandil Göker İE. Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2022;24:386–409.
MLA
Dirik, Ceren, and İlkut Elif Kandil Göker. “Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim Ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 24, no. 1, Apr. 2022, pp. 386-09, https://izlik.org/JA26KU74KD.
Vancouver
1.Ceren Dirik, İlkut Elif Kandil Göker. Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Üretim ve Aracılık Etkinlikleri: İki-Aşamalı Network VZA Uygulaması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi [Internet]. 2022 Apr. 1;24(1):386-409. Available from: https://izlik.org/JA26KU74KD