Review

Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi

Number: 20 June 30, 2026
TR EN

Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi

Abstract

Bu makale, çocuklara yönelik geliştirilen yapay zekâ destekli anlatı sistemlerini etik ve epistemolojik bir çerçevede incelemektedir. Özellikle ChatGPT, StoryWizard.ai, Tiny Tales gibi sistemlerin çocuklar için hikâye üretim süreçleri analiz edilerek bu içeriklerin bilgi değeri, etik sorumluluğu ve çocuklukla kurduğu ilişki sorgulanmaktadır. Anlatıcının anonimleşmesi, niyet ve bağlamdan bağımsız anlatıların artışı, çocuk edebiyatında anlam üretimi ve değer aktarımını riske atmaktadır. Bu bağlamda, klasik anlatı kuramı, erdem etiği, sosyal yapısalcı epistemoloji ve medya kuramı gibi yaklaşımlar üzerinden, makine tarafından üretilen hikâyelerin taşıdığı kültürel ve pedagojik anlam derinlemesine incelenmiştir. Araştırma, posthümanist anlatıbilim, ideolojik çağırım ve çocukluk ontolojisi kavramlarını bir araya getirerek çok disiplinli bir analiz sunmaktadır. Tartışma bölümü, yapay zekâ destekli anlatı sistemlerinin çocukluk kavramını nasıl dönüştürdüğünü, anlatının öznesini nasıl yeniden tanımladığını ve bu süreçte beşerî bilimlerin nasıl bir müdahale alanı yaratabileceğini değerlendirmektedir. Makale, teknolojik gelişmelerin etik ve kültürel boyutlarını görmezden gelmeden, çocuklara yönelik dijital içerik üretiminde çok disiplinli ve eleştirel bir yaklaşımın gerekliliğini savunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma etik kurul izni gerektirmemesi nedeniyle etik kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmiştir.

References

  1. Agamben, G. (2000). Means without ends. University of Minnesota Press.
  2. Althusser, L. (1970). Idéologie et appareils idéologiques d'État. La Pensée.
  3. Ariès, P. (1962). Centuries of childhood: A social history of family life (R. Baldick, Çev.). Alfred A. Knopf.
  4. Barad, K. (2007). Meeting the universe halfway: Quantum physics and the entanglement of matter and meaning. Duke University Press.
  5. Baudrillard, J. (1994). Simulacra and simulation (S. F. Glaser, Çev.). University of Michigan Press.
  6. Baumann, A. E., Goldman, E. J., Meltzer, A., & Poulin-Dubois, D. (2023). People do not always know best: Preschoolers' trust in social robots. Journal of Cognition and Development, 24(4), 535-562. https://doi.org/10.1080/15248372.2023.2178435
  7. BedtimeStory.ai. (2025). AI Story Generator. https://www.bedtimestory.ai (Erişim tarihi: 21 Mayıs 2025).
  8. Bender, E. M., Gebru, T., McMillan-Major, A., & Shmitchell, S. (2021). On the dangers of stochastic parrots: Can language models be too big? Proceedings of the 2021 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency, 610-623. https://doi.org/10.1145/3442188.3445922

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Children's Literature, Digital Literature, Teacher and Student Wellbeing, Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

September 2, 2025

Acceptance Date

November 5, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 20

APA
Karademir, N. (2026). Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi. Artuklu Humanities, 20, 52-64. https://doi.org/10.46628/ahu.1777111
AMA
1.Karademir N. Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi. Artuklu Humanities. 2026;(20):52-64. doi:10.46628/ahu.1777111
Chicago
Karademir, Nermin. 2026. “Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik Ve Bilgi Üretimi”. Artuklu Humanities, nos. 20: 52-64. https://doi.org/10.46628/ahu.1777111.
EndNote
Karademir N (June 1, 2026) Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi. Artuklu Humanities 20 52–64.
IEEE
[1]N. Karademir, “Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi”, Artuklu Humanities, no. 20, pp. 52–64, June 2026, doi: 10.46628/ahu.1777111.
ISNAD
Karademir, Nermin. “Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik Ve Bilgi Üretimi”. Artuklu Humanities. 20 (June 1, 2026): 52-64. https://doi.org/10.46628/ahu.1777111.
JAMA
1.Karademir N. Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi. Artuklu Humanities. 2026;:52–64.
MLA
Karademir, Nermin. “Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik Ve Bilgi Üretimi”. Artuklu Humanities, no. 20, June 2026, pp. 52-64, doi:10.46628/ahu.1777111.
Vancouver
1.Nermin Karademir. Yapay Zekâ Destekli Anlatı Sistemlerinde Çocukluk, Etik ve Bilgi Üretimi. Artuklu Humanities. 2026 Jun. 1;(20):52-64. doi:10.46628/ahu.1777111