EN
TR
Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler ile Çocukluk Çağı Travmaları ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü
Abstract
Psikosomatik belirtiler, bireylerin psikolojik durumlarının fiziksel belirtilerle ortaya çıkmasıdır ve bu durum, özellikle çocukluk döneminde yaşanan travmalarla ilişkilidir. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde psikosomatik belirtiler ile çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stilleri arasındaki ilişkiyi incelemekte ve psikolojik dayanıklılığın bu ilişkilerdeki aracı rolünü ele almaktadır. Bu araştırma nicel yöntemlerden tanımlayıcı tipte ve ilişkisel bir çalışmadır. Veriler kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmış olup ölçümler öz-bildirim yöntemiyle elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan sürekli değişkenler çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık ve psikosomatik belirtilerdir. Kategorik değişken olarak da üç boyutlu bağlanma stili kullanılmıştır. Bu stiller güvenli bağlanma, kaçınan bağlanma ve kaygılı-kararsız bağlanmadır. Çalışmada, çocukluk çağı travmalarının psikolojik dayanıklılığı düşürdüğü ve dolaylı olarak psikosomatik belirtileri artırdığı bulunmuştur. Ayrıca, güvensiz bağlanma stillerinin (kaçınan ve kaygılı-kararsız) de psikolojik dayanıklılıkla negatif ilişkiler gösterdiği ve dolaylı olarak psikosomatik belirtilerle pozitif ilişkiler gösterdiği tespit edilmiştir. Yüksek psikolojik dayanıklılığa sahip bireylerde bu etkinin hafiflediği bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, eğitim süreçlerinde psikosomatik belirtileri azaltmaya yönelik psikolojik dayanıklılığı artırıcı programların geliştirilmesinin önemine işaret etmektedir. Eğitimcilerin ve sosyal psikolojinin uygulama alanlarında faaliyet gösteren araştırmacıların, öğrencilerin travmatik geçmişlerine duyarlı olmaları ve bu öğrenciler için uygun psikososyal destek programları geliştirmeleri gerektiği vurgulanmaktadır.
Keywords
- Eğitim psikolojisi
- Güvenli Bağlanma
- Kaçınan Bağlanma
- Kaygılı-Kararsız Bağlanma
- Sağlık Psikolojisi
- Sosyal Psikoloji.
Project Number
1919B012304598
References
- Ainsworth, M. S. (1979). Infant–mother attachment. American Psychologist, 34(10), 932–937. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.932
- Aras, N. Y., Topkaya, N., & Şahin, E. (2023). Yetişkin bireylerde cinsiyet, çocukluk çağı travmaları, yaşamda anlam, öz-şefkat ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi. İçtimaiyat, 7(1), 168-183. https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1168719
- Basım, H. N. & Çetin, F. (2011). Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği'nin Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması, Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104-114.
- Bernstein, D. P., Fink, L., Handelsman, L., Foote, J., Lovejoy, M., Wenzel, K., Sapareto, E., & Ruggiero, J. (1994). Initial reliability and validity of a new retrospective measure of child abuse and neglect. American Journal of Psychiatry, 151(8), 1132–1136. https://doi.org/10.1176/ajp.151.8.1132
- Bowlby, J. (1969). Attachment and Loss: Vol. 1. Attachment. Basic Books.
- Campo, J. V. (2012). Annual Research Review: Functional somatic symptoms and associated anxiety and depression–developmental psychopathology in pediatric practice. Journal of child psychology and psychiatry, 53(5), 575-592. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.2012.02535.x
- Coşkun, H., Pehlivan, N. N., & Akben, C. (2020). Şizofren veya Normal Bireyden Gelen Düşünceler ile Düşüncelerin Sıradanlığı ve Orijinalliğinin Yaratıcılığa Etkisi. Kesit Akademi Dergisi, (21), 31-48.
- Dray, J., Bowman, J., Campbell, E., Freund, M., Wolfenden, L., Hodder, R. K., ... & Wiggers, J. (2017). Systematic review of universal resilience-focused interventions targeting child and adolescent mental health in the school setting. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 56(10), 813-824. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2017.07.780
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychological Foundations of Education, Psychology Education
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
December 9, 2024
Publication Date
December 15, 2024
Submission Date
September 25, 2024
Acceptance Date
December 3, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 24 Number: 4
APA
Taş, İ., & Akben, C. (2024). Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler ile Çocukluk Çağı Travmaları ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 2528-2541. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1555643
AMA
1.Taş İ, Akben C. Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler ile Çocukluk Çağı Travmaları ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2024;24(4):2528-2541. doi:10.17240/aibuefd.2024.-1555643
Chicago
Taş, İlayda, and Cantürk Akben. 2024. “Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler Ile Çocukluk Çağı Travmaları Ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24 (4): 2528-41. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024. -1555643.
EndNote
Taş İ, Akben C (December 1, 2024) Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler ile Çocukluk Çağı Travmaları ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24 4 2528–2541.
IEEE
[1]İ. Taş and C. Akben, “Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler ile Çocukluk Çağı Travmaları ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü”, BAİBÜEFD, vol. 24, no. 4, pp. 2528–2541, Dec. 2024, doi: 10.17240/aibuefd.2024..-1555643.
ISNAD
Taş, İlayda - Akben, Cantürk. “Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler Ile Çocukluk Çağı Travmaları Ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24/4 (December 1, 2024): 2528-2541. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024. -1555643.
JAMA
1.Taş İ, Akben C. Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler ile Çocukluk Çağı Travmaları ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2024;24:2528–2541.
MLA
Taş, İlayda, and Cantürk Akben. “Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler Ile Çocukluk Çağı Travmaları Ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 24, no. 4, Dec. 2024, pp. 2528-41, doi:10.17240/aibuefd.2024. -1555643.
Vancouver
1.İlayda Taş, Cantürk Akben. Üniversite Öğrencilerinde Psikosomatik Belirtiler ile Çocukluk Çağı Travmaları ve Bağlanma Stilleri Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü. BAİBÜEFD. 2024 Dec. 1;24(4):2528-41. doi:10.17240/aibuefd.2024. -1555643
Cited By
ÖZ-ŞEFKAT VE KAYGI ARASINDAKİ İLİŞKİDE MİZAH YOLUYLA BAŞA ÇIKMANIN ARACI ROLÜ
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.35379/cusosbil.1656747