Research Article

Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler

Volume: 8 Number: 1 December 31, 2025
EN TR

Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler

Abstract

İnsanoğlu tarih boyunca yaşamın sürdürülebilir kılınması çabasıyla karşı karşıya kaldığı birçok probleme karşı çözüm arayışı içerisinde olmuştur. Özellikle modern çağda estetik, büyüyerek var olma, gösteriş gibi kaygılar ve empatiden uzaklaşılması nedeniyle çözüme giden yolda doğanın varlığını ve onun kriterlerinin göz ardı edilmeye başlanması bugün küresel ısınma, iklim değişikliği ya da felaket olarak adlandırdığımız doğa olaylarını yıkıcı boyuta taşımıştır. Doğayı ve onu çevreleyen kriterlerin bir arada değerlendirilerek planlama ve karar alma süreçlerinde etkili bir araç olan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) birbirinden farklı ama doğanın varlığının korunması için birbiri ile çalışması elzem olan farklı disiplinleri bir araya getirebilmektedir. CBS’nin tarihsel gelişimine bakıldığında en eski CBS çalışmalarının karşılaşılan sorunları anlayabilmek ya da var olan bilgiyi haritalandırabilmek ihtiyacı ile ortaya çıktıyı görülmektedir. Özellikle bilgisayar teknolojilerinde yaşanan gelişmelere paralel olarak günden güne varlığını daha da güçlendiren CBS, günümüzde birçok alanda çok kriterli analizler ile karar destek mekanizması haline gelmiştir. Bu çalışmada tarih boyunca CBS kullanılarak gerçekleştirilen çalışmaların hangi ülke ve alanlarda yoğunlaştığı ortaya konmuş ve elde edinilen bilgiler yorumlanarak gelecek için öneri ve olanaklar tartışılmıştır.

Keywords

References

  1. Akpınar, M. T., & Atak, M. (2020). 1990’dan 2020’ye Akıllı Şehir Çalışmalarının Bibliyometrik Analizi. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 85-100.
  2. Bełej, M. (2024). GIS in Research Papers From 2013–2023: Bibliometrix As A Tool For Bibliometric Analysis in R. GIS Odyssey Journal, 4(2), 73-90.
  3. Bielecka, E. (2020). GIS Spatial Analysis Modeling For Land Use Change. A Bibliometric Analysis Of The İntellectual Base And Trends. Geosciences (Switzerland), 10 (11), 1–21.
  4. Cömert, R., Bilget, Ö., Olcay, F., Aksoy, T., Şenöz, E.,& Çabuk, A. (2016). Geotasarımın Tarihsel Gelişimi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri ile İlişkisi. Doğu Coğrafya Dergisi.
  5. Çelik, K. T., & Şekeroğlu, A. (2023). The Importance of Geographical Information Systems in Urban and Landscape Planning: A Bibliometric Analysis. Megaron, 18(4).
  6. Çınar, K., Zafer Kavacık, S., & Erul, E. (2025). Bibliometric Analysis of GIS-based Tourism Research: Trends, Topics, and Future Directions in Terms of Sustainable Tourism Management. SAGE Open, 15(2), 21582440251335733.
  7. Duymuş, H. (2025). Urban Heat Island Research from 2015 to 2024: A Bibliometric Analysis. Chinese Journal of Urban and Environmental Studies, 2550011.
  8. Eminoğlu, Y., & Tarhan, Ç. (2024). Decadal Evolution of GIS in Disaster Management and Risk Assessment. International Journal of Engineering and Geosciences, 10(2), 173-196.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Software Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

November 28, 2025

Acceptance Date

December 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Bakır, İ., & Akan, F. (2025). Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies, 8(1), 166-187. https://izlik.org/JA22CH94DA
AMA
1.Bakır İ, Akan F. Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler. AIST. 2025;8(1):166-187. https://izlik.org/JA22CH94DA
Chicago
Bakır, İrem, and Fulya Akan. 2025. “Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi Ve Dünya Genelindeki Eğilimler”. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies 8 (1): 166-87. https://izlik.org/JA22CH94DA.
EndNote
Bakır İ, Akan F (December 1, 2025) Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies 8 1 166–187.
IEEE
[1]İ. Bakır and F. Akan, “Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler”, AIST, vol. 8, no. 1, pp. 166–187, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA22CH94DA
ISNAD
Bakır, İrem - Akan, Fulya. “Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi Ve Dünya Genelindeki Eğilimler”. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies 8/1 (December 1, 2025): 166-187. https://izlik.org/JA22CH94DA.
JAMA
1.Bakır İ, Akan F. Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler. AIST. 2025;8:166–187.
MLA
Bakır, İrem, and Fulya Akan. “Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi Ve Dünya Genelindeki Eğilimler”. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies, vol. 8, no. 1, Dec. 2025, pp. 166-87, https://izlik.org/JA22CH94DA.
Vancouver
1.İrem Bakır, Fulya Akan. Haritadan Akıllı Analizlere: CBS Çalışmalarının Tarihsel Gelişimi ve Dünya Genelindeki Eğilimler. AIST [Internet]. 2025 Dec. 1;8(1):166-87. Available from: https://izlik.org/JA22CH94DA