AFRİKA-VATİKAN İLİŞKİLERİNİN KURUMSALLAŞMA SÜRECİ
Öz
Hristiyan dünyasının en güçlü figürlerinden biri olan Papalık, sadece dini olarak değil, politik olarak da etkili bir konumda olmuştur. Katolikliğin manevi lideri Papa, Vatikan Devleti’nin de yöneticisi durumundadır. Vatikan uluslararası politikada pek göz önünde olmasa da etkin bir güç olagelmiştir. Hristiyanlık ve Afrika arasındaki ilişki çok eski zamanlara dayanmaktır. Afrika’daki Hristiyan inancının Katoliklik üzerindeki etkisi Hristiyan dünya için her zaman belirleyici olmuştur. Avrupa merkezli inanca muhalif hareketlerin de merkezlerinden biri olan Afrika’daki düşünceler Katolik dünyayı şekillendirmiştir. Sömürge döneminde misyonerlik faaliyetlerinin Afrika’daki etkisi sömürgeciler lehine, Afrika’daki halkların aleyhine olmuştur. Söz konusu etkiler ise hala devam etmektedir. Vatikan, II. Vatikan Konsülü sonrasında Afrika ülkeleriyle kurumsal ilişkiler tesis etmeye başlamıştır. Bu kapsamda Vatikan, kıta ülkelerindeki piskoposlar aracılığıyla kurumsal ilişkiler geliştirmeye başlamıştır. Vatikan tarafından 1962 yılında başlatılan kurumsal dışa açılım süreci neticesinde Avrupa merkezli bir Hristiyanlık anlayışının hâkim olduğu Afrika kıtası, Papalık tarafından daha çok yerel bir örgütleme olarak görülmüştür. Afrika’daki dekolonizasyon sürecinde Papa’nın Afrika ziyareti ve akabinde Kilise-Afrika kıtası ilişkilerinin ele alınacağı bir forum kurmak anlayışıyla tesis edilen “Afrika ve Madagaskar Piskoposluk Konferansları Sempozyumu (The Symposium of Episcopal Conferences of Africa and Madagascar-SECAM)” Vatikan-Afrika ilişkilerinde ilk kurumsal adım olmuştur. Afrika kıtasını ziyaret eden ilk Papa olan VI. Paul’un Temmuz 1969 tarihinde Uganda/Kampala ziyareti sırasında SECAM’ın başlangıcı yapılmıştır. I. ve II. Afrika Sinodları ise Vatikan ve Afrika devletleri arasındaki kurumsal ilişkiye katkı sunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Vatikan , Papalık , SECAM , Afrika Sinodları
References
- Borusso, P. (2014). Catholic Italy and Post-Colonial Africa: the New Subjects of an Informal Commitment in the 1960s. Cahiers de la Méditerranée, 88, 99-111.
- CARITAS. (2022). The Caritas in Africa. https://www.caritas.org/where-caritas-work/africa/
- CIA. (2022). The World Factbook. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/vt.html
- Çoban, B. Z. (2020). Geçmişten Günümüze Papalık. İstanbul: İnsan Yayınları.
- Encyclopaedia Britannica. (2022). Lateran Treaty. https://www.britannica.com/event/Lateran-Treaty
- Evans, E. (1992). The Vatican’s Foreign Policy after the Collapse of Soviet Communism. World Affairs, 155(1), 27-30.
- Güllü, R. E. (2019). Vatikan'ın Devletleşmesi ve Türk Kamuoyu. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 36, 1-28.
- Işık, H. (2001). Günümüzde Papalık Teşkilatı. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Krákorová, I., ve Österreicher, J. (2015). The Holy See As a Soft Power. International Multidisciplinary Scientific Conferences on Social Sciences and Arts. Albena-Bulgaristan
- Magesa, L. (2013). An Overview of 50 Years of Vatican II And The Church in Africa. Theological Studies, 74(2), 284-301.