DOĞU AKDENİZ’DE YAŞAMAKTA OLAN ANLAŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜNDE AVRUPA BİRLİĞİ’NİN ÖNLEYİCİ DİPLOMASİSİNİN ETKİSİ

Son yıllarda değişen ekonomik ve siyasal konjonktürle beraber Doğu Akdeniz bölgesi önem kazanmıştır. Avrupa Birliği (AB) komşu coğrafyası olan Doğu Akdeniz’den gelen fırsat ve tehditlere kayıtsız kalamayacağı için bölgede değişen dengelere karşı bir politika geliştirmek zorundadır. Dış politikasında yumuşak güç olmayı önceleyen AB bölgedeki anlaşmazlıkların çözümü için modern bir anlaşmazlık çözümü yöntemi olan önleyici diplomasiyi geliştirirken mevcut enerji ihtiyacını Doğu Akdeniz’de bulunan kaynaklarla karşılamayı planlamaktadır. AB’nin bölgeyle ilgili diğer iki endişesi de güvenlik ve göçle alakalıdır. AB ülkelerine bölgeden akan sürekli göç Birlik’i bu konuda önlem almaya itmektedir. Doğu Akdeniz’de son yıllarda yaşanan gelişmeler geçmişten itibaren devam eden anlaşmazlıkların yeniden gün yüzüne çıkmasına neden olmuştur. Bu anlaşmazlıklardan biri olan Kıbrıs meselesi AB’yi üyeleri olan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve Yunanistan’ı doğrudan ilgilendirdiği için otomatikman bir taraf yapmaktadır. Bu çalışmadaki diğer vaka olan Libya zengin petrol kaynaklarıyla ön plana çıkarken Muammer el-Kaddafi rejiminin devrilmesinden beri yaşanan derin politik bölünmüşlükle de dikkat çekmektedir. Arap Baharı’nın siyasal etkilerini üzerinden atamayan Libya’nın iç savaşı Doğu Akdeniz’de siyasal istikrarı tehdit ettiği gibi AB için de bir güvenlik ve göç tehlikesi yaratmaktadır. AB’nin önleyici diplomasisi kapsamında Kıbrıs ve Libya vakalarıyla ilgili diğer uluslararası kuruluşlarla eşgüdümlü bir şekilde atacağı adımlar anılan meselelerin çözümünde önemli bir rol oynayacaktır. Bu çalışma Doğu Akdeniz’deki gelişmeler doğrultusunda vaka çalışmaları üzerinden AB’nin önleyici diplomasisinin etkinliğini inceleyip literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.