Problems Encountered in the Implementation of Curriculum for Foreign Students: The Case of Antalya

Year 2026, Volume: 16 Issue: 1, 1 - 22, 28.03.2026

Harun Şahin , Nilgün Azeken , Cemile Balık , Muhammed Ali Özkan

https://doi.org/10.18039/ajesi.1674271

https://izlik.org/JA44BX93FP

Abstract

Migration remains a persistent phenomenon that significantly affects the social structures of host societies. The integration of migrants, especially students, is essential for social cohesion and can be achieved primarily through education. Addressing the needs of foreign students is therefore vital. This study aims to identify the problems encountered in the implementation of the curriculum in primary schools (Grades 1–8) attended by foreign students in Türkiye, based on teachers’ perspectives, and to propose potential solutions. The basic qualitative research design based on the qualitative research approach was used in the study. The participants consisted of 13 teachers working in public and private schools in the city center of Antalya. A semi-structured interview form was used as the data collection tool. The collected data were analyzed through inductive content analysis. The challenges related to the implementation of the curriculum for foreign students were categorized under four main themes: “Affective Dynamics,” “Views on the Teaching Process,” “External Problems Affecting Instruction,”and “Suggestions.” The research findings indicate that foreign students face difficulties in adapting to school environments, and their lack of language proficiency prevents the achievement of educational goals. Furthermore, it was concluded that most teachers do not receive adequate institutional support and lack sufficient knowledge regarding effective educational practices for these students.

Keywords

Curriculum , foreign students , migrants

Yabancı Uyruklu Öğrenciler İçin Öğretim Programı Uygulamalarında Karşılaşılan Zorluklar: Antalya Örneği

https://izlik.org/JA44BX93FP

Abstract

Geçmişte olduğu gibi günümüzde de göç olgusu çeşitli sebeplerle varlığını sürdürmektedir. Göç, nüfus hareketliliğinin ötesinde, göç alan toplumların sosyal yapılarını etkileyen önemli bir durum haline gelmiştir. Göçmenlerin bulunduğu topluma uyumunu sağlamak sağlıklı bir toplumsal yapı için gereklidir. Bu uyumda eğitimin önemi büyüktür. Nitekim, göç eden yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim süreçlerinde ihtiyaçlarının ve farklılıklarının dikkate alınması, toplumsal uyumun gerçekleşmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları durumları anlamak ve eğitim ortamına uyumlarını sağlamak adına, uygulamada karşılaşılan güçlüklerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu araştırmada Türkiye’de yabancı uyruklu öğrencilerin devam ettiği ilköğretim okullarında (1-8. Sınıflar) programın uygulanmasında karşılaşılan sorunları öğretmen görüşlerine göre ortaya koymak ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımına dayalı olan temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Antalya il merkezinde özel ve devlet okullarında görev yapan 13 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler tümevarımsal içerik analizi doğrultusunda analiz edilmiştir. Yabancı uyruklu öğrencilerle ilgili programın uygulanması sürecinde karşılaşılan sorunlar; “Duyuşsal Dinamikler”, “Öğretim Sürecine Yönelik Görüşler”, “Öğretimi Etkileyen Dışsal Sorunlar” ve “Öneriler” şeklinde dört ana tema altında toplanmıştır. Araştırma bulguları, yabancı uyruklu öğrencilerin okul ortamına uyum sağlamakta zorlandıklarını ve dil yetersizliklerinin eğitim hedeflerine ulaşılmasını engellediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun süreçte kurumsal destekten yoksun olduğu ve bu öğrencilere yönelik olarak eğitimsel anlamda ne tür uygulamalarda bulunacakları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır

Keywords

Göçmenler , öğretim programı , yabancı uyruklu öğrenci

References

• Abragan, F. Q., Abarcas, V., Aquino, I. M., Bagongon, R. E. (2022). Research review on k-12 curriculum implementation in the Philippines: a generic perspective. European Journal of Educational and Social Sciences, 7(1), 1-8. https://www.doi.org/10.5281/zenodo.7272126 adresinden 1.5.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Alkalay, G., Kıral, B., Erdem, A. R. (2021). İlkokul yönetici ve sınıf öğretmenlerine göre Suriyeli sığınmacı öğrencilerin yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (1), 231-249. https://doi.org/10.21666/muefd.809182 adresinden 2.5.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Antalya Valiliği (2017). Antalya göç almaya devam ediyor. http://www.antalya.gov.tr/antalya-goc-almaya-devam-ediyor adresinden 23.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Atay, D., Keskin, T. (2023). Are Syrian children integrated into our education?:Turkish teachers’ perspectives on the inclusive education project. Diaspora, Indigenous, and Minority Education, 19, 126 - 139. https://doi.org/10.1080/15595692.2023.2270093.
• BAKA (2024). Antalya’yı keşfet. https://www.baka.gov.tr/antalya-yi-kesfet?utm_adresinden 26.06.2025 tarihinde erişilmiştir.
• Banks, J. A. (2016). Cultural diversity and education (6th ed.). Routledge.
• Bekdaş, M. (2018).Ortaokul düzeyinde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenirken yaşadığı sorunlar ve çözüm önerilerine dair öğrenci ve öğretmen görüşleri. International Journal of Languages' Education and Teaching, 6(3), 378-394. 10.18298/ijlet.3089 adresinden 2.6.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Berry, J. W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Applied Psychology, 46(1), 5-34. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.1997.tb01087.
• Cırıt Karaağaç, F., Güvenç, H. (2019). Resmi ilkokullara devam eden Suriyeli mülteci öğrencilerin eğitim sorunları. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 530-568. 10.26466/opus.530733 adresinden 2.2.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (3. Baskı). Eğiten Kitap.
• Crul, M., Schneider, J. (2009). Children of Turkish immigrants in Germany and the Netherlands: The impact of differences in vocational and academic tracking systems. Teachers College Record, 111(6), 1508–1527. DOI:10.1177/016146810911100602
• Cummins, J. (2000). Language, power and pedagogy: Bilingual children in the crossfire. Multilingual Matters.
• Çakar Turan, H. (2024). Türkiye’de yabancı uyruklu öğrencilerin formal ortamlarda eğitim-öğretim süreci: meta-sentez çalışması. (Yayın No. 849163) (Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi). YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://earsiv.kmu.edu.tr/items/4960a514-2fa0-428b-be76-358b5f2ae097 adresinden 2.2.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Çalışır, M. (3-5 Haziran 2021). Uyum sınıfları hakkında öğretmen görüşleri. [Bildiri Sunumu]. ERPA International Congresses on Education, Sakarya, Türkiye.
• Çolak, İ., Tüzel İşeri, E. (2022). Okul yöneticilerine göre sığınmacı öğrencilerin eğitim sorunları. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, (18), 93-113. https://doi.org/10.46778/goputeb.1027707 adresinden 5.6.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Demir, R. (2019). İmam hatip lisesinde öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin eğitim sorunları: Kilis örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(44), 280-306. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/837624 adresinden 5.7.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Demirel, Ö. (2015). Kuramdan uygulamaya eğitimde program geliştirme. Pegem Akademi.
• Dryden-Peterson, S. (2016). Refugee education: The crossroads of globalization. Educational Researcher, 45(9), 473-482. https://doi.org/10.3102/0013189X16683398
• Duroğlu, S. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin yabancı uyruklu ortaokul öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar hakkındaki görüşlerinin incelenmesi (Antalya Konyaaltı örneği). (Yayın No. 819746) (Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi). YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp adresinden 5.7.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Ekiz, D. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. (6. Baskı). Anı Yayıncılık.
• Erden, M. (1998). Eğitimde program değerlendirme. Anı Yayıncılık.
• Ergen, H., Şahin, E. (2019). Sınıf öğretmenlerinin Suriyeli öğrencilerin eğitimi ile ilgili yaşadıkları problemler. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(44), 377-405. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/49680/589679 adresinden 5.4.2025 tarihinde erişilmiştir.
• Fidan, M. S., Taş, A. (2023). Türkiye’de geçici koruma statüsünde yaşayan Suriyeli sığınmacıların eğitim sorunları. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 137-156. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kusbd/issue/75703/1110597 adresinden 5.4.2025 tarihinde erişilmiştir.
• García, O. (2009). Bilingual education in the 21st century: A global perspective. Wiley-Blackwell.
• Gay, G. (2018). Culturally responsive teaching: Theory, research, and practice (3rd ed.). Teachers College Press.
• Gül Selbes, C., Selbes, M. (2023). İlkokulda yabancı uyruklu öğrencilerin yaşadığı sıkıntılar ve çözümleri üzerine öğretmen görüşleri. International Academic Social Resources Journal, 8(51), 3080-3089. http://dx.doi.org/10.29228/ASRJOU RNAL.71062 adresinden 23.5.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Güngör, F., Şenel, E. A. (2018). Yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin eğitim öğretiminde yaşanan sorunlara ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. AJESI - Anadolu Journal of Educational Sciences International, 8(2), 124-173. 10.18039/ajesi.454575 adresinden 15.4.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Hagelskamp, C., Suárez-Orozco, C., Hughes, D. (2010). Migrating to opportunities: how family migration motivations shape academic trajectories among newcomer immigrant youth, Journal of Social Issues, 66(4), 717-739. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.2010.01672.x
• İçel, K., Ocak, G., Akkaş Baysal, E. (2024). Farklı uyruklardan öğrencilerin uyum sınıfında bireysel ve kültürel farklılıklardan kaynaklanan sorunları hakkındaki öğretmen görüşleri. Eğitim ve Bilim, 49 (218), 1-22. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2024.12536 adresinden 11.4.2025 tarihinde erişilmiştir.
• Kaştan, Y. (2015). Türkiye’de göç yaşamış çocukların eğitim sürecinde karşılaşılan problemler. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 216-229. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/798248 adresinden 11.4.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Kırdar, G. (2022). Okul yöneticisi ve öğretmenlerinin yabancı uyruklu öğrencilerle yaşadıkları sorunlara ilişkin görüşleri. (Tezsiz yüksek lisans projesi, Pamukkale Üniversitesi). https://gcris.pau.edu.tr/bitstream/11499/45476/1/G%C3%BCls%C3%BCm%20KIRDAR.pdf adresinden 11.4.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Koçak, Y., Terzi, E. (2012). Türkiye’de göç olgusu, göç edenlerin kentlere olan etkileri ve çözüm önerileri. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3), 163-184. https://www.kafkas.edu.tr/dosyalar/iibfdergi/file/03/7.pdf adresinden 13.7.2022 tarihinde erişilmiştir.
• Koehler, C., Schneider, J. (2019). Young refugees in education: the particular challenges of school systems in Europe. Comparative Migration Studies, 7(28), . https://doi.org/10.1186/s40878-019-0129-3
• Komşu, S. (2022). Sultanbeyli Hasanpaşa ilkokulundaki öğretmenlerin yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. (Tezsiz Yüksek Lisans Projesi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi). https://acikerisim.fsm.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11352/4330/Kom%C5%9Fu.pdf?sequence=1&isAllowed=y adresinden 13.12.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Külekçi Akyavuz, E., Gezeroğlu, E., Toma, Ş. G. (2020). Suriyeli öğrencilerin eğitiminde karşılaşılan sorunlarla ilgili okul yöneticilerinin görüşleri. International Journal of Scholars in Education, 3(1), 1-15. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1171416 adresinden 3.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Leite, G., Martins, M. A., Gaitas, S., Laranjeira, R., Alves, C., Sarabando, T. (2024). Can peer mediation foster migrant students’ inclusion in mainstream classrooms? An exploratory case study. International Journal of Inclusive Education, 1–14. https://doi.org/10.1080/13603116.2024.2356209 adresinden 3.1.2025 tarihinde erişilmiştir.
• Levent, F., Çayak, S. (2017). Türkiye'de Suriyeli öğrencilerin eğitimine yönelik okul yöneticilerinin görüşleri. HAYEF Journal of Education, 14(1) , 21-46. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/324402 adresinden 9.11.2022 tarihinde erişilmiştir.
• Marshall, G. (1999). Sosyoloji sözlüğü. (4. Baskı). Bilim ve Sanat Yayınları.
• Massfeller, H., Hamm, L. (2019). “I’m thinking I want to live a better life”: Syrianv refugee student adjustment in New Brunswick. Journal of Contemporary Issues in Education, 14(1), 33-54. https://doi.org/10.20355/jcie29354 adresinden 30.1.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Merriam, S. B. (2023). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (3. Baskı). Nobel Yayıncılık.
• Milli Eğitim Bakanlığı (2017). Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan öğretmenler için el kitabı. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Müdürlüğü.
• Milli Eğitim Bakanlığı (2024). Sınıfında Yabancı Uyruklu Öğrenci Bulunan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Eğitimi. https://oygm.meb.gov.tr/www/sinifinda-yabanci-uyruklu-ogrenci-bulunan-milli-egitim-bakanligi-ogretmenlerinin-egitimi/icerik/467 adresinden 15.02.2025 tarihinde erişildi.
• Mutlu, H., Ayrancı, B. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde geçmişten günümüze süregelen problemler. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 3(2), 66-74. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/388757 adresinden 3.11.2023 tarihinde erişilmiştir.
• OECD. (2015). Helping immigrant students to succeed at school – and beyond. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264249509-en
• Özenç, E. G., Saat, F. (2019). Sınıf öğretmenlerinin Suriyeli eğitiminde karşılaştığı sorunlar. Uluslararası Aktif Öğrenme Dergisi, 4(2), 60-74. 10.31592/aeusbed.803095 adresinden 3.11.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Qvortrup, A., Qvortrup, L. (2018). Inclusion: Dimensions of inclusion in education, International Journal of Inclusive Education, 22(7), 803-817. 10.1080/13603116.2017.1412506 adresinden 3.11.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Patton, M.Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (3. Baskı). Pegem Akademi.
• Perruchoud, R., Redpath Cross, J. (2011). Göç terimleri sözlüğü. Uluslararası Göç Örgütü. https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf. adresinden 23.04.2023.tarihinde erişilmiştir.
• PIKTES (2024). Proje hakkında. https://piktes.gov.tr/cms/Home/Hakkimizda adresinden 23.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
• Posner, G.J. (2004). Analyzing the curriculum (3. Baskı). New York: McGraw-Hill
• Rajak, K., Dey, N. (2025). Differentiated Assessment Strategies: An Assessment Practice for Diverse Learners in the Inclusive Classroom. Asian Journal of Education and Social Studies, 51(1), 17-24. https://doi.org/10.9734/ajess/2025/v51i11723
• Riccardi, V., Giannantoni, P., Le Rose, G. (2019). Educational expectations of migrant students in Italy: second-class destiny or integration’s opportunity?. Journal of Educational, Cultural and Psychological Studies, (20), 83-102. https://doi.org/10.7358/ecps-2019-020-ricc adresinden 2.02.2025 tarihinde erişilmiştir.
• Sarıahmetoğlu, H., Kamer, S. T. (2021). Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitimi ve uyumu: Sorunlar ve çözüm önerileri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [MSKU Journal of Education] 8(2), 612-634. https://doi.org/10.21666/muefd.852569 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Sarıkaya, H. S. (2014). Belçika flaman bölgesi eğitim sisteminde Türk kökenli çocukların yaşadığı temel eğitim sorunların incelenmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 8, 246-260. 10.16992/ASOS.426 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Sarıdaş, G. (2022). Yabancı ve yerli öğrencilerin birbirleri hakkında görüşlerinin metafor yoluyla incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 51(234), 1491-1506. https://doi.org/10.37669/milliegitim.845758 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Sarıtaş, E., Şahin, Ü., Çatalbaş, G. (2016). İlkokullarda yabancı uyruklu öğrencilerle karşılaşılan sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 208-229. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/11499/43123 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Şimşir, Z., Dilmaç, B. (2018). Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim gördüğü okullarda öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. İlköğretim Online, 17(2): s.1116-1134. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.419647 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Takır, A., Özerem, A. (2019). Göçle gelen yabancı uyruklu öğrencilerin okul ortamında karşılaştıkları sorunlar. Folklor/Edebiyat, 25(97), 639-657. 10.22559/folklor.972 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Topsakal, C., Merey, Z., Keçe, M. (2013). Göçle gelen ailelerin çocuklarının eğitim öğrenim hak ve sorunları üzerine nitel bir çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(27), 546-560.
• Turan, M., Polat, F. (2017). Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu ilköğretim öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Qualitative Studies (NWSAQS), 12(4), 31-60, 10.12739/NWSA.2017.12.4.E0034 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• TÜİK (2023a). İllere ve vatandaşlığa göre Türkiye’ye gelen ve Türkiye’den giden göç. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Uluslararasi-Goc-Istatistikleri-2022-49457 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• TÜİK (2023b). Uluslararası Göç İstatistikleri, 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Uluslararasi-Goc-Istatistikleri-2022-49457&utm adresinden 26.06.2025 tarihinde erişilmiştir.
• Tyler, R.W. (2021). Eğitim programlarının ve öğretimin temel ilkeleri. (2. Baskı). Pegem Akademi.
• Uyar, Y. (2007). Türkçe öğretiminde kültür aktarımı ve kültürel kimlik geliştirme. (Yayın No. 207106) (yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi). YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Xie, L., Zou W., Wang, H. (2022). School adaptation and adolescent immigrant mental health: Mediation of positive academic emotions and conduct problems. Front. Public Health 10:967691. 10.3389/fpubh.2022.967691 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Yıldırım, A., Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (10. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
• Yıldız Yılmaz, N., Demir, E. (2021). Sınıf öğretmenlerinin yabancı uyruklu öğrencilere ilişkin sorunları ile çözüm önerilerinin değerlendirilmesi. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11(2), 535-556. 10.23863/kalem.2021.197 adresinden 9.12.2024 tarihinde erişilmiştir.