Görsel Sanatlar Öğretmen Adaylarının Kadın İmgesine A/r/tografik Bakışı

Year 2025, Volume: 15 Issue: 4, 1390 - 1415, 28.12.2025

Güneş Demir , Ayşe Dilek Kıratlı Ertep

https://doi.org/10.18039/ajesi.1715281

Abstract

Bu araştırmayla beden sosyolojisi, toplumsal cinsiyet ve kültür bağlamında; görsel sanatlar öğretmeni adaylarının kadın imgesine bakışı, anlamlandırma çabaları ve ifade biçimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Sanat temelli araştırma yöntemi olan a/r/tografik sürece dayalı dersler yürütülmüştür. Araştırmanın uygulamalı süreci 2020-2021 Güz ve Bahar Dönemlerinde, Resim-İş Öğretmenliği Programında son sınıf okuyan 18 öğrenciden toplanan verilerden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri; ders kayıtları, görüşme, yansıtıcı günlükler, öz değerlendirme form-ları, uygulamalı etkinliklerden oluşan farklı ve çeşitli veri araçları ile toplanmıştır. A/r/tografik sürecin deneyimler üzerine odaklanması bağlamında olguyu ortaya çıkaracak temalara ulaşılması için analiz süreci gerçekleştirilmiş-tir. Betimsel bir analiz yaklaşımı ile çözümlenen veriler araştırmanın alt amaçlarında yer alan sorular bağlamında yorumlanmıştır. Elde edilen verilerden eril ve dişil söylemlerden oluşan "Bakış", "Anlam", "Biçim" şeklinde üç temaya ulaşılmıştır. Bu araştırmada bakış temasına yönelik; “Görsel sanatlar öğretmen adayları a/r/tografik sü-reçlerde kadın imgesine bakış açılarını nasıl keşfetmiş ve açıklamışlardır?” sorusuna ilişkin verilere yer verilmiştir. Araştırmayla öğrencilerin toplumsal yaşam dinamiklerinde, kültür ve sosyal çevrelerindeki yaşam, anı ve hikâye-ler çerçevesinde kadın imgesine yönelik algılarını, kimlik ve kişiliklerini sorgulamışlardır. Toplumsal cinsiyet rolle-rinde kadının rolü üzerine sorgulamalar yaparak farkındalık kazanmışlardır ve bunları uygulamalı süreçlerde yazılı, sözlü ve görsel olarak ifade ediş biçimleriyle keşfetmişlerdir.

Keywords

Beden Sosyolojisi , Kültür , Kadın İmgesi , Cinsiyet , Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları

A/r/tographic View of Visual Arts Teacher Candidates on The Woman Image

Abstract

This study aims to explore visual arts teacher candidates' perspectives on the female image, their efforts to interpret it, and their forms of expression in the context of body sociology, gender, and culture. Courses based on an art-based research methodology, specifically the a/r/tographic process, were conducted. The practical phase of the research was carried out during the Fall and Spring semesters of the 2020-2021 academic year and involved data collected from 18 senior students enrolled in the Painting-Teaching Program. The research data were gathered through various tools, including course recordings, interviews, reflective journals, self-evaluation forms, and practical activities. In the context of the a/r/tographic process focusing on experiences, an analysis process was conducted to identify themes that reveal the phenomenon. The data were analyzed and interpreted using a descriptive approach. The findings from the analysis were categorized under masculine and feminine perspectives. In this study, the theme of gaze specifically addresses the question: "How did visual arts teacher candidates develop and express their perspectives on the image of women through a/r/tographic processes?”. The research revealed that students reflected on their perceptions of the female image within the dynamics of social life, culture, and their social environments, as well as their own identities and personalities, through the lens of memories and stories. Students developed awareness by questioning the role of women in gender roles and expressed these insights through written, verbal, and visual means in the practical processes.

Keywords

Body Sociology , Culture , Female Image , Gender , Visual Arts Teacher Candidates

References

• Alhumaid, K. (2019). Feminist perspectives on education and pedagogy: A meta-synthetic insight into the thought of four American philosophers. Academic Journal of Interdisciplinary Studies, 8(3), 31.
• Ament, E. A. (1998) Using Feminist Perspectives in Art Education, Art Education, 51:5, 56-61.
• Bertling, J. G. (2020). Expanding and sustaining arts-based educational research as practitioner inquiry. Educational Action Research, 28(4), 626–645
• Bickel, B. (2005) From Artist to A/r/tographer: An Autoethnographic Ritual Inquiry into Writing on the Body, Journal of Curriculum and Pedagogy, 2:2, 8-17.
• Bickel, B., Hugill,T. (2011)Visual Culture and Gender.Vol:6 Karen Keifer-Boyd & Deborah Smith-Shank, editors. Published by Hyphen-Unpress
• Blaikie, F. (2020). Worlding Danny: Being, becoming, and belonging. Studies in Art Education, 61(4), 330–348. Chadwick, W. (2002). Women, art, and society (3rd ed.). New York: Thames & Hudson.
• Erişti, S.D.B. (2021). A/r/tografik araştırma nedir?. S. D. Bedir Erişti ve R. Irwin (Editörler), A/r/tografi uygulama tabanlı araştırma yöntemi içinde (s. 6-43). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Fast, A. (2020). Creative wandering: Writing, reading, painting as knowing through a/r/tography .University of British Columbia.
• Freedman, K. (2003). Teaching visual culture: Curriculum, aesthetics, and the social life of art. New York: Teachers College Press
• Glesne, C. (2015). Nitel araştırmaya giriş. (Çev. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu). Anı yayıncılık: Ankara.
• Hannigan, S. (2012). A/r/tography and place ontology. Visual Arts Research, 38, (2), 85-96.
• Irwin, R. L., Bickel, B., Triggs, V., Springgay, S., Beer, R., Grauer, K., Xiong, G.,& Sameshima, P. (2011). The city of richgate: A/r/tographic cartography as public pedagogy, The International Journal of Art and Design, 28 (1), 61- 70.
• Irwin vd. (2006) Rita L. Irwin, Ruth Beer, Stephanie Springgay, Kit Grauer, Gu Xiong & Barbara Bickel (2006) The Rhizomatic Relations of A/r/tography, Studies in Art Education, 48:1, 70-88.
• Irwin, R.,L. (2013) Becoming A/r/tography, Studies in Art Education, 54:3,198-215, / Volume 54, No. 3
• Irwin, R.L. (2015). Becoming a/r/tography. Studies in Art Education A Journal of Issues and Research. Journal of Issues and Research, 54(3), 198-215.
• Irwin, R.L., Barney, T., Golparian, S. (2017). A/r/tografi görsel araştırmalar için bir yöntem. S. D. Bedir Erişti (Ed.), Görsel araştırma yöntemleri içinde (s. 191-316). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Irwin, R.L., Beer, R., Springgay, S., Grauer K., Xiong, G. ve Bickel, B. (2006). The Rhizomatic Relations of A/r/tography, Studies in Art Education 48 (1). 70-88.
• Lai, A. (2009) Images of Women in Visual Culture, Art Education, 62:1,14-19.
• Leavy, P. (2012). Introduction to visual arts research special issue on a/r/tography. Visual Arts Research, 38(2), 6-10.
• Meskimmon, M. (2003). Women making art: history, subjectivity, aesthetics. London: Psychology Press.
• Nochlin, L. (2018). Women, art, and power and other essays. Routledge.
• Osler, T. (2019). An a/r/tographic métissage: Storying the self as pedagogic practice. Journal of Writing in Creative Practice, 12(1-2), 109-129.
• Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Pegem. Sayılan, F. (2017). Feminist pedagoji. Eleştirel Pedagoji, 7(49), 60-61.
• Pourchier, N. M. (2010). Art as inquiry: A book review of Being with A/r/tography. The Qualitative Report, 15(3), 740-745. http://www.nova.edu/ssss/QR/QR15-3/springgay.pdf Erişim Tarihi: 12.08.2025.
• Springgay, S.,. Irwin, R.L., Kind, S. W.(2005) A/r/tography as Living Inquiry Through Art and Text Qualitative Inquiry, Volume 11 Number 6, 2005 897-912. Published by: Sage.
• Springgay, S. ve Irwin, R. L. (2004). Women making art: Aesthetic inquiry as a political performance. A. L. Cole, L. Neilsen, J. G. Knowles & T. C. Luciani (Eds.), Provoked by art: Theorizing arts-informed research in (71-83).
• Tuna, (2023). Feminist Pedagoji Bağlaminda Sanat Eğitimi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
• Wiley, K. A. (2018). Rendering, writing, and living curriculum: Experiences of the master builder at work. Ann Arbor, Michigan, United States: ProQuest Dissertations Publishing.
• Yıldırım, A ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.