Research Article

Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları

Volume: 15 Number: 4 December 28, 2025
EN TR

Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları

Abstract

Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara ilişkin tutumlarının belirlenmesinde geçerli ve güvenilir olarak kullanılabilecek bir ölçme aracı geliştirmek ve ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara yönelik tutumlarını belirlemek amaçlanmıştır. İlişkisel tarama deseninin esas alındığı çalışmanın örneklemini bir ilin merkez ilçesinde bulunan devlet okullarında öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 417, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için 419 ortaokul öğrencisi olmak üzere 836 öğrenci katılmıştır. Verilerin analizinde AFA, DFA “Bağımlı örneklemler için t-testi”, “MANOVA” ve “korelasyon analizi” esas alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin beceri temelli sorulara yönelik tutumlarını ölçmeye yönelik 12 maddesi olumlu ve 12 maddesi olumsuz olmak üzere 24 maddeden oluşan iki faktörlü (bilişsel ve duyuşsal) bir yapıya sahip Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutum Ölçeği [BTSYTÖ] geliştirilmiştir. Diğer yandan, cinsiyet açısından, tutumun duyuşsal boyutunda erkekler lehine anlamlı fark olduğu, bilişsel boyutunda ise fark olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin tutumlarının sınıf düzey açısından anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Sekizinci sınıftaki öğrencilerin tutumlarının diğer sınıflara (5.,6. ve 7.) göre anlamlı derecede düşük olduğu belirlenmiştir. Akademik başarı ile tutumun bilişsel boyutu arasında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı ve orta kuvvetli bir ilişki olduğu, tutumun duyuşsal boyutu ile akademik başarı arasında ise zayıf ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Akgeyik, K. (2024). Beceri temelli matematik sorularının üst düzey düşünme becerileri ile ilişkisinin öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi.
  2. Aktamış, H., Kiremit, H. Ö. & Kubilay, M. (2016). Öğrencilerin öz-yeterlik inançlarının fen başarılarına ve demografik özelliklerine göre incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 1-10.
  3. Angay, M. (2022). Mantıksal akıl yürütme yöntemleri ile işlenen matematik dersinin öğrencilerin beceri temelli sorulardaki başarısına etkisi ve öğretime dair öğrenci görüşleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kafkas Üniversitesi.
  4. Anıl, D. (2009). Uluslararası öğrenci başarılarını değerlendirme programı (PISA)’nda Türkiye’deki öğrencilerin fen bilimleri başarılarını etkileyen faktörler. Eğitim ve Bilim, 34(152).
  5. Arslan, P. (2022). Vücudumuzdaki sistemler ünitesine ilişkin beceri temelli yeni nesil soruların öğrenme sürecine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
  6. Atay, S. N. (2021). 8. Sınıf Türkçe ve T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine ait beceri temelli sorularla ilgili öğretmenlerin görüşleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Amasya Üniversitesi.
  7. Atik, A. D., Tan, Ş.., Doğan, Y., & Erkoç, F. (2018). Lise öğrencilerinin biyolojiye yönelik tutum, öz- yeterlik ve akademik başarıları arasındaki ilişki. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 170-187.
  8. Benek İ. (2019). Sosyobilimsel STEM etkinliklerinin öğrencilerin tutumlarına ve 21. yüzyıl becerilerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Scale Development, Science Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 28, 2025

Submission Date

July 29, 2025

Acceptance Date

November 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 15 Number: 4

APA
Yilmaz, M. B., & Buldur, S. (2025). Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 15(4), 1456-1480. https://doi.org/10.18039/ajesi.1753478
AMA
1.Yilmaz MB, Buldur S. Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları. AJESI. 2025;15(4):1456-1480. doi:10.18039/ajesi.1753478
Chicago
Yilmaz, Muhammed Burak, and Serkan Buldur. 2025. “Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15 (4): 1456-80. https://doi.org/10.18039/ajesi.1753478.
EndNote
Yilmaz MB, Buldur S (December 1, 2025) Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15 4 1456–1480.
IEEE
[1]M. B. Yilmaz and S. Buldur, “Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları”, AJESI, vol. 15, no. 4, pp. 1456–1480, Dec. 2025, doi: 10.18039/ajesi.1753478.
ISNAD
Yilmaz, Muhammed Burak - Buldur, Serkan. “Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 15/4 (December 1, 2025): 1456-1480. https://doi.org/10.18039/ajesi.1753478.
JAMA
1.Yilmaz MB, Buldur S. Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları. AJESI. 2025;15:1456–1480.
MLA
Yilmaz, Muhammed Burak, and Serkan Buldur. “Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, vol. 15, no. 4, Dec. 2025, pp. 1456-80, doi:10.18039/ajesi.1753478.
Vancouver
1.Muhammed Burak Yilmaz, Serkan Buldur. Ortaokul Öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutumları. AJESI. 2025 Dec. 1;15(4):1456-80. doi:10.18039/ajesi.1753478