Review

Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş

Volume: 10 Number: 1 January 31, 2020
  • Tahir Mete Artar
  • Atilla Cavkaytar
EN TR

Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş

Abstract

Bu çalışmanın amacı, hafif düzeyde zihin yetersizliği alanına ilişkin çalışmaların tarihsel süreç içerisinde gelişimini ve hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireylere yönelik güncel yaklaşımları tartışarak bir derleme çalışması şeklinde sunmaktır. Bu amaçla geçmişten günümüze zihin yetersizliğini açıklayan kuram ve yaklaşımlar alanyazın incelemesine dayalı olarak verilmiştir. Hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireyler, zihin yetersizliği olan bireylerin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Hafif düzeyde zihin yetersizliği orta ve ağır düzeyde zihin yetersizliğiyle etiyolojik açıdan farklılık göstermektedir. Sosyo-ekonomik değişkenlerle yakından ilişkili olan hafif düzeyde zihin yetersizliğinin tanılanması ve sınıflandırılmasında tek ölçütü göz önünde bulunduran klinik yaklaşımların benimsenmesi sorunlara neden olmaktadır. Bu sorunların üstesinden gelmek amacıyla sosyolojik ve felsefi değişimler doğrultusunda zihin yetersizliği olan bireylerin tanılanması ve sınıflandırılmasında en güncel yaklaşım olarak çok boyutlu yaklaşım ön plana çıkmıştır. Sonuç olarak çok boyutlu yaklaşım tanılama ve sınıflandırma süreçlerinde bireyin zihinsel işlevde bulunma düzeyini, uyumsal davranışlarını, sağlık durumunu, katılım düzeyini, bağlam özelliklerini ve gereksinim duyduğu destekleri içeren bileşenleri göz önünde bulundurmaktadır. Bu yaklaşım doğrultusunda hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireylere sunulacak hizmetlerin etiketleme yapılmaksızın ve gereksinim duyulan desteklere göre belirlenmesini içeren bir yaklaşıma geçilmesi önerilebilir.

Keywords

References

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. BMC Med, 17, 133-137.
  2. Arnold, S., Riches, V. C. & Stancliffe R. J. (2015). Does a measure of support needs predict funding need better than a measure of adaptive and maladaptive behavior? American Journal on Intellectual and Developmenbtal Disabilities, 120 (5), 375, 394.
  3. Beirne-Smith, M., Patton, J. R. & Kim, S. H. (2006). Mental retardation: An introduction to intellectual disability. Upper Saddle River, NJ: Pearson Merrill Prentice Hall.
  4. Bradley, V. J., Bershadsky, J., Giordano, S., Hiersteiner, D., Kennedy-Lizotte, R. and Butterworth, J. (2015). Employing people with ıntellectual and developmental disabilities: Current status and emerging best practices. (In) AAIDD (Ed.) Way leads on to way: Paths to employment for people with intellectual disability (s. 3-30). Washington, DC: American Association on Intellectual and Developmental Disabilities.
  5. Bryant, D. P., Deutsch-Smith, D. D. & Bryant, B. R. (2008). Teaching students with special needs in inclusive clasrooms. Pearson: Boston.
  6. Cavkaytar, A. (2010). Toplum ve aile. A. Cavkaytar (Ed.) Özel eğitimde aile eğitimi ve rehberliği içinde (s. 4-18). Maya Akademi.
  7. Cavkaytar, A., Batu, S. & Çetin, O. B. (2006). Gelişim geriliği olan çocuğa sahip ailelerin sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri arasındaki ilişkiler. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.
  8. Constant J. (2014) Pioneers in child and adolescent psychiatry Jean Marc Gaspard Itard (1774–1838), Neuropsychiatrie de l’enfance et de l’adolescence, 62, (2014) 128–130

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Authors

Tahir Mete Artar This is me
0000-0002-0285-4152
Türkiye

Atilla Cavkaytar This is me
0000-0001-8067-1602
Türkiye

Publication Date

January 31, 2020

Submission Date

January 16, 2019

Acceptance Date

August 30, 2019

Published in Issue

Year 2020 Volume: 10 Number: 1

APA
Artar, T. M., & Cavkaytar, A. (2020). Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 629-653. https://doi.org/10.18039/ajesi.682119
AMA
1.Artar TM, Cavkaytar A. Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş. AJESI. 2020;10(1):629-653. doi:10.18039/ajesi.682119
Chicago
Artar, Tahir Mete, and Atilla Cavkaytar. 2020. “Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 10 (1): 629-53. https://doi.org/10.18039/ajesi.682119.
EndNote
Artar TM, Cavkaytar A (January 1, 2020) Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş. Anadolu Journal of Educational Sciences International 10 1 629–653.
IEEE
[1]T. M. Artar and A. Cavkaytar, “Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş”, AJESI, vol. 10, no. 1, pp. 629–653, Jan. 2020, doi: 10.18039/ajesi.682119.
ISNAD
Artar, Tahir Mete - Cavkaytar, Atilla. “Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 10/1 (January 1, 2020): 629-653. https://doi.org/10.18039/ajesi.682119.
JAMA
1.Artar TM, Cavkaytar A. Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş. AJESI. 2020;10:629–653.
MLA
Artar, Tahir Mete, and Atilla Cavkaytar. “Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, vol. 10, no. 1, Jan. 2020, pp. 629-53, doi:10.18039/ajesi.682119.
Vancouver
1.Tahir Mete Artar, Atilla Cavkaytar. Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş. AJESI. 2020 Jan. 1;10(1):629-53. doi:10.18039/ajesi.682119