Research Article

Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü

Volume: 11 Number: 2 July 1, 2021
EN TR

Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü

Abstract

Bu araştırmada lise öğrencilerinin reaktif-proaktif saldırganlık ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında, öfkenin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın katılımcıları Erzincan ilinde 2018-2019 yılı içerisinde öğrenim görmekte olan ve uygun örnekleme yöntemine göre belirlenen lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 15-19 olup, 227’si kız ve 278’i erkek olmak üzere toplam 505 kişidir. Araştırmada Reaktif-Proaktif Saldırganlık Ölçeği, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği, Bilisşel Esneklik Ölçeği ve araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma ilişkisel araştırma modeli üzerine kurgulanmıştır ve araştırmadan elde edilen veriler korelasyon analizi, ilişkisiz ölçümler için t-testi ve aracılık testi için ise regresyon temelli bootstrapping yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada reaktif-proaktif sadırganlık, öfke ve bilişsel esneklik arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bağımsız örneklem t testi sonucuna göre cinsiyet açısından her iki saldırganlık düzeyinde erkekler lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Bilişsel esneklik, sürekli öfke, dışa yönelmiş öfke ve öfke kontrol reaktif saldırganlığı; bilişsel esneklik, sürekli öfke ve dışa yönelmiş öfke proaktif saldırganlığı anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Son olarak ise, bilişsel esneklik ve reaktif ve proaktif saldırganlık arasındaki ilişkide öfkenin aracı etki gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçların ergenlerde saldırganlığa neden olan etmenler ve bu etmenlere ilişkin etkin müdahale yöntemlerinin belirlenmesi açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmadan elde edilen bütün bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Keywords

References

  1. Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2002). Human aggression. Annual Review of Psychology, 53, 27 -51. https://www.annualreviews.org/doi/full/10.1146/annurev.psych.53.100901.135231.
  2. Anderson, C. A., & Huesmann, L. R. (2003). Human aggression: A social-cognitive view. Hogg & J. Cooper (Eds.). Handbook of Social Psychology (pp. 296-323). Sage Publications.
  3. Arriaga, P. & Aguiar, C. (2019). Gender differences in aggression: The role of displaying facial emotional cues in a competitive situation. Scandinavian Journal of Psychology, 60(5), 421-429. https://doi.org/10.1111/sjop.12568.
  4. Averilli J. R. (1982). Anger and aggression: An essay on emotion. New York, NY: Springer-Veriag. https://doi.org/10.1007/978-1-4612-5743-1.
  5. Aydın, A. ve Akgün, S. (2014). Ergenlikte reaktif-proaktif saldırganlık, öfke ve narsisizm ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 29(73), 44-56. https://bursa.psikolog.org.tr/tr/yayinlar/dergiler/1031828/tpd1300443320140000m000054.pdf.
  6. Ayub, N., Kimong, P. J. & Ahmad, P. H. M. (2020). The relationship between anger and aggression among drug-dependent males. International Journal of Social Science and Humanity, 10(2), 51-56. https://doi.org/10.18178/ijssh.2020.10.2.1013.
  7. Balcıoğlu, I. (2000). Biyolojik, sosyolojik, psikolojik açıdan şiddet. Yüce Yayım.
  8. Bandura, A. (1973). Aggression: A social learning analysis. Prentice Hall PTR.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Namık Kemal Haspolat This is me
Türkiye

Publication Date

July 1, 2021

Submission Date

May 13, 2020

Acceptance Date

June 21, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 11 Number: 2

APA
Özdoğan, A. Ç., Haspolat, N. K., Çelik, O., & Yalçın, R. Ü. (2021). Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(2), 826-851. https://doi.org/10.18039/ajesi.736615
AMA
1.Özdoğan AÇ, Haspolat NK, Çelik O, Yalçın RÜ. Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. AJESI. 2021;11(2):826-851. doi:10.18039/ajesi.736615
Chicago
Özdoğan, Ahmet Çağlar, Namık Kemal Haspolat, Oğuzhan Çelik, and Ragıp Ümit Yalçın. 2021. “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık Ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 11 (2): 826-51. https://doi.org/10.18039/ajesi.736615.
EndNote
Özdoğan AÇ, Haspolat NK, Çelik O, Yalçın RÜ (July 1, 2021) Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. Anadolu Journal of Educational Sciences International 11 2 826–851.
IEEE
[1]A. Ç. Özdoğan, N. K. Haspolat, O. Çelik, and R. Ü. Yalçın, “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”, AJESI, vol. 11, no. 2, pp. 826–851, July 2021, doi: 10.18039/ajesi.736615.
ISNAD
Özdoğan, Ahmet Çağlar - Haspolat, Namık Kemal - Çelik, Oğuzhan - Yalçın, Ragıp Ümit. “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık Ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 11/2 (July 1, 2021): 826-851. https://doi.org/10.18039/ajesi.736615.
JAMA
1.Özdoğan AÇ, Haspolat NK, Çelik O, Yalçın RÜ. Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. AJESI. 2021;11:826–851.
MLA
Özdoğan, Ahmet Çağlar, et al. “Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık Ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, vol. 11, no. 2, July 2021, pp. 826-51, doi:10.18039/ajesi.736615.
Vancouver
1.Ahmet Çağlar Özdoğan, Namık Kemal Haspolat, Oğuzhan Çelik, Ragıp Ümit Yalçın. Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü. AJESI. 2021 Jul. 1;11(2):826-51. doi:10.18039/ajesi.736615

Cited By