Research Article

Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi

Volume: 12 Number: 2 July 1, 2022
EN TR

Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi

Abstract

Bu araştırma ile Türkiye’de fen bilimleri eğitiminde analoji üzerine yayınlanan lisansüstü tezlerin genel eğilimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla nitel araştırma yöntemlerinden betimsel içerik analizi kullanılmıştır. Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi'nde, 2002-2019 yılları arasındaki fen bilimleri eğitiminde analojinin kullanıldığı tezler taranmış ve bu çalışma kapsamında erişime açık olan 29 lisansüstü tez, bazı değişkenlere göre incelenmiştir. Analoji alanında yayınlanan çalışmalar; yıl, yayın türü, araştırmanın amacı, konu alanı, araştırmanın yöntemi, seçilen örneklem, veri toplama araçları, veri analiz teknikleri, geçerlik, güvenirlik, uygulama süresi, araştırmanın sonucu ve önerileri açısından değerlendirilmiştir. Çalışmalar incelendiğinde en fazla yüksek lisans seviyesinde ve 2019 yılında çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Yapılan lisansüstü tez çalışmaların amaçlarına bakıldığında daha çok başarı, tutum ve kalıcılığa etkisinin araştırıldığı görülmektedir. Konu alanında ise “Madde” konusuna daha çok rastlanmaktadır. Örneklem olarak ortaokul öğrencileriyle yapılmış çalışmalar ön plana çıkmaktadır. Araştırma yöntemi bakımından ise nicel yöntemin daha çok kullanıldığı tespit edilmiştir. Yaygın kullanılan veri toplama araçlarının; başarı testi, Likert tipi ölçek ve görüşme olduğu belirlenmiştir. Yapılan lisansüstü tez çalışmaların sonucunda analoji kullanımının ağırlıklı olarak akademik başarı, tutum, kalıcılığı artırmada etkili olduğu bulgularına ulaşılmıştır. İncelenen çalışmaların genellikle, ‘’Farklı konu, farklı ders, farklı örneklem ve farklı sınıf seviyeleri ile araştırmalar yapılabilir. ‘’ ve ‘’ Öğretmenlere hizmet içi seminerler ile analoji yöntemi uygulamaları yapılmalıdır’’ şeklinde önerilerinin olduğu görülmüştür. Yapılacak olan çalışmalarda derinlemesine incelemeye imkân sağlayan yöntemlerin kullanılması öneri olarak sunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Acher, A., Arcà, M. ve Sanmartí, N. (2007). Modeling as a teaching learning process for understanding materials: A case study in primary education. Science education, 91(3), 398-418.
  2. Akamca, G. (2008). İlköğretimde analojiler, kavram karikatürleri ve tahmin-gözlem-açıklama teknikleriyle desteklenmiş fen ve teknoloji eğitiminin öğrenme ürünlerine etkisi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 7.4.2020 tarihinde erişilmiştir.
  3. *Akar, M. S. (2007). Laboratuar dersinde yazma metinleri oluşturmanın ve analoji kullanımının akademik başarıya etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 7.4.2020 tarihinde erişilmiştir.
  4. Akaygün, S. (2016). Is the oxygen atom static or dynamic? The effect of generating animations on students’ mental models of atomic structure. Chemistry Education Research and Practice, 17(4), 788–807. https://doi.org/10.1039/C6RP00067C.
  5. *Arici, F. (2018). İlkokul üçüncü sınıf fen bilimleri dersinde analoji kullanımının öğrencilerin kavramsal anlam oluşturma becerisine etkisinin farklı açılardan incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 7.4.2020 tarihinde erişilmiştir.
  6. Arslan B. ve Kaptan F. (2002). Fen öğretiminde soru-cevap tekniği ile analoji tekniğinin karşılaştırılması [Bildiri sunumu]. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi 1, Ankara,Türkiye 183-190.
  7. *Ayçiçek, Y. (2014). Fen öğretiminde bilgisayar destekli analoji yönteminin öğrenme ürünlerine etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 7.4.2020 tarihinde erişilmiştir.
  8. Ayvacı, H. Ş., Bebek, ve G., Durmuş, A. (2015). Fen bilimleri programındaki modelleme kazanımlarının önemi ve uygulanabilirliği hakkında öğretmen görüşleri. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4, 334-350. https://dergipark.org.tr/en/pub/amauefd/issue/25319/267446 adresinden 14.4.2020 tarihinde erişilmiştir.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 1, 2022

Submission Date

April 23, 2021

Acceptance Date

May 6, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 12 Number: 2

APA
Uzun, E., Cingöz, E., & Şata, E. (2022). Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(2), 492-519. https://doi.org/10.18039/ajesi.926677
AMA
1.Uzun E, Cingöz E, Şata E. Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi. AJESI. 2022;12(2):492-519. doi:10.18039/ajesi.926677
Chicago
Uzun, Emine, Edanur Cingöz, and Ebru Şata. 2022. “Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 12 (2): 492-519. https://doi.org/10.18039/ajesi.926677.
EndNote
Uzun E, Cingöz E, Şata E (July 1, 2022) Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi. Anadolu Journal of Educational Sciences International 12 2 492–519.
IEEE
[1]E. Uzun, E. Cingöz, and E. Şata, “Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi”, AJESI, vol. 12, no. 2, pp. 492–519, July 2022, doi: 10.18039/ajesi.926677.
ISNAD
Uzun, Emine - Cingöz, Edanur - Şata, Ebru. “Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 12/2 (July 1, 2022): 492-519. https://doi.org/10.18039/ajesi.926677.
JAMA
1.Uzun E, Cingöz E, Şata E. Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi. AJESI. 2022;12:492–519.
MLA
Uzun, Emine, et al. “Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, vol. 12, no. 2, July 2022, pp. 492-19, doi:10.18039/ajesi.926677.
Vancouver
1.Emine Uzun, Edanur Cingöz, Ebru Şata. Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitiminde Analoji Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının Betimsel İçerik Analizi. AJESI. 2022 Jul. 1;12(2):492-519. doi:10.18039/ajesi.926677

Cited By