Research Article

Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi

Volume: 11 Number: 1 June 27, 2025
EN TR

Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi

Abstract

Giriş ve amaçlar Kyoto protokolü gereği taraf ülkeler her yıl ulusal envanter raporlarını Tarım, Ormancılık ve Arazi Kullanımı (AFOLU) kılavuzuna göre hazırlayarak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi sekretaryasına sunmaktadır. Ancak daha hassas bildirimlerde bulunmak için ülkelerin kendi ağaç türlerine özgü katsayıları üretmesi gerekmektedir. Bu çalışma, Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky.) ormanlarında ağaç bileşenlerinin karbon yoğunluğu ile toprak üstü ve toplam ağaç kütlesine ait ağırlıklı karbon yoğunluklarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntemler Örneklemeler dört gelişim çağı [a (d1,3<8 cm), b (d1,3=8-19,9 cm), c (d1,3=20-35,9 cm) ve d (d1,3 ≥36 cm)] ve her gelişim çağından dört adet olmak üzere toplam 16 alandan yapılmıştır. Örnekleme alanlarının farklı yetişme ortamlarını temsil etmesine özen gösterilmiştir. Öncelikle örnekleme alanlarının yetişme ortamı özellikleri belirlenmiştir. Daha sonra her örnekleme alanında baskın durumda olan üç ağaçtan yaprak, dal, odun, kabuk ve kök örnekleri alınmıştır. Laboratuvarda örnekleme alanlarından alınan ağaç bileşenlerine ait örneklerde karbon analizi yapılmıştır. Elde edilen veriler varyans analizi ve Duncan çoklu karşılaştırma testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular Karbon yoğunluğu meşcere gelişim çağları ve ağaç bileşenleri arasında önemli farklılıklar göstermiştir (P<0,05). Karbon yoğunluğu d çağındaki meşcerelerde daha yüksek düzeyde (%50,27) bulunmuştur. Karbon yoğunluğu ağaç bileşenleri arasında en düşük kabukta (%47,99), en yüksek ise yaprakta (%50,50) bulunmuştur. Doğal doğu kayını ormanları için ağırlıklı karbon yoğunluğu toprak üstü ağaç kütlesi için %49,15, toplam ağaç kütlesi için ise %49,27 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar Elde edilen veriler, doğu kayını ormanlarında gerek ağaçlarda gerekse ağaçların farklı bileşenlerinde depolanan karbon stoklarının hesaplanmasında, ölü örtü ayrışma süreçlerinin izlenmesinde ve yönetiminde kullanılabilir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK BİDEB

Project Number

1919B012222516

Thanks

Bu araştırma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından “Batı Karadeniz Bölgesindeki doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi (1919B012222516)” isimli proje kapsamında desteklenmiştir.

References

  1. Amoo, L.M., Fagbenle, R.L., 2020. Climate change in developing nations of the world, In: R.O. Fagbenle, O.M. Amoo, S. Aliu, A. Falana (Eds.), Applications of heat, mass and fluid boundary layers, Woodhead Publishing, pp. 437–471.
  2. Anşin, R., Özkan, Z.C., 1997. Spermatophyta (Tohumlu Bitkiler). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayın No. 167, Trabzon.
  3. Atalay, İ., 1992. Kayın Ormanlarının Ekolojisi ve Tohum Transfer Yönünden Bölgelere Ayrılması. Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayını, Ankara.
  4. Atalay, İ., Mortan, K., 1997. Türkiye Bölgesel Coğrafyası. Inkılap Yayınevi, İstanbul.
  5. Bert, D., Danjon, F., 2006. Carbon concentration variation in the roots, stem and crown of mature Pinus pinaster (Ait.). Forest Ecology and Management, 222, 279-295.
  6. Chaudhry, S.M., Ahmed, R., Shafiullah, M., Huynh, T.L.D., 2020. The impact of carbon emissions on country risk: Evidence from the G7 economies. Journal of Environmental Management, 265, 110533.
  7. Çömez, A., 2012. Sündiken Dağları’ndaki (Eskişehir) Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Meşcerelerinde Karbon Birikiminin Belirlenmesi. Orman Toprak ve Ekoloji Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayını, Eskişehir.
  8. Dixon, R.K., Brown, S., Houghton, R.A., Solomon, A.M., Trexler, M.C., Wisniewski, J., 1994. Carbon pools and flux of global forest ecosystems. Science, 263(5144), 185–190.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forest Ecosystems

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 17, 2025

Publication Date

June 27, 2025

Submission Date

December 10, 2024

Acceptance Date

March 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 11 Number: 1

APA
Güner, Ş. T., Özdemir, E. G., Çömez, A., & Kaya, S. (2025). Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 11(1), 38-44. https://doi.org/10.53516/ajfr.1599059
AMA
1.Güner ŞT, Özdemir EG, Çömez A, Kaya S. Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi. AJFR. 2025;11(1):38-44. doi:10.53516/ajfr.1599059
Chicago
Güner, Şükrü Teoman, Eren Gürsoy Özdemir, Aydın Çömez, and Sevgi Kaya. 2025. “Bartın Ve Kastamonu Yöresi Doğu Kayını Ormanlarında Ağaç Bileşenlerine Ait Karbon Yoğunluklarının Değişimi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 11 (1): 38-44. https://doi.org/10.53516/ajfr.1599059.
EndNote
Güner ŞT, Özdemir EG, Çömez A, Kaya S (June 1, 2025) Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 11 1 38–44.
IEEE
[1]Ş. T. Güner, E. G. Özdemir, A. Çömez, and S. Kaya, “Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi”, AJFR, vol. 11, no. 1, pp. 38–44, June 2025, doi: 10.53516/ajfr.1599059.
ISNAD
Güner, Şükrü Teoman - Özdemir, Eren Gürsoy - Çömez, Aydın - Kaya, Sevgi. “Bartın Ve Kastamonu Yöresi Doğu Kayını Ormanlarında Ağaç Bileşenlerine Ait Karbon Yoğunluklarının Değişimi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 11/1 (June 1, 2025): 38-44. https://doi.org/10.53516/ajfr.1599059.
JAMA
1.Güner ŞT, Özdemir EG, Çömez A, Kaya S. Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi. AJFR. 2025;11:38–44.
MLA
Güner, Şükrü Teoman, et al. “Bartın Ve Kastamonu Yöresi Doğu Kayını Ormanlarında Ağaç Bileşenlerine Ait Karbon Yoğunluklarının Değişimi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, vol. 11, no. 1, June 2025, pp. 38-44, doi:10.53516/ajfr.1599059.
Vancouver
1.Şükrü Teoman Güner, Eren Gürsoy Özdemir, Aydın Çömez, Sevgi Kaya. Bartın ve Kastamonu yöresi doğu kayını ormanlarında ağaç bileşenlerine ait karbon yoğunluklarının değişimi. AJFR. 2025 Jun. 1;11(1):38-44. doi:10.53516/ajfr.1599059

Cited By