Research Article

Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi

Number: 12 June 2, 2026
TR EN

Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi

Abstract

Giriş ve Hedefler Bu çalışma, Çankırı’da Sarıçam (Pinus sylvestris L.) ormanlarında Çalı Antenli Çam Yaprakarısı [Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)]’nin yumurtlama periyodu ve doğal düşmanlarının önemini belirlemek amacıyla 2004 yılında Kurşunlu’da 10-20 yaşları arasındaki Sarıçam plantasyonlarında gerçekleştirilmiştir. Yöntem Çalışma alanı bütüncül olarak incelenmiş; feromon tuzaklarıyla D. pini’nin uçuş seyri takip edilerek bulaşık ibrelerde yumurta bırakma, doğal düşman ilişkileri, larva dönemleri ve ibre uzunlukları ile yumurta sayıları arasındaki bağlantıların değerlendirilerek en uygun mücadele zamanının önerilmesi amaçlanmıştır. Bulgular D. pini’nin yumurtlama periyodu 2-3 hafta sürmekte olup en etkili doğal düşmanın yumurta parazitoidi Neochryocharis formosa (Westwood 1833) (Hymenoptera: Eulophidae)’dır. D. pini yumurtalarından 1. dönem larvalar çıkmaya başladıktan yaklaşık bir hafta sonra N. formosa erginleri ortaya çıkmakta ve doğada yaklaşık 30 gün aktif kalmaktadır. Buna göre, feromon tuzaklarında ilk kez D. pini yakalandıktan bir hafta sonra yumurta surveylerine başlanmalıdır. D. pini ve N. formosa biyolojileri göz önünde bulundurularak, 2. dönem larvaların popülasyonda %50’ye ulaştığı dönemin mücadele için uygun olacağı belirlenmiştir. Sarıçam sürgünlerindeki D. pini yumurtalarının iğne yaprak uzunluğu ile ilişkisi orta düzeydedir (r=0,5039). Bulaşık ibrelerin toplam uzunluğu ile yumurta sayısı arasında ise y=3,4968x+2,7045 doğrusal ilişkisi vardır. Sonuçlar D. pini’nin yumurta bırakma tercihi bakımından, iğne yaprakların uzunluğunun önemli bir parametre olmadığı, yumurtaların tamamının seçilen sürgünde komşu iğne yapraklara bırakıldığı anlaşılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK TOVAG

Project Number

TÜBİTAK TOVAG 103O104

Thanks

İğne yapraklı orman alanlarımızda önemli zararlı durumunda bulunan Diprion pini L.’nin, biyoteknik yöntemler kullanılarak mücadelesine esas parametrelerin belirlenmesini amaçlayan TOGTAG-3244 (103O104) nolu projemizi destekleyen TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu) TOVAG Grubunca teşekkür ederiz.

References

  1. Barre, F., Milsant, M., Palasse, C., Prigent, V., Goussard, F., Géri, C., 2002. Preference and performance of the sawfly Diprion pini on host and non-host plants of the genus Pinus. Entomogia Experimentalis et Applicata 102, 229-237.
  2. Beaudoin, L., Allais, J.P., Geri, C., 1997. Enzymatic polymorphism in natural populations of the sawfly Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae), Annales des Sciences Forestieres 54(6), 505-512.
  3. Besemer, A. F. H. 1942. The biology of the pine sawfly, D. pini. Wageningen 48(6), 213-217.
  4. Codella, S.G., Raffa, K.F., 1995. Contributions of female oviposition patterns and larval behavior to group defense in conifer sawflies (Hymenoptera: Diprionidae). Oecologia 103, 24-33.
  5. Çanakçıoğlu, H., Mol, T., 1998. Orman Entomolojisi-Zararlı ve Yararlı Böcekler. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, ISBN:975-404-487-2, İstanbul, 541s.
  6. Dadasoglu, F., Tozlu, G., Kotan, R., Gokturk, T., Karagoz, K., 2016. Biological Control of Pine Sawfly (Diprion pini L.) and Molecular Characterisation of Effective Strains. Romanian Biotechnical Letters 21(2), 11272-11280.
  7. Eichhorn, O., 1983. Untersuchungen zur Okologie der Germeinen Kiefern-Buschhornblattwespe, Diprion pini (L.) (Hym., Diprionidae). VIII. Verlauf der Massenvermehrung bei Speyer (Pflaz) 1976-1979. Zeitschrift für Angewandte Entomologie 96(3), 291-303.
  8. Geri, C., 1988. The Pine Sawfly in Central France. In: Berryman, A. A. (eds) Dynamics of Forest Insect Populations. Population Ecology. Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-0789-9_19.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forest Entomology and Forest Protection

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 2, 2026

Submission Date

October 7, 2025

Acceptance Date

February 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 12

APA
Şimşek, Z., & Kondur, Y. (2026). Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 12. https://doi.org/10.53516/ajfr.1798637
AMA
1.Şimşek Z, Kondur Y. Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi. AJFR. 2026;(12). doi:10.53516/ajfr.1798637
Chicago
Şimşek, Ziya, and Yalçın Kondur. 2026. “Çankırı Ilindeki Sarıçam Orman Alanlarında Diprion Pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin Yumurtlama Seyri Ile Doğal Düşmanlar Açısından önemi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, nos. 12. https://doi.org/10.53516/ajfr.1798637.
EndNote
Şimşek Z, Kondur Y (June 1, 2026) Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 12
IEEE
[1]Z. Şimşek and Y. Kondur, “Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi”, AJFR, no. 12, June 2026, doi: 10.53516/ajfr.1798637.
ISNAD
Şimşek, Ziya - Kondur, Yalçın. “Çankırı Ilindeki Sarıçam Orman Alanlarında Diprion Pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin Yumurtlama Seyri Ile Doğal Düşmanlar Açısından önemi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi. 12 (June 1, 2026). https://doi.org/10.53516/ajfr.1798637.
JAMA
1.Şimşek Z, Kondur Y. Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi. AJFR. 2026. doi:10.53516/ajfr.1798637.
MLA
Şimşek, Ziya, and Yalçın Kondur. “Çankırı Ilindeki Sarıçam Orman Alanlarında Diprion Pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin Yumurtlama Seyri Ile Doğal Düşmanlar Açısından önemi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, no. 12, June 2026, doi:10.53516/ajfr.1798637.
Vancouver
1.Ziya Şimşek, Yalçın Kondur. Çankırı ilindeki Sarıçam orman alanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin yumurtlama seyri ile doğal düşmanlar açısından önemi. AJFR. 2026 Jun. 1;(12). doi:10.53516/ajfr.1798637