-

Abstract

The goal of the research is to demonstrate the stress levels of primary school teachers in charge of teaching and training multigrade classrooms. Scanning model was used in order to determine the current situation. The data were collected by using the survey technique in order to find out the stressful situations and their impacts on primary school teachers in charge of teaching and training multigrade classrooms. Findings were interpreted and suggestions were developed. Target population of the research consists of all primary school teachers in charge of teaching and training Multigrade classes in Turkey. Instead of sampling from this target population; data were collected upon 322 primary school teachers in charge of teaching and training Multigrade classes who participated in “Multigrade Classroom Applications Seminar” held by Ministry of Education in Rize, İstanbul (2), Erzurum and Mersin during the 2013-2014 academic year. Therefore the target population of the research consists of primary school teachers in charge of teaching and training Multigrade classes who participated in “Multigrade Classroom Applications Seminar” held by Ministry of Education. According to the findings, primary school teachers in charge of teaching and training Multigrade classes state that they experience stress at different rates from low level to moderate level and that they do not experience high level of stress. Primary school teachers in charge of teaching and training Multigrade classes experience the highest level of stress due to organizational stress sources (physical conditions, bureaucratic procedures, lack of sources, time problems, program problems). When compared to male teachers, female primary school teachers in charge of teaching and training Multigrade classes experience higher level of organizational stress, show more signs of stress and cope with stress more often. When compared to married teachers, single primary school teachers in charge of teaching and training Multigrade classes state that they experience ‘least’ and ‘moderate’ levels of stress but that they do not experience ‘high’ or ‘very high’ levels of stress

Keywords

• Stress, teachers in primaryschools withmultigrade classes

BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIFLI İLKOKULLARDA GÖREVLİ ÖĞRETMENLERİN STRES DÜZEYLERİ

Öz

ÖZET: Birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda görevli öğretmenlerin stres kaynakları, stres belirtileri, stresin performansa etkileri ve stresle başa çıkma yöntemlerine ilişkin görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanan mevcut araştırmada, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amaçlarını gerçekleştirmek için, aşağıdaki yol izlenmiştir.  Birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinde stres yaratan durumlar ve etkilerini saptamak amacıyla, Pehlivan (1993) tarafından geliştirilen anket, bu okullarda görevli öğretmenlere uygulanmıştır. Elde edilen bulgular yorumlanarak öneriler geliştirilmiştir. Araştırma örneklemini, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2013-2014 eğitim ve öğretim yılında, Rize, İstanbul (2) Erzurum ve Mersin illerinde düzenlenen “Birleştirilmiş Sınıf Uygulamaları Seminerleri”ne katılan birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda görevli 322 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma ile şu sonuçlara ulaşılmıştır. Birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri az düzeyinden orta düzeye kadar değişik oranlarda stres yaşadıklarını, ancak çok veya pek çok düzeyde stres yaşamadıklarını belirtmektedirler. Birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri en yüksek stresi örgütsel stres kaynakları boyutunda yaşamaktadırlar.  Birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda görev yapan kadın öğretmenler erkek öğretmenlere göre daha fazla stres yaşamaktadırlar. Birleştirilmiş sınıflarda görevli öğretmenlerin görev yaptıkları okullarda kıdem ve çalışma süreleri az olan öğretmenler daha fazla stres yaşamaktadırlar. Stresle başa çıkmada ise kıdem yılı daha fazla (tecrübeli) olan öğretmenlerin daha başarılı oldukları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Anahtar Kavramlar: Stres, birleştirilmiş sınıflı ilkokullarda görevli öğretmen

References

1. Açıkalın, A. (1998). Okul Yöneticiliği. Ankara: Pegem Yayınları,
2. Akgün, A., Kemaloğlu, A.,T. (1991). Stres Yönetimi. Milli Eğitim Vakfı Dergisi, Ankara,
3. Aslan, M. (1995). “Öğretmenlerin Örgütsel Stres Kaynakları.” Yayınlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya,
4. Baltaş,A.,Baltaş Z. (1998). Stres ve Başa Çıkma Yolları. İstanbul: Remzi Kitabevi,
5. Bilgen, H. N. (1998). “Öğretmen Ve Eğitimi. Milli Eğitim. 137, (Ocak, Şubat, Mart).
6. Brown,J. (1984). “Missouri Teachers Experience Stresss”.Missouri:.
7. Bursalıoğlu,Z. (1999). Okul Yönetiminde Yeni Yapı Ve Davranış. Ankara: Pegem Yayınları,
8. Can, H. (1992). Organizasyon ve Yönetim. Ankara : adım yayıncılık,

9. Davıs, D., G. (1993). “Secondary School Teachers’ Coping Resources Perceived Symptoms And Sources Of JobStress”. Dissertation Abstract International. Vol.54, No:3, September
10. Demir, K. (1997). “Ortaöğretim Okullarında Yönetici Ve Öğretmenlerin İş Stresi.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara,
11. Earl, J.,C. (1993). “The Relationship Between Career Development And Stress İn ElementaryTeachers”. Dissertation Abstract International. Vol.54, No: 5, November
12. Güçlü, N. (2001). G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt 21, Sayı 1 s. 91-109, Ankara.
13. Norfolk, D. (1989). İş Hayatında Stres Kaynakları. (Çev.Leyla Serdaroğlu) İstanbul: Form Yayınları,No:3,
14. Özdayı, N. (1990). “Resmi Ve Özel Liselerde Çalışan Öğretmenlerin İş Tatmini Ve İş Streslerinin Karşılaştırmalı Analizi.” Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul,
15. Pehlivan, İ. (1993). Eğitim Yönetiminde Stres Kaynakları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Yayımlanmamış Doktora Tezi,
16. Pehlivan, İ. (2000). İş Yaşamında Stres. Pegem Yayınları, 1. Baskı. Ankara: 2000.
17. Sabuncuoğlu, Z., Melek T.(1996). Örgütsel Psikoloji. Bursa: Ezgi Kitabevi Yayınları,
18. Saunders, R.R. Ve J.F. Watkins. (1980).“TeacherBurnout / Stress ManagementResearch”. Alabama-Huntsville:
19. Tıshler, W., Bill, E. (1987).“Sources Of Stress For Teachers”. Alabama:
20. Tural, N. (1994). “Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Stres Kaynakları, Stres Tepkileri Ve Stresle Başetme Yolları.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir,
21. Ulusoy, Y., Ö. (1997). “Okul Yöneticilerinin Stres-Empati-Kişilik Özelliklerine İlşkin Bir Tarama.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli,