-

Abstract

In this study, the concordance of the values in "100 Basic Works", recommended by the Ministry of Education for elementary schools, and the values specified in the list of elementary schools religious culture and knowledge of moral curriculum was examined. Qualitative research method was benefited in the study. The data source for the study is the "100 Basic Works" recommended by the Ministry of Education for elementary schools The study group is a total of twenty-one (21) books out of "100 Basic Works" including twelve (12) local and (9) foreign writers. Those books, which were grouped according to numbers of pages, were chosen by maximum diversity sampling method. The values in the domestic and foreign authored books that make up the study group were analyzed and the values in the domestic and foreign authored books were determined. It was determined that the most common values in the domestic and foreign authored books were love, charity, respect, aesthetics, friendship, courage, compassion, honesty, good faith, reliability, self-sacrifice and value of responsibility. It was determined that the least common values were scientific, protecting the fiduciary, respect for places of worship, sensitivity to the historical heritage, respet for Turkish Flag and National Anthem, the conscious of democracy, sensitivity to the natural environment, mannerliness, paying attention to be healthy, thriftiness and value of respect for Tukish elders. It was determined that among the books that were examined, the value "chastiy" which take place in religious culture and knowledge of moral curriculum was absent in both local and foreign books. In religious culture and knowledge of moral curriculum, respect for places of worship and chastity in local authored books could not be found. It was determined that in religious culture and knowledge of moral curriculum, independence, love of nature, protecting the fiduciary, being of ghazi, mannerliness, tolerance, chastity,appreciation, love of nation, , paying attention to be healthy, martyrization, sensitivity to the historical heritage, thriftiness, respect for Tukish elders, respet for Turkish Flag and National Anthem in foreign authored books were absent

Keywords

• -

100 TEMEL ESERLERDE YER ALAN DEĞERLERLE DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDAKİ DEĞERLERİN UYUMU

Öz

Özet- Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilköğretim okulları için tavsiye ettiği"100 Temel Eser” listesinde belirtilen eserlerde yer alan değerler ile İlköğretim Din kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programı'nda verilen değerlerin uyumunu incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını, Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilköğretim okulları için tavsiye ettiği “ 100 Temel Eser” okuma kitapları serisi; çalışma grubunu ise 100 temel eser serisindeki kitapların sayfa sayılarına göre gruplandırılması sonucu, bu eserler arasından maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi seçilen on iki (12) yerli yazarlı ve dokuz (9) yabancı yazarlı olmak üzere toplam yirmi bir (21) kitap oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan yerli ve yabancı yazarlı kitaplarda bulunan değerler incelenmiş, incelenen yerli ve yabancı yazarlı kitaplarda yer alan değerler tespit edilmiştir. İncelenen yerli ve yabancı yazarlı kitaplarda en fazla bulunan değerler, sevgi, yardımseverlik, saygı, estetik, dostluk, cesaret, merhamet, doğruluk, iyi niyet, güvenirlik, fedakârlık, sorumluluk değerleridir. En az bulunan değerler ise bilimsellik, emaneti korumak, ibadet yerlerine saygı, tarihsel mirasa duyarlılık, Türk Bayrağı’na ve İstiklal Marşı’na saygı, demokrasi bilinci, doğal çevreye duyarlılık, görgülü olmak, sağlıklı olmaya önem verme, tutumluluk ve  Türk büyüklerine saygı değerleri olmuştur. İncelenen kitaplarda din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programında yer alan değerlerden, iffet değerinin hem yerli hem de yabancı yazarlı eserlerde hiç yer almadığı tespit edilmiştir. Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim  programında yer alan   değerlerden ibadet yerlerine saygı ve iffet değerlerine yerli yazarlı kitaplarda hiç yer verilmemiştir. Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim  programında yer alan   değerlerden bağımsızlık, doğa sevgisi, emanet korumak, gazilik, görgülü olmak, hoşgörü, iffet, kadirşinaslık, millet sevgisi, sağlıklı olmaya önem verme, şehitlik, tarihsel mirasa duyarlılık, tutumluluk, Türk büyüklerine saygı, Türk Bayrağına ve İstiklal Marşına saygı  değerlerine yabancı yazarlı eserlerde hiç yer verilmediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programı, Değerler Eğitimi, 100 Temel Eser

Anahtar Kelimeler

• Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programı, Değerler Eğitimi, 100 Temel Eser

References

1. Aktan, O.(2012).100 Temel Eserde Yer Alan Değerlerle Sosyal Bilgiler Öğretim Programındaki Değerlerin Uyumu. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce
2. Aktan, O ve Padem, S. (2011). İlköğretim 5.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabında Kullanılan Okuma Metinlerinde Yer Alan Değerler. Değerler Eğitimi Sempozyumu, Eskişehir.
3. Aktan, O ve Padem, S. (2013). İlköğretim 5.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabında Kullanılan Okuma Metinlerinde Yer Alan Değerler. Asya Öğretim Dergisi.[Asian Journal of Instruction]. 1(2), 44-55
4. Aral, D. (2008). Milli Eğitim Bakanlığı’nın Hazırladığı 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabında Yer Alan Değerler Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
5. Aslan, R. (2007). Öğretmen Görüşlerine Göre İlköğretim Birinci Basamaktaki Öğrencilerin Temel Bilgi, Beceri ve Değerler Kazanma Düzeyleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim ilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
6. Aydın, M. (2003). Gençliğin Değer Algısı: Konya Örneği. Değerler Eğitimi Dergisi,
7. İstanbul: EDAM. C. 1; 3 (121–144).
8. Bacanlı, H. (2002). Psikolojik Kavram Analizleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

9. Büyükdüvenci, S. (2002). Değerin Değeri Üzerine. (Editör: S. Yalçın). Bilgi ve Değer Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Vadi Yayınları.
10. Çeçen, M. A. ve Çiftçi, Ö. (2007). İlköğretim 6. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Metinlerin Tür ve Tema Açısından İncelenmesi, Millî Eğitim, S. 173, 39–49
11. Doğan, İ. (2007). Sosyoloji Kavramlar ve Sorunlar. Ankara: PegemA Yayıncılık.201
12. Doğanay, A. (2009). Değerler Eğitimi. (Editör: Cemil Öztürk). Sosyal Bilgiler Öğretimi. Anakara: Pegem Akademi.
13. Hökelekli, H. Gündüz, T. (2007). Üstün Yetenekli Çocukların Değer Yönelimleri ve Eğitimleri. Değerler ve Eğitimi Uluslararası Sempozyumu. (Edt.Kaymakcan, R. ve diğerleri.) İstanbul: DEM Yayınları, 371–396.
14. Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M., Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim Birinci Kademe Öğrencilerine Yönelik Çocuk Kitaplarının, İçerik, Resimleme ve Fiziksel Özellikleri Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36, 160.
15. Keskin, Y. (2008). Türkiye’de Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarında Değerler Eğitimi: Tarihsel Gelişim, 1998 ve 2004 Programlarının Etkililiğinin Araştırılması. Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
16. Kılıç, A. (2002). Duyuşsal Alan Özellikleri ve Bireye Kazandırılması. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 153-164.
17. Kılıç, A. (2011). Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerin Öğrenci Çalışma Kitaplarındaki Etkinliklerde Yer Alma Düzeyleri. Değerler Eğitimi Sempozyumu, Eskişehir. URL:http://www.pegem.net/akademi/kongrebildiri adresinden 26/05/ 2014 tarihinde indirilmiştir.
18. Kılıç, A. ve Seven., S.(2011).Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi. Ankara: Pegem Yayınları
19. Kumbasar, E. (2011). Muzaffer İzgü’nün Romanlarının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
20. MEB. (2002). Okul Gelişim Modeli. Planlı Okul Gelişimi. Ankara: MEB.
21. M.E.B. (2005). İlköğretim Okullarında Okutulacak 100 Temel Eser Konulu Genelge.2005/70. (URL:www.meb.gov.tr/mevzuat adresinden 18/05/2014 tarihinde alınmıştır.)
22. M.E.B. (2010). İlköğretim Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi Dersi (4-8. Sınıflar) Öğretim Programı Ve Kılavuzu. Ankara: M.E.B Yayınları.
23. Oğuzkan, F. (1981). Eğitim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
24. Özensel, E. (2003). Sosyolojik Bir Olgu Olarak Değer. Değerler Eğitimi Dergisi.İstanbul: EDAM. C. 1; 3 (217–239).
25. Öztürk, H.(2013). İlköğretim 100 Temel Eserdeki Manzum Metinlerde Değerler. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
26. Sezer, Ö.(2005). İlköğretim 1. Kademe Türkçe Ders Kitaplarında Değerlerin İncelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
27. Şen, Ü. (2007). Millî Eğitim Bakanlığının 2005 Yılında Tavsiye Ettiği 100 temel Eser Yoluyla Türkçe Eğitiminde Değerler Öğretimi Üzerine Bir Araştırma. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
28. T.D.K. (2011). Güncel Türkçe Sözlük. http:www.tdk.org adresinden 15.04.2014 tarihinde alınmıştır.
29. Tezcan, M. (1997). Eğitim Sosyolojisi. Ankara: Bilim Yayıncılık.
30. Turan, S.ve Aktan, D. (2008). Okul Hayatında Var Olan Ve Olması Düşünülen Sosyal Değerler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Bahar 2008, 6(2), 227-259.
31. Turan, İ. (2010). Bazı Batı ve Türk Çocuk Klasiklerinde Dini ve Ahlaki Değerler.Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt 10, Sayı 1, ss.171-194.
32. Yel, S. ve Soner, A. (2009). Sosyal Bilgilerde Değerlerin Öğretimi. (Editör: Mustafa Safran). Anakara: PegemA Yayıncılık.