Mekânın Deneyime Dönüşmesi: Temalı Kafeler Üzerine Felsefi Bir Okuma
Abstract
Bu çalışma, temalı kafeleri modern kent yaşamında mekân, deneyim, görünürlük ve tüketim ilişkilerinin kesiştiği felsefi alanlar olarak ele almaktadır. Çalışmanın amacı, kafenin basit bir hizmet mekânı olmaktan çıkarak estetikleştirilmiş, kayda alınabilir ve paylaşılabilir bir deneyim yüzeyine dönüşmesini tartışmaktır. Bu doğrultuda Lefebvre’nin mekânın üretimi yaklaşımı, Benjamin’in pasajlar üzerinden geliştirdiği modern görsellik tartışması, Debord’un gösteri toplumu eleştirisi, Baudrillard’ın simülasyon kavramı ve Byung-Chul Han’ın şeffaflık kültürüne ilişkin değerlendirmeleri birlikte kullanılmaktadır. Makale, güncel Türkçe literatürde kafe, üçüncü mekân, sosyal medya ve Instagram temelli tüketim çalışmalarından da yararlanarak temalı kafenin çağdaş özne için bir varoluş, temsil ve kimlik alanı hâline geldiğini savunmaktadır. Sonuç olarak temalı kafe, modern gündelik hayatın felsefi olarak okunabileceği sahici bir sorun alanı sunmaktadır.
Keywords
mekan, deneyim, temalı kafeler, gündelik hayat, görünürlük, tüketim
References
- Bahçecioğlu, E. H. (2024). Nostaljik temanın inşası ve sosyal medya: Instagram’da nostalji konseptli kafelerin yansımaları üzerine bir araştırma. Global Media Journal Turkish Edition, 15(29), 71–105. https://izlik.org/JA54NW47EX
- Benjamin, W. (2016). Parıltılar (Y. Öner, Çev.). Belge Yayınları.
- Benjamin, W. (2018). Son bakışta aşk: Walter Benjamin’den seçme yazılar (N. Gürbilek, Haz., A. Doğukan vd., Çev.; 8. bs.). Metis Yayınları.
- Benjamin, W. (2026). Pasajlar (A. Cemal, Çev.; 20. bs.). Yapı Kredi Yayınları.
- Beyaz Özbey, İ. (2025). Türkiye’de kentsel mekânın dönüşümü ve değişen toplumsal ilişkiler üzerindeki etkileri: Faruk filmi örneği. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 13(26), 92–110. https://doi.org/10.20304/humanitas.1696562
- Buck-Morss, S. (1989). The dialectics of seeing: Walter Benjamin and the Arcades Project. MIT Press.
- Dewey, J. (1934). Art as experience. Minton, Balch & Company.
- Eiland, H., & Jennings, M. W. (2014). Walter Benjamin: A critical life. The Belknap Press of Harvard University Press.
- Erdoğan, S., & Özdemir, B. (2025). Sosyal medya paylaşımının mekân tasarımına etkisi. Mekansal Çalışmalar Dergisi, 2(2), 187–197. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jos/article/1788055
- Koçak Turhanoğlu, F. A. (2024). Türkiye’nin kentleşme sürecinde (1923–2023) toplumsal mekânsal örgütlenme ve kentsel kolektif bellek. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 629–662. https://doi.org/10.18037/ausbd.1336716