Deleuze ve Guattari’de Öznenin Şizoanalitik Özgürlüğü ve Arkaplanı
Abstract
Deleuze ve Guattari öznenin özgürlüğünü, onun kendisi olarak, hiçbir temsil sistemine boyun eğmeden var olmasıyla açıklar. Çünkü temsil, kendisi dışında olan bir şeye ihtiyaç duymaktadır. Öznenin özgürlüğü için insan üzerinde hâkimiyet kuran rejimlere yönelik Marx’ın kapsamlı eleştirisi Deleuze ve Guattari için bir başlangıç oluşturur. Ancak Marx’ın Platon’dan beri devam eden kronolojik zaman anlayışı içinde diyalektiği benimsemiş olması da eleştirilmesi gereken durumdur. Bu bakış açısı aslen Deleuze’un felsefi yaklaşımında biçimlenmiştir. O, Platon’dan beri devam eden idealizme karşıt olarak fark kavramını bir kendilik olarak materyalist bir düşünce içinde tasarlar. Zira pozitif fark, onu düşünülebilir olmasını sağlayabilecek herhangi bir bağı dışlar. Öznenin varlığını da özgürce kendisinin oluşturması üzerine kurar. Oysa psikanaliz bu temsilci düşünceyi ailede ödipus kompleksi aracılıyla yeniden kurmuştur. Psikanalizdeki temsilci yaklaşım yerine şizofrenik süreç içindeki serbest çağrışımlar Deleuze ve Guattari için insan özgürlüğü için tercih edilmelidir.
Keywords
Deleuze ve Guattari,şizonanaliz,şizoanalitik toplumsallık,fark
References
- ALTHUSSER Louis, (2006), İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, Çev.: Alp Tümertekin, İstanbul, İthaki Yayınları.
- BUCHANAN Ian, (2014), Deleuze ve Guattari’nin Anti-Ödipus’u, Çev. Fahrettin Ege-Hakan Erdoğan, Ankara, Bilim ve Sosyalizm Yayınları.
- BOGUE Ronald, (2013), Deleuze ve Guattari, Çev.: İsmail Öğretir-Ali Utku, İstanbul, Otonom Yayıncılık.
- CHOAT Simon, (2014), Deleuze, Marx ve Felsefenin Politikleşmesi, Özgürleşme Makineleri ve Marx, Der: Dhruz Jain, Çev: Aslı İkizoğlu, İstanbul, Otonom Yayıncılık.
- DELEUZE Gilles, (2015), Anlamın Mantığı, Çev: Hakan Yücefer, İstanbul, Norgunk Yayıncılık.
- DELEUZE Gilles, (2014) Difference and Repetition, Trans: Paul Patton, London, Bloomsbury Academic.
- DELEUZE Gilles, GUATTARİ Félix, (2014a) Anti-Ödipus, Kapitalizm ve Şizofreni 1, Çev: Fahrettin Ege- Hakan Erdoğan-Mustafa Yiğitalp, Ankara, Bilim ve Sosyalizm Yayınları.
- DELEUZE Gilles, GUATTARİ Félix, (2014b) A Thousand Plateaus Capitalism and Schizophrenia, Trans: Brian Massumi, London, Bloomsbury Academic.
- DELEUZE Gilles PARNET Claire, (1990), Diyaloglar, Çev: Ali Akay, İstanbul, Bağlam Yayınları.
- FOUCAULT Michel, (2005), Özne ve İktidar, Çev.: Işık Ergüden- Osman Akınhay, İstanbul, Ayrıntı Yayınları.
