Türkiye'de Televizyon Yayıncılığının Küreselleşme Sürecinde Dönüşümü

Öz

Küreselleşme, iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte medya içeriklerinin, kültürel unsurların ve yayıncılık pratiklerinin ulusal sınırları aşarak dolaşıma girmesini hızlandırmıştır. Bu süreçte televizyon, hem küresel kültürel ürünlerin aktarılmasında hem de yerel kültürel değerlerin yeniden üretilmesinde önemli bir kitle iletişim aracı olarak öne çıkmıştır. Türkiye'de televizyon yayıncılığının tarihsel gelişimi de küresel medya dinamikleri, değişen izleyici beklentileri ve yayıncılık anlayışındaki dönüşümler çerçevesinde değerlendirilebilir. Bu çalışmanın amacı, küreselleşmenin Türkiye'deki televizyon yayıncılığı üzerindeki etkilerini kültürel aktarım, program içerikleri ve yayıncılık pratiklerindeki değişim ekseninde incelemektir. Bu doğrultuda küreselleşme ve medya ilişkisine yönelik kuramsal yaklaşımlardan ve televizyon yayıncılığının Türkiye'deki gelişimini ele alan akademik çalışmalardan yararlanılması planlanmaktadır. Çalışmada, küresel medya içeriklerinin yerel yayıncılık ortamındaki yansımalarının ve televizyonun kültürel dönüşüm sürecindeki rolünün değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın, küreselleşme ile televizyon yayıncılığı arasındaki ilişkinin Türkiye bağlamında anlaşılmasına ve televizyon içeriklerinin kültürel boyutlarının tartışılmasına katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeleri: Küreselleşme, Kültürel Küreselleşme, Kültürel dönüşüm, Küresel Medya İçerikleri, Türkiye'de Televizyon Yayıncılığı

Anahtar Kelimeler

• Küreselleşme
• Kültürel Küreselleşme
• Kültürel dönüşüm
• Küresel Medya İçerikleri
• Türkiye'de Televizyon Yayıncılığı

The Transformation of Television Broadcasting in Türkiye During the Process of Globalization

Öz

Globalization, coupled with advancements in communication technologies, has accelerated the circulation of media content, cultural elements, and broadcasting practices across national borders. In this process, television has emerged as a significant mass medium, serving both to transmit global cultural products and to reproduce local cultural values. The historical development of television broadcasting in Türkiye can likewise be examined within the framework of global media dynamics, shifting audience expectations, and transformations in broadcasting philosophies. The purpose of this study is to investigate the impact of globalization on television broadcasting in Türkiye, focusing on cultural transmission, program content, and changes in broadcasting practices. To this end, the study draws upon theoretical approaches concerning the relationship between globalization and media, as well as existing academic literature on the evolution of television broadcasting in Türkiye. It aims to assess how global media content is reflected within the local broadcasting landscape and to evaluate the role of television in the process of cultural transformation. This research is expected to contribute to a better understanding of the relationship between globalization and television broadcasting within the Turkish context, while also facilitating a discussion on the cultural dimensions of television content.

Kaynakça

1. Alankuş, S. & Yanardağoğlu, E. (2016). Shift or stasis| vacillation in Turkey’s popular global TV exports: Toward a more complex understanding of distribution. International Journal of Communication, 10, 3615-3634.
2. Avşar, Z. & Öngören, G. (2003). Radyo ve Televizyon Hukuku. Ankara: RTÜK Yayınları.
3. Aziz, A. (1999). Türkiye'de Televizyon Yayıncılığının 30 Yılı (1968–1998). Ankara: TRT Eğitim Dairesi Başkanlığı.
4. Baytar, O. (2011). Küreselleşme Dinamiklerinin Medya Sektörüne Etkileri. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 45-66.
5. Bielby, D. D. & Harrington, C. L. (2008). Global TV: Exporting Television and Culture in the World Market. New York: University Press.
6. Çam, Ç. & Gürkan, H. (2020). Türk Televizyon Kanallarında Yabancı Formatların Glokalizasyonu: Bir Saha Araştırması. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, 8(16), 87-121.
7. Çelenk, S. (2005). Televizyon, Temsil, Kültür: 90'lı Yıllarda Sosyo-kültürel İklim ve Televizyon İçerikleri. Ankara: Ütopya Yayınları. Günalp, C. (2007). Kamu Ve Özel Televizyon Yayıncılığında İzleyici Araştırmaları Ve Ratingin Rolü. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Gündel, N. (2018). Küresel Kültürün Türk Televizyonlarına Yansımaları: Yabancı Dizi Dramaların Yerel Uyarlamaları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(77), 205-230.
8. Hall, S. (2005). Kodlama / Kodaçımlama, Çev. Yiğit Yavuz. Medya ve İzleyici: Bitmeyen Tartışma, Ed. Şahinde Yavuz (ss. 86;7–97). Vadi Yayınları.

9. Havens, T. (2006). Global Television Marketplace. British Film Institute.
10. İlaslan, S. (2014). Türkiye’de Televizyon Yayıncılığının Kuruluşu Üzerine Temel Tartışmalar: Kalkınma, Eğitim ve Milli Güvenlik. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 69(3), 481-510.
11. Kaya, B. (2019). Türkiye’de Özel Televizyon Yayıncılığının Sosyokültürel Yapıya Etkileri. Sosyal Bilimler Dergisi (SOBIDER), 6(36), 253-266.
12. Kaya İlhan, Ç. (2022). Neoliberal Politikalar Çerçevesinde Türkiye'de Televizyon Yayıncılığının Tarihsel Sürecinin İncelenmesi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 6(1), 21-30.
13. Kejanlıoğlu, D. B. (2004). Türkiye'de Medyanın Dönüşümü. İstanbul: İmge Kitabevi Yayınları.
14. Ksiazek, T. B. & Webster, J. G. (2008). Cultural Proximity and Audience Behavior: The Role of Language İn Patterns of Polarization and Multicultural Fluency. Journal af Communication, 58(3), 485-503.
15. La Pastina, A. C. & Straubhaar, J. D. (2005). Multiple Proximities Between Television Genres And Audiences: The Schism Between Telenovelas’ Global Distribution And Local Consumption. Gazette: Leiden, Netherlands, 67(3), 271-288.
16. McLuhan, M. (2001). Medyayı Anlamak: İnsanın Uzantıları, Çev. Ünsal Oskay. Ankara: Ütopya Yayınevi.
17. Moran, A. (2009). Global Franchising, Local Customizing: The Cultural Economy of TV Program Formats. Continuum, 23(2), 115-125.
18. Moran, A. J. (2007). Localising Global Television. Media International Australia, 124(1), 145–155.
19. Moran, A. & Malbon, J. (2006). Understanding The Global TV Format. Intellect Books.
20. Mutlu, E. (2008). Televizyonu Anlamak. Ankara: Ayraç Yayınları.
21. Oren, T., & Shahaf, S. (2012). Introduction: Television formats—A Global Framework for TV Studies. Global Television Formats: Understanding Television Across Borders, Ed. T. Oren & S. Shahaf, pp. 1-28. Routledge.
22. Oskay, Ü. (2000). Kitle İletişiminin Kültürel İşlevleri. İstanbul: Der Yayınları.
23. Özçağlayan, M. (2000). Türkiye’de Televizyon Yayıncılığının Gelişimi. Selçuk İletişim, 1(2), 41-52.
24. Öztürkmen, A. (2018). “Turkish Content”: The Historical Rrise of the dizi genre. TV/Series, 13, 1-12.
25. Robertson, R. (1999). Küreselleşme: Toplum Kuramı ve Küresel Kültür, Çev. Ümit Hüsrev Yolsal. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
26. Sertbulut, Z. (2023). The Dizi İndustry's Geographic İmaginaries and Narratives of Global Success. International Communication Gazette, 85(3-4), 289-306.
27. Straubhaar, J. D. (2007). World Television: From Global to Local. SAGE Publications.
28. Sümer, B. & İlaslan, S. (2021). Televizyon Programlarının Uluslararası Dolaşımı Bağlamında Türkiye’de Yabancı Programlar Ve Ulusal Kültür Tartışmaları. Kültür ve İletişim, 24(1), 93-124.
29. Şimşek, A. & Özmen, S. (2020). Küreselleşmenin Üretim Pratikleri Açısından Türk Dramalarına Etkileri. Intermedia International E-Journal, 7(13), 411–428.
30. Uluç, G. (2003). Küreselleşen Medya: İktidar ve Mücadele Alanı. İstanbul: Anahtar Kitaplar Yayınevi.
31. Yeşil, B. (2015a). Transnationalization of Turkish dramas: Exploring the Convergence of Local and Global Market İmperatives. Global Media and Communication, 11(1), 43-60.
32. Yeşil, B. (2015b). Transnational Expansion of Turkish Television: Networks, Formats, and Flows. Global Media and Communication, 11(2), 175-191.
33. Yıldırım, S. & Esen, H. (2018). Reality TV Programları Bağlamında Türk Televizyon Kültürünün Dönüşümü. Kurgu Dergisi, 26(3), 48-501.
34. Zorlu, Y. (2012). 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun Üzerine Bir İnceleme. II. Uluslararası İletişim Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (ss. 740-758). Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi.