Review

HASHIMOTO TİROİDİTİ YÖNETİMİNDE GLUTENSİZ BESLENMENİN YERİ

Volume: 10 Number: 1 January 1, 2024
TR EN

HASHIMOTO TİROİDİTİ YÖNETİMİNDE GLUTENSİZ BESLENMENİN YERİ

Öz

Otoimmün tiroid hastalıkları, kadınlar ağırlıklı olmak üzere, nüfusun %2-5’ini etkilemektedir. Sırasıyla hipotiroidi ve hipertiroidiye yol açan, Hashimoto tiroiditi ve Graves hastalığı, en yaygın görülen otoimmün tiroid hastalıklarıdır. Hashimoto tiroiditi, foliküler hücrelerin lenfositik infiltrat ve fibrozis ile yer değiştirmesinden kaynaklanmaktadır ve tiroid antikorlarından özellikle tiroid peroksidaz antikorları, tiroglobulin antikorları ve azalmış tiroid bezi ekojenitesi ile karakterizedir. Tiroid parankimasının sürekli yıkımı, hipotiroidizme neden olur ve levotiroksin gibi sentetik tiroid hormonları kronik tedavide yaygın olarak kullanılır. Son yıllarda Hashimoto tiroiditinde gluten tüketiminden kaçınmak, popüler bir eğilim haline gelmiştir. Glutensiz diyetin ana ilkesi, içerisinde gluten bulunan buğday, arpa, çavdar, yulaf ve bunları içeren bütün yiyecek, içecek, ilaç ve besin takviyelerinin diyetten çıkarılmasıdır. Ancak glutensiz diyet aslında bir ince bağırsak enteropatisi olan çölyak hastalığı için mevcut bir tedavi şeklidir. Ayrıca gluten eliminasyonundan sonra hastalar, selenyum, iyot, magnezyum, çinko ve bakır eksikliği açısından risk altında olmaktadır. Bunun yanında glutensiz diyetler, sürdürülmesi zor ve pahalı diyetlerdir. Yapılan çalışmalarda glutensiz diyetin, Hashimoto tiroiditi gibi otoimmün tiroid hastalıklarının progresyonu ve potansiyel komplikasyonları açısından fayda sağlayabileceği bildirilmektedir. Hashimoto tiroiditi hastaları değerlendirilirken, mutlaka eşlik eden çölyak hastalığının varlığı da sorgulanmalıdır. Glutensiz diyetin Hashimoto tiroiditi hastalığının yönetiminde kullanılmasına dair yapılan çalışmalar yetersizdir ve glutensiz diyetin Hashimoto tiroiditi olan hastalara önerilmesi için yeterli kanıt bulunmamaktadır. Bu çalışmada, otoimmün tiroid hastalıklarından Hashimoto tiroiditinin yönetiminde glutensiz diyet uygulamaları ile ilgili yapılan çalışmaları derlemek, bilimsel açıdan değerlendirmek ve literatüre yeni bilgiler kazandırmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. 1. McLeod DS, Cooper DS. The incidence and prevalence of thyroid autoimmunity. Endocrine. 2012;42(2):252-65.
  2. 2. Ziegler A-G, Schmid S, Huber D, Hummel M, Bonifacio E. Early infant feeding and risk of developing type 1 diabetes–associated autoantibodies. Jama. 2003;290(13):1721-8.
  3. 3. Krysiak R, Szkróbka W, Okopień B. The effect of gluten-free diet on thyroid autoimmunity in drug-naïve women with Hashimoto’s thyroiditis: a pilot study. Experimental and Clinical Endocrinology & Diabetes. 2019;127(07):417-22.
  4. 4. Pobłocki J, Pańka T, Szczuko M, Telesiński A, Syrenicz A. Whether a Gluten-Free Diet Should Be Recommended in Chronic Autoimmune Thyroiditis or Not?—A 12-Month Follow-Up. Journal of Clinical Medicine. 2021;10(15):3240.
  5. 5. Hashimoto H. Zur Kenntniss der lymphomatösen Veränderung der Schilddrüse (Struma. Archiv für klinische Chirurgie. 1912;97:219.
  6. 6. Effraimidis G, Wiersinga WM. Autoimmune thyroid disease: old and new players. Eur J Endocrinol. 2014;170(6):R241-R52.
  7. 7. Brand OJ, Barrett JC, Simmonds MJ, Newby PR, McCabe CJ, Bruce CK, Kysela B, Carr-Smith JD, Brix T, Hunt PJ. Association of the thyroid stimulating hormone receptor gene (TSHR) with Graves’ disease. Human molecular genetics. 2009;18(9):1704-13.
  8. 8. Colobran R, Armengol MdP, Faner R, Gärtner M, Tykocinski L-O, Lucas A, Ruiz M, Juan M, Kyewski B, Pujol-Borrell R. Association of an SNP with intrathymic transcription of TSHR and Graves' disease: a role for defective thymic tolerance. Human molecular genetics. 2011;20(17):3415-23.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Review

Early Pub Date

January 15, 2024

Publication Date

January 1, 2024

Submission Date

August 19, 2022

Acceptance Date

July 30, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 1

Vancouver
1.Zeynep Kalaycı, Hülya Kamarlı Altun. HASHIMOTO TİROİDİTİ YÖNETİMİNDE GLUTENSİZ BESLENMENİN YERİ. Akd Med J. 2024 Jan. 1;10(1):181-7. doi:10.53394/akd.1164423