TR
EN
Besin Sinerjisi ve Sinerjik Besinlerin Sağlık Üzerine Etkileri
Öz
ÖZ
Besinler, yaşamın devamlılığı için gerekli enerjinin sağlamasında görevlidir. Besinlerin yapısında bulunan besin ögeleri ve aktif bileşenler, sağlık üzerinde olumlu etkiler göstermektedir. Bu bileşenlerin eksikliği veya yetersizliği durumunda insan sağlığı olumsuz yönde etkilenmektedir. Besleyici değerinin ötesinde, sağlık üzerinde faydalı etkileri olduğu bilinen besinler fonksiyonel besin olarak adlandırılmaktadır. Fonksiyonel besinler, hastalıkların önlenmesinde önemli bir rol oynamakla birlikte, gelecekte yapılacak araştırmalar için büyük bir öneme sahiptir. Sinerjik besinler, fonksiyonel besinler kapsamında değerlendirilen, biyolojik olarak birbiriyle etkileşimli ögeler içeren, sağlığı koruyucu ve hastalıkları önleyici özelliklere sahip besinlerdir. Besin sinerjisi üzerine yapılan çalışmalar, bir besinin bileşenlerine veya diyetin tamamına odaklanarak, bu bileşenlerin insan vücudundaki etkileşimlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Son yıllarda çeşitli besinlerin kombine edilmesi ve diyetlerin düzenlenmesiyle sinerjik etkinin oluşturulması ve bu yolla sağlığın korunması hedeflenmektedir. Besinler arasındaki sinerjik etki, besinlerdeki biyoaktif maddelerin etkinliğini değiştirerek sağlık açısından olumlu sonuçlara neden olmaktadır. Sinerjik etkileşimler; karotenoidler, C vitamini ve demir gibi besin bileşenlerinin emilimini değiştirebilmekte, antioksidan kapasiteyi artırmakta, kan lipit profilini iyileştirmekte ve besinlerdeki anti-kanserojen biyoaktif ögelerin etkinliğini artırabilmektedir. Bu yüzden bu derleme, beslenme çalışmalarındaki besin sinerjisi kavramını ve sinerjik besinlerin sağlık üzerine olumlu etkilerini incelemektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- 1. Kim DH, Kim JH, Kim DH, Jo JY, Byun S. Functional foods with antiviral activity. Food Sci Biotechnol 2022; 31(5):527-38.
- 2. Natarajan TD, Ramasamy JR, Palanisamy K. Nutraceutical potentials of synergic foods: a systematic review. Journal of Ethnic Foods 2019; 6(1):27.
- 3. Jacobs DR, Temple NJ. Food synergy: A paradigm shift in nutrition science. In: Temple N, Wilson T, Jacobs Jr D, eds. Nutritional Health. Nutrition and Health. Totowa, NJ: Humana Press 2012: 311-22.
- 4. Martirosyan D, Lampert T, Ekblad M. Classification and regulation of functional food proposed by the Functional Food Center. Functional Food Science 2022; 2(2):25-46.
- 5. Jacobs DR, Jr., Gross MD, Tapsell LC. Food synergy: an operational concept for understanding nutrition. Am J Clin Nutr 2009; 89(5):1543S-8S.
- 6. Fardet A, Rock E. From a Reductionist to a Holistic Approach in Preventive Nutrition to Define New and More Ethical Paradigms. Healthcare (Basel) 2015; 3(4):1054-63.
- 7. Bai YF, Yue ZL, Wang YN, Li YD, Li C, Liu XT, Shi RH, Huo NN, Li DD, Gao S, Han X. Synergistic effect of polysaccharides and flavonoids on lipid and gut microbiota in hyperlipidemic rats. Food & Function 2023; 14(2): 921-33.
- 8. Hoda M, Hemaiswarya S, Doble M. Phenolic Phytochemicals: Sources, Biosynthesis, Extraction, and Their Isolation. In: Role of Phenolic Phytochemicals in Diabetes Management. Singapore: Springer 2019: 13-44.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Sciences
Journal Section
Review
Early Pub Date
January 20, 2025
Publication Date
January 24, 2025
Submission Date
May 16, 2023
Acceptance Date
December 22, 2023
Published in Issue
Year 2025 Volume: 11 Number: 1