Research Article

Examination of Relationships Between Creative Thinking Dispositions, Psychological Flexibility and Self-Compassion Levels of Special Education Teacher Candidates

Volume: 7 Number: 2 September 30, 2025
TR EN

Özel Eğitim Öğretmen Adaylarının Yaratıcı Düşünme Eğilimleri ile Psikolojik Esneklik Ve Öz-Anlayış Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı özel eğitim öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme eğilimi ile psikolojik esneklik ve öz-anlayış düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırmanın yöntemi nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu özel eğitim bölümünde lisans öğrencisi olan 337 kız (%70,2) ve 143 (%29,8) erkek olmak üzere toplam 480 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak “Marmara Yaratıcı Düşünme Eğilimleri Ölçeği”, “Kabul ve Eylem Formu-II”, “Öz-Anlayış Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve pearson korelasyon katsayısı ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, özel eğitim öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme eğilimleri cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı (t478 =621, p>.05) ve özel eğitim öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme eğilimleri sınıf düzeyine göre anlamlı şekilde farklılaştığı sonucu elde edilmiştir (F3-476 =9,845, <05). Yapılan Tukey testi sonucuna göre 1. sınıf lisans öğrencilerinin puanları (x̄=100.28) 2. sınıf (x̄=93.83), 3.sınıf (x̄=91,50) ve 4. sınıf (x̄=95,24) öğrencilerin puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir. Özel eğitim öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme eğilimleri ile psikolojik esneklikleri arasında (r=.233, p<.01) pozitif yönde düşük düzeyde ve öz anlayış puanları ile (r=.465, p<.01) pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonucunda ise psikolojik esneklik ve öz anlayış puanlarının yaratıcı düşünme eğilimlerini anlamlı düzeyde yordadığı bulgusu elde edilmiştir. Bu araştırmada elde edilen bulgular, özel eğitim öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme eğilimlerini geliştirmek için psikolojik esneklik ve öz anlayış düzeylerinin artırılmasının önemli olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, özel eğitim alanında öğretmen yetiştirme süreçlerine katkı sağlayacak, adayların yaratıcı düşünme becerilerini destekleyecek eğitim programlarının tasarlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

TUBITAK-2209-A University Students Research Projects Support Program.

Project Number

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2023 yılı 2. dönem kapsamında 1919B012337120 numaralı başvuru destek almaya hak kazanmıştır.

Ethical Statement

This research was presented as an oral presentation at VII. International Teacher Education and Accreditation Congress organized by Bursa Uludağ University on 18-20 October 2024 and it was published as abstract paper in the congress abstract book.This research is supported within the scope of the 2023 2nd term TUBITAK-2209-A University Students Research Projects Support Program.

References

  1. Amabile, T. M. (1996). Creativity in context: Update to the social psychology of creativity. Westview Press.
  2. Atak, H. (2011). Sample selection. In Ö. Çokluk (Ed.), Research methods: Step by step for beginners (pp. 204–229). Edge Academy.
  3. Ayden, C., & İşgüzar, S. (2016). A study investigating the relationship between university students' creativity levels and their motivation. Fırat University Journal of Social Sciences, 26(2), 201–218.
  4. Baer, J., & Kaufman, J. C. (2008). Gender differences in creativity. Journal of Creative Behavior, 42(2), 75–105. https://doi.org/10.1002/j.2162-6057.2008.tb01289.x
  5. Ben-Itzhak, S., Bluvstein, I., & Maor, M. (2014). The Psychological Flexibility Questionnaire (PFQ): Development, Reliability and Validity. Webmed Central Psychology, 5(4), WMC004606.
  6. Biglan, A., Hayes, S. C., & Pistorello, J. (2012). Acceptance and commitment: Implications for prevention science. Prevention Science, 13(2), 139–145.
  7. Bond, F. W., Flaxman, P. E., & Bunce, D. (2011). The influence of psychological flexibility on work redesign: Mediated moderation of a work reorganization intervention. Journal of Applied Psychology, 96(5), 1005–1017.
  8. Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., ... & Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire–II: A revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior Therapy, 42(4), 676-688. https://doi.org/10.1016/j.beth.2011.03.007

Details

Primary Language

English

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 30, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

January 20, 2025

Acceptance Date

April 11, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 7 Number: 2

APA
Özenli, T., & Yakıcı, H. B. (2025). Examination of Relationships Between Creative Thinking Dispositions, Psychological Flexibility and Self-Compassion Levels of Special Education Teacher Candidates. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 133-146. https://doi.org/10.38151/akef.2025.154