Siyer İlmi ve Diğer İslamî İlimlerle İlişkisi
Öz
Siyer ilmi, odaklanmış olduğu konu yönüyle İslam tarihi ve hadis ilmine büyük oranda benzerlik gösterse de ele alınan konuların sınırları, diğer taraftan söz konusu ilimlerin doğuş ve teşekkül sürecinde izlemiş oldukları metot yönüyle farlılıklar bulunmaktadır. İlaveten ilk etapta farklı alanların konusu gibi gözükmekle birlikte siyerin esbâb-ı nüzûl ilmi ile de benzerlikleri bulunmaktadır.
Bu çalışmanın amacı; siyer ilminin tanımını yapmak, siyere konu yakınlığı olan söz konusu ilimlerle ilgili bilgi vererek bu ilimlerin sınırlarını çizmek ve en önemlisi de siyer ilminin bu ilimlere olan benzerliklerini ve farklı yönlerini ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bilmen, Ömer Nasûhi (v. 1391/1971). Hukûku İslâmiyye ve Istılâhâtı Fıkhiyye Kâmûsu, İstanbul: Bilmen Basım ve Yayınevi, t.y. el-Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu’fî (v. 256/870). Sahîhu’l-Buhâri, (thk. Muhammed Fuad Abdülbâkî, Muhyiddin Hatîb) 1. Baskı, Kâhire: Matbaatü’s-Selefiyye, 1980.Cerrahoğlu, İsmail. Tefsir Tarihi, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1988.Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammâd (v. 400/1009). es-Sıhâh tâcü’l-luga ve sıhahi’l-Arabiyye, (thk. Ahmed Abdülgafûr Attâr), Beyrût: Dârü’l-ilim, 1987.Cürcânî, Ebü’l-Hasan Seyyid Şerif Ali b. Muhammed b. Ali (v. 816/1413). et-Ta’rîfât, (thk. Muhammed Sıddîk el-Minşevî), Kâhire: Dâru’l-Fâzîle, t.y.Çağatay, Neşeti İslam Tarihi, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1993. Çetiner, Bedrettin. Fatiha’dan Nas’a esbab-ı nüzul, İstanbul: Çağrı Yayınları, 2002.Demirci, Muhsin. “Esbâb-ı nüzûl”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11: 360-362. Ankara: TDV Yayınları. 1995._____________ Kur’ân ve Yorum, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2006. Ebû Dâvud es-Sicistânî, Süleyman b. Eş’as b. İshâk el-Ezdî (v. 275/889). Sünenü Ebî Dâvud, İ‘dâd İzzet Ubeyd ed-De’as, 1. bs., Beyrût: Dâru İbn Hazm, 1997.Ebû Şehbe, Muhammed b. Muhammed. es-Siyeru’n-nebeviyye, Dımaşk: Dâru’l-Vâi, t.y.Fayda, Mustafa. “Siyer ve Megâzî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 37: 319-324. Ankara: TDV Yayınları, 2009._____________ “Tarih”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 40: 30-36. Ankara: TDV Yayınları, 2011.Hızlı, Mefâil. “Siyer”, Şâmil İslâm Ansiklopedisi, İstanbul: Şamil Yayınevi, 1992. Hizmetli,Sabri. İslam Tarihçiliği Üzerine, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1991 .İbn Hacer, Ebü’l-Fazl Şehâbeddîn Ahmed (v. 852/1449). Fethü’l-Bârî bi-şerhi Sahîhi’l-Buhârî, (thk. Muhammed Fuad Abdülbâkî) Muhibbüddin el-Hatîb, Beyrût: Dâru’l-Ma‘rife, t.y.İbn Haldûn, Ebû Zeyd Veliyyüddin Abdurrahmân b. Muhammed (v. 808/1406). Mukaddime, (Trc. Zâkir Kadirî Ugan) Ankara: Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı, 1988.İbn Hişâm, Ebû Muhammed Cemâleddin Abdülmelik (v. 213/828). es-Sîretü’n-nebeviyye, (thk. Mustafa es-Sakka, İbrâhim el-Ebyarî, Abdülhâfız Şelebî), Kâhire: Mustafa el-Bâbî el-Halebî, 1955.İbn İshâk, Ebû Abdullah Muhammed b. İshâk b. Yesar (v. 151/767). Sîretü İbn İshâk, (thk. Muhammed, Hamidullah), y.y., t.y.İbn Mâce, Ebû Abdullah Muhammed b. Yezid er-Rebei el-Kazvînî (v. 273/887). Sünenü İbn Mâce, (thk. Şuayb Arnavud vd.) 1. Baskı, Dımaşk: Müessestü’r-Risâle, 2009.İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî (v. 711/1311). Lisânü’l-Arab, (thk. Abdullah Ale’l Kebîr, Muhammed Ahmed Hasebullah, Hâşim Muhammed Şâzelî), Kâhire: Dâru’l-Maârif, t.y.,Levi Della Vida, Giorgio. “Sîre”, İA., Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 1966. Müslim b. el-Haccâc, Ebü’l-Hüseyin el-Kuşeyrî en-Nîsâburî (v. 261/875). Sahîhu Müslim, (neşr., Ebû Kuteybe Nazar Muhammed el-Faryâbî) Riyâd: Darü’t-Taybe, 2005.Öz, Şaban İlk Siyer Kaynakları ve Müellifleri, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2006.Özaydın, Abdülkerîm. “Hâlid b. Adullah el-Kasrî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15: 281-282. Ankara: TDV Yayınları, 1997.es-Salih, Subhi. Mebahis fî ulumi’l-Kur'ân, 5. Baskı, Beyrut: Dârü’l-İlm li’l-Melayin, 2005. Râgıb el-İsfahânî, Ebü’l-Kâsım Hüseyin b. Muhammed b. Mufaddal (v. 502/1108). Müfredâtü elfâzi’l-Kur’ân, (thk. Muhammed Seyyid Keylânî), Beyrût: Dâru’l-Ma‘rife, t.y.Sehâvî, Ebü’l-Hayr Şemsüddîn Muhammed b. Abdirrahmân b. Muhammed (v. 902/1497). (thk. Abdülkerîm b. Abdullah b. Abdurrahmân Huzayr, Muhammed b. Abdullah b. Füheyd Âli Füheyd) Fethü’l-mugîs bi-şerhi Elfiyyeti’l-hadis li’l-Irâki, 1. Baskı, Riyâd: Mektebetü Dâru’l-Minhâc, 2005.Serahsî, Ebû Bekr Şemsüleimme Muhammed b. Ahmed b. Sehl (v. 483/1090). el-Mebsût, Beyrût: Dâru’l-Ma‘rife, t.y. Suyûtî, Ebü’l-Fazl Celâleddin Abdurrahmân b. Ebî Bekr (v. 911/1505). el-İtkân fi ulûmi’l-Kur’ân, (thk. Merkezü’d-Dirâsâti’l-Kur’âniyye) Medine: Mücemmaü’l-Melik Fehd li-Tıbâati’l-Mushafi’ş-Şerif, t.y.Süheylî, Ebü’l-Kâsım Abdurrahmân b. Abdullah b. Ahmed (v. 581/1185). er-Ravzü’l-ünüf fî şerhi’s-sîreti’n-nebeviyye li-İbn Hişâm, Beyrût: İhyâu’t-Türâsi’l-Arabî, 1991. Şeşen, Ramazan Müslümanlarda Tarih-Coğrafya Yazıcılığı, İstanbul: İslâm Tarih, Sanat ve Kültürünü Araştırma Vakfı, 1998.eş-Şeybânî, Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed (v. 241/855). Müsnedü el-İmâm Ahmed b. Hanbel, (thk. Şuayb el-Arnaut, Muhammed Naîm el-Araksûsî, İbrâhim ez-Zeybek, Adil Mürşid) 2. Baskı, Beyrût: Müessesetü’r-Risâle, 2000. Şulul, Kasım. “Siyer Yazıcılığında Kronoloji Meselesi”, Sîret Sempozyumu I: Türkiye’de Sîret Yazıcılığı, Ankara: 2010.el-Vâkıdî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ömer b. Vâkıd el-Eslemî (v. 207/823). el-Megâzî, (thk. Marsden Jones) 3. Baskı, Beyrût: Âlemü’l-Kütüb, 1984.Yaman, Ahmet “Siyer”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 37: 316-319. Ankara: TDV Yayınları, 2009.Yiğit, İsmail “Kur’ân ve Sîretü’n-Nebî” Kur’ân ve Tefsîr Araştırmaları-II, İstanbul: Ensar Yayınları, 2001. Zapsu, Abdürrahimi Büyük İslam Tarihi, İstanbul: Sebil Yayınları, 1976.Zebîdî, Ebü’l-Feyz Murtaza Muhammed b. Muhammed (v. 1205/1791), Tâcü’l-arûs min Cevâhiri’l-Kâmûs (thk. Mustafa Hicâzî), Kuveyt: Vizâretü’l-İ‘lâm, 1973.Zerkani, Muhammed Abdülazim. Menahilü’l-irfan fî ulumi’l-Kur’ân, 3. Baskı, Kahire: Dâru İhyai’l-Kütübi’l-Arabiyye, t.y. Zeyveli, Hikmet. Kur’ân ve Sünnet Üzerine, Ankara: Bilgi Vakfı, 1996.