KENDİNİ AYARLAMASI YÜKSEK VE DÜŞÜK BİREYLER ARASINDAKİ TEMEL FARKLILIKLAR: GENEL BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Bireyin kendi davranışlarını ve etkileşimde olduğu diğer bireylerin davranışlarını etkin bir şekilde izlemesini, içerisinde bulunduğu durumun gereklerini okumasını ve buradan edindiği bilgileri işleyerek kendi davranışlarını kontrol etmek için kullanacağı ipuçlarına dönüştürmesini ifade eden kendini ayarlamaya, sosyal hayatın işleyişine dair yapılacak çözümlemelerde fonksiyonel bir rol yüklemek mümkündür. Bu doğrultuda bu çalışma kendini ayarlamayı sosyal davranışın anlaşılmasında kullanılabilecek etkili bir ajan olarak değerlendirmektedir. Sosyal varlık olmaklığı dolayısıyla her insanın kendini ayarlama stratejilerinden yararlandığı iddia edilebilir. Ancak bu stratejilere başvurma sıklıkları açısından bireyler arasında farklılıklar olduğu görülmüş ve bu sebeple kendini ayarlaması yüksek ve düşük birey sınıflandırması yapılmıştır. Bu sınıflandırma, kendini ayarlaması yüksek ve düşük bireyler arasında davranışsal yönelimler noktasında farklılıklar söz konusu olduğuna işaret etmektedir. Kendini ayarlama noktasındaki bireyler arası farkları konu edinen bu çalışma, söz konusu farklılıkları sistematik bir şekilde ele almakta ve çeşitli değişkenlerin kendini ayarlama ile ilişkilerini analiz etmeyi hedeflemektedir. Buradan hareketle çalışmanın kendini ayarlamanın temel bir kişilik özelliği olarak tanımlanmasının imkanına dair yürütülen tartışmalara bir cevap sunma beklentisi taşıdığı ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Argyle, Michael - Kendon, Adam. “The Experimental Analysis of Social Performance”. Advances in Experimental Social Psychology 3 (1967), 55-98.
- Bacanlı, Hasan. Kendini Ayarlama Becerisinin Çeşitli Değişkenlerle İlişkisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1990.
- Bateson, Melissa vd. “Cues of Being Watched Enhance Cooperation in A Real-World Setting”. Biology Letters 2 (2006), 412-414.
- Bem, Daryl J. - Allen, Andrea. “On Predicting Some of the People Some of the Time: The Search for Cross-Situational Consistencies in Behavior”. Psychological Review 81/6, 506-520.
- Brannon, Laura A. – Pilling, Valerie K. “Personality and Social Behavior”. Encyclopedia of Social Psychology. Ed. Roy F. Baumeister - Kathleen D. Vohs. 2/655-659. California: SAGE Publications, 2007.
- Cheng, Clara Michelle - Chartrand, Tanya L. “Self-Monitoring Without Awareness: Using Mimicry as a Nonconscious Affiliation Strategy”. Journal of Personality and Social Psychology 85/6 (2003), 1170-1179.
- Day, David V. - Schleicher, Deidra J. “Self-Monitoring at Work: A Motive-Based Perspective”. Journal of Personality 74/3 (2006), 685-713.
- Estow, Sarah vd. “Self-Monitoring and Mimicry of Positive and Negative Social Behaviors”. Journal of Research in Personality 41 (2007), 425-433.
- Festinger, Leon. “Behavioral Support For Opinion Change”. Public Opinion Quarterly 28/3 (1964), 404-417.
- Flynn, Francis J. vd. “Helping One’s Way to the Top: Self-Monitors Achieve Status by Helping Others and Knowing Who Helps Whom”. Journal of Personality and Social Psychology 91/6 (2006), 1123-1137.