Research Article

Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus

Volume: 52 Number: 2 December 31, 2022
TR AR EN

Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus

Abstract

Ortaçağın skolâstik düşünce ve dini baskısından kurtulma sancılarını yaşayan Avrupa, XV. Yüzyıldan itibaren üç yeni düşünce akımı ile karşı karşıya gelmiştir. Bunlar, sırasıyla, Rönesans-Reform ve Hümanizmdir. Rönesans’ın merkezi olan Floransa’nın üzerinde bugüne kadar çok durulmamıştır. Hâlbuki Rönesans’ın ateşleme fitili önce, Floransa’da yanmaya başlamıştır. Bu ateşlemenin gerçek sahipleri, Cosme De Medicis (+ 1464) ile Lorent Medicis (+ 1492) olmuştur. Medicis ailesi, Eflatuncu felsefenin hayranları olarak, Pléthon’a (+ 1450) destek vermişler ve Pléthon, onların sarayında, Eflatuncu bir akademi kurmuştur. Bu akademide, Marcile Ficin (+ 1499) çok önemli bir yer işgal etmektedir. Ficin, Ploton’dan ve Plotin’den seçilen Yunanca metinleri, Latinceye çeviriyordu. İşte bu akademinin yayımladığı HERMETİK METİNLER, o dönemin Avrupa’sında en eski vahiyler olarak kabul edilerek, Batı aydınlarının düşüncesinde âdeta yeni ufuklar açmıştır. Corpus Hermeticum adı verilen bu metinlerin, Hz. Musa’dan da önceki bir vahiyi temsil ettiğine iyice inanılmıştı. Bu durum, XV. Yüzyıl Avrupa’sının içinde bulunduğu yeni bir durumdu. Bu dönemin aydınları, Platon’a, Mısır ve İran dinlerinin sırlarına dayanan en eski bir vahye duydukları özlemle birlikte, ortaçağ Hıristiyan ilâhiyatının da mirası olan derin bir tatminsizliği de açıklıyordu. Böylece, iki asra yakın bir zaman, HERMETİSME, inançlı olduğu kadar, inançsız, gizli ateist olan birçok ilâhiyatçı ve filozofu etkilemiştir. En eski bir vahiy olarak kabul edilen, Corpus Hermeticum, Yunan bilgin, İsaac Casaubon (+1514)nun, filolojik temellere dayanarak, çok eski bir vahiy değil, çağımızdan iki veya üç asır öncesine kadar bile gitmeyen Helenistik Hıristiyan Senkretizmini yansıtan bir metin olduğunu ispat edince, Avrupalı aydınlar, şaşkına dönmüşlerdi.

Keywords

References

  1. Aydın, Mehmet. “Luther’in Doksan Beş Maddelik Tezine Hermenötik Bir Yaklaşım”. Türk-İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi 14/27 (2019), 9-22.
  2. Baudrillart, Alfred. L’Eglise Cath la Renaisseance, le Protestantisme. Paris: Librairie Bloud, 1908.
  3. Bremond, Henri. “L’Humanisme dévot”. Histoire Littéraire du sentiment religieux en France, depuis la fin des guerres de religion jusqu’a nos jours 1 (2018).
  4. Cayré, Fulbert. Précis de Patrologie. Paris: Desclee, 1930.
  5. Champomier, J. “Naissance de l’humanisme chrétien (Saint Justin, Origène, Clément d’Alexandrie)”. Bulletin de l’Association Guillaume Budé Année 3 (1947), 58-95.
  6. Domenach, Jean-Marie. “Erasmus”. Encyclopaedia Universalis. ed. Encyclopaedia Universalis. Paris, 1982.
  7. Dvornik, Francis. Konsiller Tarihi. çev. Mehmet Aydın. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2019.
  8. Eliade, Mircea. Dinin Anlamı ve Sosyal Fonksiyonu. çev. Mehmet Aydın. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2015.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religion, Society and Culture Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

November 11, 2022

Acceptance Date

December 19, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 52 Number: 2

APA
Aydın, M. (2022). Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus. Akif, 52(2), 1-15. https://doi.org/10.51121/akif.2022.19
AMA
1.Aydın M. Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus. Akif. 2022;52(2):1-15. doi:10.51121/akif.2022.19
Chicago
Aydın, Mehmet. 2022. “Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı Ve Erasmus”. Akif 52 (2): 1-15. https://doi.org/10.51121/akif.2022.19.
EndNote
Aydın M (December 1, 2022) Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus. Akif 52 2 1–15.
IEEE
[1]M. Aydın, “Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus”, Akif, vol. 52, no. 2, pp. 1–15, Dec. 2022, doi: 10.51121/akif.2022.19.
ISNAD
Aydın, Mehmet. “Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı Ve Erasmus”. Akif 52/2 (December 1, 2022): 1-15. https://doi.org/10.51121/akif.2022.19.
JAMA
1.Aydın M. Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus. Akif. 2022;52:1–15.
MLA
Aydın, Mehmet. “Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı Ve Erasmus”. Akif, vol. 52, no. 2, Dec. 2022, pp. 1-15, doi:10.51121/akif.2022.19.
Vancouver
1.Mehmet Aydın. Avrupa’da Hümanizmin Arka Plânı ve Erasmus. Akif. 2022 Dec. 1;52(2):1-15. doi:10.51121/akif.2022.19