Muhsin er-Ramlî’nin Hadâiku’r-Reîs İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi

Öz

İnsanoğlu duygularını anlatmak ve yaşadıklarını dile getirmek gibi nedenlerle çeşitli sanatlara başvurmuştur. Bu sanatlar arasında edebî bir tür olarak temayüz eden roman sanatı da son beş asırdır tüm toplumlarda varlığını sürdürmektedir. Tarihî, toplumsal ve romantik gibi çeşitli türleri bulunan roman sanatını kullananlar arasında Muhsin er-Ramlî de bulunmaktadır. Muhsin er-Ramlî, Irak halkının yaşadığı zulmü, edebiyat arenasına taşıyan bir yazardır. Kaleme aldığı Hadâiku’r-Reîs isimli romanı el-Câizetu’l-Âlemiyyetu li’r-Rivâyeti’l-Arabiyye isimli kuruluş tarafından 2023 yılı uzun listesine seçilmiştir. Yirmi sekiz bölüm ve 271 sayfadan oluşan romandaki olaylar, Irak’ın ücra bir köyünde başlamakta, ardından Bağdat’ta devam etmekte ve yine aynı köyde son bulmaktadır. Eserde eleştirel üslup çokça kullanılmaktadır. Saddam Hüseyin döneminde ülkenin İran’la savaşa girmesi, Kuveyt’i işgal etmesi ve ardından Amerikan güçleri tarafından işgale uğraması sonucu halkın düştüğü durum gözler önüne serilmekte ve rejimin halktan kopukluğunun yanında halka zulmettiği açıkça anlatılmaktadır. Bu nedenle roman, özellikle Saddam dönemi Irak halkının yaşadıklarını anlamak açısından önemlidir. Bu bağlamda Hadâiku’r-Reîs isimli eser, roman sanatının kurallarına ne derece uygun olduğunu tespit etmek için teknik, ele aldığı konuları belirlemek için tematik olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Arap Dili ve Belagatı
• Roman
• Musin er-Ramlî
• Hadâiku’r-Reîs
• Irak

The Technical and Thematic Analysis of Novel Called The President's Gardens by Muhsin al-Ramli

Abstract

Human beings have resorted to various arts for reasons such as expressing their feelings and expressing their experiences. The art of the novel, which stands out as a literary genre among the arts, has continued its existence in all societies for the last five centuries. Muhsin er-Ramli is among those who use the art of the novel, which has various genres such as historical, social and romantic. Muhsin er-Ramli is a writer who brings the oppression of the Iraqi people to the literary arena. His novel, The President's Gardens, was selected for the 2023 long list by the organization called The International Prize for Arabic Fiction (IPAF). The events in the novel, which consists of 28 chapters and 271 pages, begin in a remote village in Iraq, then continue in Baghdad and end in the village again. The work applies mostly to critical style. It reveals the situation of the people as a result of the country going to war with Iran during the Saddam Hussein era, occupying Kuwait and then being occupied by American forces and it is clearly stated that the regime is not only disconnected from the people, but also oppresses them. For this reason, the novel is important for understanding the experiences of the Iraqi people, especially during the Saddam era. The work named The President's Gardens will be examined technically to determine how well it complies with the rules of the art of the novel, and thematically to determine the subjects it deals with.

Keywords

• Arabic Language and Rhetoric
• Novel
• The President
• Muhsin al-Ramli
• Iraq

References

1. Aktaş, Şerif. Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları, 2. Basım, 1991.
2. Aljazeera. “محطات في حياة الأديب العراقي محسن الرملي.. الحياة والبرزخ والجنة" (26 Aralık 2023). https://www.aljazeera.net/culture/2022/12/16/%D9%85%D8%AD%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D9%8A%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86
3. Alzayd, Ali Khalaf Marzoog. “Dirâsetu’ş-şahsiyyeti ve’l-mekân ve’z-zemân fî rivâyeti Hadâiku’r-Reîs”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 23 (28 Nisan 2022), 15-38. https://doi.org/10.29029/busbed.1028303 Çetin, Nurullah. Roman Çözümleme Yöntemi. Ankara: Öncü Basımevi, 2003.
4. Eminoğlu, Ali. “Muhammed Hasan Alvân’ın ‘Mevtun Sağîrun’ (Küçük Bir Ölüm) Adlı Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 46/46 (2018), 141-162.
5. Forster, Edward Morgan. Roman Sanatı. çev. Ünal Aytür. İstanbul: Adam Yayınları, 3. Basım, 2001.
6. Gürbüz, Özcan. “Düşünce ile Tema ve Konu”. Kurgu Dergisi 18 (2001), 101-108.
7. Harmancı, Hasan. Abdurrahman Munîf’in el-Eşcâr ve İğtiyâlu Merzûk Adlı Eserinin Teknik ve Tematik Yönden İncelenmesi. Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2013.
8. IPFAF International Prize for Arabic Fiction, “محسن الرملي”, (Erişim 10 Ekim 2023). https://www.arabicfiction.org/ar/node/1456

9. Kaplan, Mehmet. Hikâye Tahlilleri. İstanbul: Dergâh Yayınları, 9. Basım, 2003.
10. Küçüksarı, Mücahit. “Tevfîk Yûsuf el-Avvâd’ın ‘Er-Rağîf’ Adlı Romanında Türk İmajı”. Mütefekkir 3/6 (Aralık 2016), 307-327.
11. Mohamed, Ali İbrahim - Tamimi, A. Salman Oreibi al-. “et-Tecrîbu fi’l-muncizi’r-rivâiyyi liMuhsin er-Ramlî’ ’alâ musteve’l-luğati ve’s-samt”. Journal of Babylon Center for Humanities Studies 10/1 (2020), 149-174.
12. Pekparlatır, Selçuk. “‘Sudanlı Yazar et-Tayyib Sâlih’in Hafnetu Temr Adlı Kısa Öyküsünün Teknik ve Tematik İncelemesi’”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 20/2 (2020), 547-568. https://doi.org/10.33420/marife.770590 Ramlî, Muhsin er-. Hadâiku’r-Reîs. Abu Dabi: Dâru Sekâfe li’n-Neşri ve’t-Tevzî’, 3. Basım, 2012.
13. Stevick, Philip. Roman Teorisi. çev. Sevim Kantarcıoğlu. Ankara: Gazi Üniversitesi Basın-Yayın Yüksekokulu Matbaası, 1988.
14. Tekin, Mehmet. Roman Sanatı 1 Romanın Unsurları. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 11. Basım, 2012.
15. Tepebaşılı, Fatih. Roman İncelemesi. Konya: Çizgi Kitabevi, 2. Basım, 2019.
16. Tobias, Ronald B. Roman Yazma Sanatı. çev. Mehmet Harmancı. İstanbul: Say Yayınları, 1996.
17. Yektîn, Saîd. Kazâye’r-rivâyeti’l-Arabiyyeti’l-cedîde el-vucûd ve’l-hudûd. Beyrut: ed-Dâru’l-Arabiyye li’l-Ulûm Nâşirûn, 2012.
18. Yıldız, Ahmet. “Celâl Berces’in ‘Defâtiru’l-Verrâk’ İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 22/1 (2022), 491-516. https://doi.org/10.33420/marife.1090634
19. Yıldız, Ahmet. “Murîd el-Berğûsî’nin Raeytu Râmallah İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 25/1 (Haziran 2021), 23-47. https://doi.org/10.18505/cuid.851785
20. https://www.aljazeera.net/culture/2022/12/16/%D9%85%D8%AD%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A-%D8%AD%D9%8A%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86