Vladimir Propp'un Masal Anlatısı Perspektifinden “Interstellar” Filminin İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmada, günümüz dünya sinemasını domine eder konumda bulunan Hollywood
film endüstrisinin, 2014 yılında neredeyse tüm dünyada gösterime soktuğu ve
üzerine yoğun ‘bilimsel’ ve popüler tartışmaların yapıldığı “Interstellar”, Türkçe adıyla
“Yıldızlarası”, filminin çağdaş bir masal olup olmadığı tartışılmaktadır. Makalede söz
konusu film, Rus biçimci ve halk bilimci Vladimir Propp’un ‘masal anlatısı’ konusunda
geliştirdiği yöntem temel alınarak incelenmiş, ‘Interstellar’ın çağdaş bir bilim-kurgu
masalı olduğu tezi işlenmiştir. Yapısalcılık perspektifinden yapılan incelemede,
V. Propp’un masal anlatısındaki 31 maddelik ‘işlevselci’ sıralaması tek tek filme
uyarlanmıştır. Makale, filmin bu yönlü bir çözümlemesinden hareketle kurmaca
anlatının, yüzlerce yıllık geçmişinden, mitolojiden masala, antik dramadan tiyatroya
ve destandan romana kadar, çağdaş anlatı biçimlerinden sinemanın da beslendiği
kaynağın müşterekliğine dikkat çekmektedir.
Keywords
V.Propp,Interstellar filmi,yapısalcılık,peri masalı,bilim-kurgu
References
- Barthes, Roland (2012). Göstergebilimsel Serüven. Çev., Mehmet Rifat&Sema Rifat. İstanbul: Yapı Kredi.
- Berger, Arthur Asa (2014). Kültür Eleştirisi: Kültürel Kavramlara Giriş. Çev.,Özgür Emir. İstanbul: Pinhan.
- Bloom, Paul (2012). Hazzın Bilimi, Sevdiğimiz Şeyleri Neden Severiz. Çev.,Ahmet Birsen. İstanbul: Alfa.
- Eco, Umberto (1995). Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti. Çev., Kemal Aktay. İstanbul: Can.
- Erkman Akerson, Fatma (2005). Göstergebilime Giriş. İstanbul: Multilingual.
- Fiske, John (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş. Çev., Süleyman İrvan. Ankara: Bilim ve Sanat
- Parsa, Alev (2012). Sinema Göstergebiliminde Yapısal Çözümleme: Sinemasal Anlatı Sunumu ve Kodlar. Görsel Metin Çözümleme: İletişim Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri içinde (11-33). Özlem Güllüoğlu (der.) Ankara: Ütopya.
- Postman, Neil (2004). Televizyon Öldüren Eğlence, Gösteri Çağında Kamusal Söylem. Çev., Osman Akınhay. İstanbul: Ayrıntı.
- Propp, Jakovlevitch Vladimir (1987). Masalların Yapısı ve İncelenmesi. Çev., Hüseyin Gümüş. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Propp, Jakovlevitch Vladimir(1995). “Olağanüstü Masalların Dönüşümleri” Yazın Kuramı, Rus Biçimcilerin Metinleri. Tzvetan Todorov (der.) içinde. Çev.Mehmet Rifat & Sema Rifat. İstanbul: Yapı Kredi.