Harf Değişikliği ve Basının Yeni Harflere Geçerken Takındığı Tutum

Number: 19 June 1, 2013
Hanifi Kurt
EN TR

Harf Değişikliği ve Basının Yeni Harflere Geçerken Takındığı Tutum

Öz

Cumhuriyet’in tahayyül ettiği toplum modeline ulaşmak için attığı adımların en önemlilerinden birisinin harf değişikliği olduğu söylenebilir. Arap harflerinden Latin harflerine geçiş, Cumhuriyet için sıradan bir yazım, imla veya alfabe değişikliğinden öte bir medeniyet veya paradigma değişikliği anlamına gelmiştir. Doğu uygarlığından Batı uygarlığına geçiş iradesinin kesin bir ifadesi olarak görülen alfabe değişikliği, aynı zamanda genç Cumhuriyet’in yakın geçmişinden (Osmanlı’dan) uzaklaşmanın, bu geçmişle bağlarını koparmanın ifadesi olarak da algılanmıştır. Bu algının yerleşik hale gelmesinde dönemin ana akım veya popüler medyası olarak görülen gazetelerin önemli katkısı olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, 3 Kasım 1928 tarihinde çıkartılan harf değişikliği kanunuyla, yeni harflerle yayın yapmaları zorunlu hale getirilen dönemin gazetelerinin, kendilerini derinden etkileyecek olan harf değişikliğine yönelik yayın politikaları analiz edilmeye çalışılmıştır

Anahtar Kelimeler

Cumhuriyet,Harf değişikliği,Türk Alfabesi,Basın

References

  1. Alpay, Meral (1976). Harf Devriminin Kütüphanelerde Yansıması. İstanbul: İ.Ü. Edebiyat Fakültesi.
  2. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri I-III (1989). Ankara: Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü.
  3. Cumhuriyet Ansiklopedisi: 1923-1940. (2003). Cilt: 1. 4. Basım. Yayın Kurulu: Hasan Ersel, Ahmet Kuyaş, Ahmet Oktay, Mete Tuncay, İstanbul: Yapı Kredi. Cumhuriyet Gazetesi (1928). İstanbul.
  4. Ertem, Rekin (1991). Elifbe’den Alfabe’ye. İstanbul: Dergah. Gürkan, Nilgün (1998). Türkiye’de Demokrasiye Geçişte Basın (1945-1950). İstanbul: İletişim.
  5. Hakimiyeti Milliye Gazetesi (1928). Ankara. İkdam Gazetesi (1928). İstanbul.
  6. İsmet Paşa’nın Siyasi ve İçtimaî Nutukları: 1920-1933 (1933). Ankara: Başvekâlet Matbaası.
  7. Katoğlu, Murat (2000). “Cumhuriyet Türkiyesi’nde Eğitim, Kültür, Sanat.” Türkiye Tarihi: Çağdaş Türkiye: 1908- 1980. Cilt: 4. Sina Akşin (Yayın Yönetmeni) içinde. İstanbul: Cem. Koryürek, Cüneyt E. (Tarihsiz). Harf İnkılabı 70. Yıl. Arçelik.
  8. Levend, Agah Sırrı Levend (1972). Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri. 3. Basım, Ankara: Türk Dil Kurumu.
  9. Mesut, Zeki (9 Kânunuevvel 1928). “Harf İnkılâbı ve İdare Nizamı” Milliyet Gazetesi. İstanbul. Milliyet Gazetesi (1928). İstanbul.
  10. Nadi, Yunus (1 Kânunuevvel 1928). “Türk Matbuat hayatında tarihi bir gün: 1 Kanunuevvel 1928” Cumhuriyet Gazetesi. İstanbul.
APA
Kurt, H. (2013). Harf Değişikliği ve Basının Yeni Harflere Geçerken Takındığı Tutum. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 19, 106-126. https://izlik.org/JA74BX33LF