Gözetlenen ve Gözetleyen Bir Toplumda, Beden ve Mahremiyet İlişkisi: Facebook Örneği
Öz
Günümüzde sosyal medya, ağ toplumunun yükselişine bağlı olarak çeşitli araştırmacılar tarafından, demokrasiye yapacağı katkılar çerçevesinde olumlu bir açıdan ele alınmaktadır. Ancak diğer taraftan sosyal medyanın pratikte kullanım biçimleri incelendiğinde; gözetim merkezli ve birey mahremiyetini ihlal edici özelliği ön plana çıkmaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında sosyal medyanın, Foucault’nun formülasyonuna uygun olarak bir “gözetim toplumu” yaratılmasının baş aktörüne dönüştüğü söylenebilir. Bu çalışmada, Facebook toplumsal paylaşım sitesi, mahrem alanın, kimliklerin ve bedenin kamusallaştığı, denetimin/gözetimin gözetlenen tarafından meşru kılındığı; internet öznesinin aynı anda röntgenci, teşhirci ve muhbir olmayı başarabildiği, sözde serbest zamanın özgürce kullanılabildiği bir alan olarak değerlendirilebilir
Anahtar Kelimeler
Gözetim Toplumu,Kimlik,Beden,Mahremiyet,Serbest Zaman,Facebook
References
- Adorno, Theodor W. (2005). Minima Moralia Sakatlanmış Yaşamdan Yansımalar. Orhan Koçak (çev.). İstanbul: Metis.
- Akçay, Habibe (2011). “Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Bağlamında Sosyal Medya Kullanımı: Gümüşhane Üniversitesi Üzerine Bir Araştırma.” İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi Güz (33): 137-161.
- Aydoğan, Filiz (2000). Medya ve Serbest Zaman. İstanbul: Om İletişim. Aytaç, Ömer (2006). “Tüketimcilik ve Metalaşma Kıskacında Boş Zaman.” Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (11): 27-53.
- Bağlı, Mazhar (2011). Modern Bilinç ve Mahremiyet. İstanbul: Yarın.
- Bailey, Cameron (2001). “Virtual Skin: Articulating Race in Cyberspace.” Reading Digital Culture. David Trend (der.) içinde. Oxford: Blackwell: 335-336.
- Bauman, Zygmunt (1999). Küreselleşme Toplumsal Sonuçlar. Abdullah Yılmaz (çev.). İstanbul: Ayrıntı.
- Beceni, Yasin ve Uçkan, Özgür (2002). “Bilişim-İletişim Teknolojileri ve Ceza Hukuku.” Türkiye Bilişim Şurası Hukuk Çalışma Raporu. Ankara: T.C. Başbakanlık.
- Bentham, Jeremy (2008). “Mektup II: Hapishane Gözetim-Evi İçin Bir Plan”, Panoptikon: Gözün İktidarı. Barış Çoban ve Zeynep Özarslan (çev. ve der.) içinde. İstanbul: Su:14-16.
- Binark, Mutlu (2005). “İnternet’i ve/ya Bilgisayar Dolayımlı İletim Ortamını İncelemek İsteyen Bir Araştırmacının Soruları ve Sorunları”, İnternet, Toplum, Kültür. Mutlu Binark ve Barış Kılıçbay (der.) içinde. Ankara: Epos: 177-190.
- Castells, Manuel (2005). Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür Ağ Toplumunun Yükselişi. Ebru Kılıç (çev.). İstanbul: Bilgi Üniversitesi.