Yeni Türk Dizilerinde İdeolojik Söylem olarak Tasavvuf Hikaye Anlatıları: Vuslat Dizisi Örneği

Discourse has been one of the main subjects in the studies conducted on the contents of the products that affect the society in the communicative phenomenon. Propaganda messages, on the other hand, are the main subject of the field of political communication,

but they are frequently found in studies on cinema and television products. In this study, propaganda is made through series based on conceptualization of discourse, critical discourse and ideological discourse. In the study, value analysis in the propaganda

messages of Joyeux, Cave, Durandin and Feertchack, (1979) was adapted according to the sample of the study. The first part of the study has two stages. Firstly all episodes of 1st season of Vuslat series (n=20 aired on Turkey Radio and Television Agency (TRT)) examined and descriptive content analysis for Satranc-I Urefa [Chest Ref] game scene is made. In the second stage, propaganda values analysis was conducted through storytelling with the findings obtained from content analysis. The results of the research revealed that the common values that emerged in the storytelling were mysticism and religion. In addition, the results of the research show that many Arabic-based words have been introduced into the society through this series. When the story analysis and the circulating words are examined, it is possible to say that religious discourses are covered in the range of Sufi doctrine.

İletişimsel olguda, topluma etki eden ürünlerin içeriklerine yönelik yapılan çalışmalarda temel konularından birisi söylem olmuştur. Propaganda mesajları ise siyasal iletişim alanının temel konusu olmakla birlikte, sinema ve televizyon ürünlerine yönelik çalışmalarda da sıklıkla yer bulmaktadır. Bu çalışmada söylem, eleştirel söylem ve ideolojik söylem kavramsallaştırmasından yola çıkılarak diziler aracılığı ile yapılan propagandaya değinilmiştir. Çalışmada Joyeux, Cave, Durandin ve Feertchack, (1979)’ün propaganda mesajlarında değer analizi çalışmasının örneklemine göre uyarlanmıştır. İki aşamada tamamlanan araştırmanın ilk kısmında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)’de yayınlanan Vuslat dizisinin 1. sezon bölümleri  (n=20) incelenmiş ve mevcut bölümlerdeki Satranc-ı Urefa oyunu sahnelerine yönelik betimsel içerik analizi yapılmıştır.  İkinci aşamada, içerik analizinden elde edilen bulgularla hikaye anlatıları üzerinden propaganda değerler analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçları, hikaye anlatılarında ortaya çıkan ortak değerlerin tasavvuf ve dini olduğunu ortaya koymuştur. Buna ilaveten araştırma sonuçları söz konusu dizi aracılığı ile pek çok Arapça kökenli kelimenin toplumda kullanıma sokulduğunu göstermektedir. Araştırmaya söz konusu olan oyun üzerinden yapılan hikaye çözümlemeleri ve dolaşıma giren kelimelere bakıldığında, dini söylemlerin Tasavvuf öğretisi yelpazesinde dizide işlendiğini söylemek mümkün olacaktır.