Alışıldık Tanımlamaların Gölgesinde İslami İnancın Batı Sineması’nda Yeniden Sunumu Taken 2
Öz
Türkiye’nin Batılılaşma süreci boyunca güzel
sanatların birçok dalında İslamiyet’e, Türklere ve Müslümanlara dair birçok
imgenin kullanıldığı bilinmektedir. Sinemada temsil edilen söz konusu imgeler,
hem ‘görüntüsel göstergeler’ hem de ‘söylemsel’ açıdan üretilebilmektedir. Bu
çalışmada, Türkiye’de çekilmiş olan yurtdışı menşeli filmlerin bu imgeleri
nasıl oluşturduğu ve yansıttığı Fransa yapımı Taken 2 (2012) filmi özelinde incelenmiştir.
Filmde yer alan Türk-İslâm algısına yönelik unsurlar göstergebilimsel analiz
metodu aracılığıyla tespit edilerek Saussure’ün gösterge modeli temel alınarak
irdelenmiştir. Taken 2 filminin örneklem olarak belirlendiği bu çalışmada,
Hollywood ve Avrupa sinemasında Türkiye’de üretilen ve Türk-İslâm algısına
yönelik imgeler içeren diğer filmlere de değinilmiştir. Çalışmanın temel amacı,
söz konusu filmlerdeki Türk-İslâm algısını ve temsilini göstergeler ve imgeler
üzerinden tespit etmektir. Ayrıca sinemanın bir eğlence, endüstri, kitle
iletişim aracı olmasının yanında, “ideolojik bir araç” olarak
değerlendirilmesini sağlamak, çalışma açısından önem taşımaktadır. Çalışma
sonucunda, filmlerde belirlenen temsillerin film kareleri üzerinden analiz
edilmesi sonucunda bu filmlerde Türk-İslâm algısını temsil eden imgelerin
genellikle olumsuz algılamalara yol açacak şekilde kullanıldığı görülmüştür. İncelenen
Taken 2 filminde Türkiye ve İstanbul Ortadoğu’nun geri kalmış İslam ülkeleri
gibi, Türk halkı ise özellikle giyim kuşam açısından İranlılar gibi, sosyal
düzen ve adalet açısından ise kanunsuz işlerin yapıldığı ve yasadışı güçlerin
hakim olduğu bir kabile devleti olarak sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Türkiye’de Üretilen Yabancı Filmler,Türk-İslâm Algısı,Taken 2
References
- Akbar, A. (1994). Medya Moğolları Bağdat Kapısında, Umran Dergisi, Mart-Nisan, 13-16.
- Althusser, L. (2010). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. A. Tümertekin (Çev.), İstanbul: İthaki Yayınları.
- Bayraklı, E. ve Hafez, F. (2015). European Islamophobia Report, Ankara: SETA Vakfı Yayınları.
- Canatan, K. (2007). İslamofobi ve Anti-İslamizm: Kavramsal ve Tarihsel Bir Yaklaşım. K. Canatan ve Ö. Hıdır (ed.). Batı Dünyasında İslamofobi ve Anti-İslamizm. Ankara: FCR Yayınları, s. 19-63.
- Chansel, D. (2004) Beyaz Perdedeki Avrupa Tarih Öğretimi ve Sinema. Elhüseyni N. (Çev.), İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları.
- Demir, T ve Aşan, N. (2014). Hollywood Kamerasında İslam’ın Ötekileştirilmesi, International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 9 (5): s.741-748.
- Diken, B, Lausten, C, B. (2017). Filmlerle Sosyoloji. İstanbul: Metis Yayınları.
- Er, T ve Ataman, K. (2008). İslamofobi ve Avrupa’da Birlikte Yaşama Tecrübesi Üzerine. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17 (2): s.747-770.
- Güçhan, G. (1999). Tür Sineması, Görüntü ve İdeoloji, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi.
- Kassır, S. (2011). Arap Talihsizliği. Ö. Gökmen (Çev.), İstanbul: İletişim Yayınları.