Sosyal Medya Davranışları Ölçeğinin Türkçe Formunun Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu çalışmada, Lu ve arkadaşları tarafından (2018) İngilizce olarak geliştirilen, gençlerin okul içi ve okul dışındaki sosyal medya davranışlarını ölçen iki farklı ölçeğin Türkçe formunun geliştirilmesiyle, Türkiye’de üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımı davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Üniversite Öğrencilerinin Okul Dışı Sosyal Medya Davranışları Ölçeği (ODSMD) 21 madde; Üniversite öğrencilerinin Okul İçi Sosyal Medya Davranışları Ölçeği (OİSMD) ise 10 maddedir. ODSMD Ölçeği; tüketme, iletişim, oluşturma ve paylaşma olmak üzere dört faktörlü; OİSMD Ölçeği; tüketme, oluşturma ve paylaşma olmak üzere üç faktörlü yapıdadır. Çalışma verileri, Ege Bölgesi’ndeki bir devlet üniversitesine devam eden toplam 806 üniversite öğrencisinin katılımıyla toplanmıştır. Dil eşdeğerliği sağlandıktan sonra ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin, Bartlett’s, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Cronbach’s Alpha testleri ile ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Sonuçlarda, tüm maddelerin faktör yüklerinin iyi olduğu ve her iki ölçek için de açıklanan toplam varyansın yeterli düzeyde olduğu (OİSMD: %61,35. ODSMD: %55,17) görülmüştür. İki ölçeğin de iç tutarlılık değerlerinin tüm faktörler için kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Açımlayıcı faktör analizleri ile elde edilen sonuçlar, doğrulayıcı faktör analizleri ile doğrulanarak Türkiye’de üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım davranışlarının okul içinde ve dışındayken nasıl farklılaştığını ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı elde edilmiştir.
Keywords
sosyal medya,Instagram,Whatsapp,Facebook,Geçerlik ve Güvenirlik,Ölçek Uyarlama
References
- Baym, N. K. (2015). Social media and the struggle for society. Social Media + Society 1(1), 1-2.
- Bentler, P. M. & Bonett, D.G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88, 588-606.
- Bentler, P. M. (1980). Multivariate analysis with latent variables: Casual modeling. Annual Review of Psychology, 31, 419-456.
- Bolton, R., Parasuraman, A., Hoefnagels, A., Migchels, N., Kabadayı, S., Gruber, T., Komarova, Y., Solnet, D. (2013). Understanding generation Y and their use of social media: A review and research agenda. Journal of Service Management, 24, (3), pp. 245-267.
- Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative Ways of assesing Model Fit. K.A. Bollen and J. S. Long (Eds.) Testing structural Equation Models (pp.136-162). Bevelry Hills, CA: Sage.
- Bogozzi, R. P. &Yi,Y. (1998). On the Evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94.
- Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler İçin veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
- Byrne, B. M. & Campbell, T.L. (1999). Cross-cultural comparisons and the presumption of equivalent measurement and theoretical structure: A look beneath the surface. Journal of Cross-Cultural Psychology, 30, 555-574.
- Fox, J., & Moreland, J. J. (2015). The dark side of social networkin sites: An exploration of the relational and psychological stressors associated with facebook use and affordances. Computers in Human Behavior, 45, 168-176. Hair, J., Black, W., Babin, B., Anderson, R. (2014). Multivariate data analysis, Pearson New International Edition, USA: Pearson.
- Hair, J., Black, W., Babin, B., Anderson, R. (2014). Multivariate Data Analysis, Pearson New International Edition, USA: Pearson.