Sosyal Bilimlerde Büyük Veri Üzerine Yapılan Akademik Çalışmaların Analizi: YÖK Tez Örneği (2010 - 2020)
Abstract
Bilim, gözlem ve deneylere dayanan, sosyal ve beşeri süreçleri bünyesinde barındıran süreçler bütünü olarak nitelendirilebilir. Günümüzde, teknolojinin gelişmesiyle birlikte bilime entegre olan sistemlerin karmaşık, dijital ve çok yönlü bir yapıda olduğunu söylemek mümkündür. Bu sistemlerden biri de son dönemde daha da popüler hale gelen “büyük veri” (big data) kavramıdır. Henüz işlenmemiş, analiz edilmemiş ve anlamlandırılmamış bir bilgi yığını olarak nitelenen büyük veri, kullanım amaçlarına göre önem kazanmaktadır. Son dönemlerde, özellikle sosyal medya kullanımının artmasıyla devasa bir bilgi havuzu ile karşımıza çıkmakta olan büyük veri kavramına, birçok kurum ve kuruluşun yanı sıra akademi dünyasının da ilgi gösterdiği söylenebilir. Bu çalışmada, büyük verinin akademik yazındaki durumu, ele alınış biçimleri, sosyal ve beşeri bilimler öncelenerek değerlendirilmiştir. Bu bağlamda sosyal bilimler alanında 2010 – 2020 yılları arasında yazılmış YÖK Tez doktora tezleri, örneklem olarak belirlenmiştir. Araştırmada, yöntem olarak nitel ve nicel içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; yıllara, enstitülere ve anabilim dallarına göre tasnif edilmiş ve oransal dağılımlar sonucunda büyük veri ile ilgili tezler incelenmiştir. Sonuç olarak, literatürde büyük veri kavramının daha çok fen bilimleri alanında ele alındığı, sosyal bilimlerin ise ikinci planda kaldığı görülmüştür.
Keywords
References
- Akcan, B. (2016). Big Data: Üreticiler ve Tüketiciler. Yeni Medya Araştırmaları - 2. https://www.researchgate.net/publication/313402228_BIG_DATA_URETICILER_VE_TUKETICILER.
- Aktan, E. (2018). Büyük Veri: Uygulama Alanları, Analitiği ve Güvenlik Boyutu. Bilgi Yönetimi Dergisi. 1(1), 1-22. https://doi.org/10.33721/by.403010.
- Altunışık, R. (2015). Büyük Veri: Fırsatlar Kaynağı mı Yoksa Yeni Sorunlar Yumağı mı? Yıldız Social Science Review (YSSR). 1(1), 45-76. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yssr/issue/21899/235390.
- Bayrakcı, S. (2015). Sosyal Bilimlerdeki Akademik Çalışmalarda Büyük Veri Kullanımı (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Bayrakcı, S. ve Albayrak, M. A. (2019). Büyük Verinin Akademik Çalışmalarda Kullanımı Üzerine Mukayeseli Bir Veri Tabanı Araştırması. AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology. 10(36), 73-94. DOI: 10.5824/1309‐1581.2019.1.004.x.
- Boyd, D., Crawford, K. ve Savcı, B. (2015). Büyük Veri Üzerine Eleştirel Sorular: Kültürel, Teknolojik ve Bilimsel Bir Olgu Hakkında Eleştirel Sorgulamalar. Folklor/Edebiyat. 21(83), 199-215. https://dergipark.org.tr/tr/pub/fe/issue/26049/274368.
- Bozkanat, E. ve Çömlekçi, M. F. (2020). Yeni Medya Çalışmalarının Geleceği ve Büyük Veri Kaynaklı Riskler: Bir Delfi Çalışması. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences. 58, 37-64. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2020-0003.
- Çelik, T. (2019, 4-6 Nisan). Dijital Çağda Gazetecilerin Büyük Veri Kullanımı. Uluslararası Uygulamalı Sosyal Bilimler Kongresi’nde sunulan bildiri (s. 247-257). C-iasoS 2019 – Izmir –Turkey.
- Çevik, M., Öztürkcan, Selcen & Kasap, N. (2015, 10-13 Haziran). Sosyal Medya Analitiği: Twitter için Büyük Veri Yaklaşımı. 20.Ulusal Pazarlama Kongresi’nde sunulan bildiri. Eskişehir, Turkey.
- Doğan, K. ve Arslantekin, S. (2016). Büyük Veri: Önemi, Yapısı ve Günümüzdeki Durumu. DTCF Dergisi. 56.(1), 15-36. http://dtcfdergisi.ankara.edu.tr/index.php/dtcf/article/view/4/1357.